₹୫୫.୬୨ ଲକ୍ଷ ନଗଦ ଜମାକୁ ନେଇ ଆୟକର ବିଭାଗର କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ

ମୁମ୍ବାଇ: ଆୟକର ରିଟର୍ଣ୍ଣ (ITR) ଦାଖଲ କରିନଥିବା ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ₹୫୫.୬୨ ଲକ୍ଷର କଥିତ ଅସ୍ପଷ୍ଟ ନଗଦ ଜମା ମାମଲାରେ ₹୧୭.୧୮ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ଜରିମାନା ଦେବାକୁ ପଡ଼ିଥିଲା। ତେବେ ମୁମ୍ବାଇର ଆୟକର ଅପିଲ୍ ଟ୍ରିବ୍ୟୁନାଲ୍ (ITAT) ଏହି ଜରିମାନାକୁ ବାତିଲ କରିଛି। ଜରିମାନା ଲଗାଇବା ସମୟରେ ଆୟକର ଅଧିକାରୀ ଆଇନର ଭୁଲ ଧାରା ବ୍ୟବହାର କରିଥିବାରୁ ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ଆସିଛି।

କେମିତି ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ମାମଲା?

ଏହି ମାମଲା ଆକଳନ ବର୍ଷ ୨୦୧୬-୧୭ ସହ ଜଡ଼ିତ। ସମ୍ପୃକ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତି ITR ଦାଖଲ କରିନଥିବାରୁ ଆୟକର ବିଭାଗ ତାଙ୍କ ମାମଲାର ପୁନଃଆକଳନ କରିଥିଲା। ୧୫ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୨୪ରେ ଜାରି ଆକଳନ ଆଦେଶରେ ତାଙ୍କ ମୋଟ ଆୟ ₹୫୫.୬୨ ଲକ୍ଷ ଧାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଇଥିଲା। ବ୍ୟାଙ୍କ ଖାତାରେ ଜମା ହୋଇଥିବା ଏହି ରାଶିର ଉତ୍ସ ସ୍ପଷ୍ଟ ନଥିବା ଦର୍ଶାଇ ବିଭାଗ ଏହାକୁ ଅସ୍ପଷ୍ଟ ଆୟ ଭାବେ ଗଣନା କରିଥିଲା।

ଏହା ପରେ ୨୧ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୨୪ରେ ଆୟକର ଅଧିକାରୀ ₹୧୭,୧୮,୬୫୮ ଜରିମାନା ଲଗାଇଥିଲେ। ଏହି ଜରିମାନାକୁ ନେଇ ବ୍ୟକ୍ତି ଜଣକ ଆପତ୍ତି ଉଠାଇଥିଲେ। ଜାତୀୟ ଫେସଲେସ୍ ଅପିଲ୍ ସେଣ୍ଟର ୨୩ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୬ରେ ତାଙ୍କ ଆବେଦନ ଖାରଜ କରିବା ପରେ ସେ ITATର ଦ୍ୱାରସ୍ଥ ହୋଇଥିଲେ। 

ଜରିମାନା ବାତିଲର ମୁଖ୍ୟ କାରଣ କ’ଣ?

ଟ୍ରିବ୍ୟୁନାଲ୍ ମାମଲାରେ ଜରିମାନା ଲଗାଇବା ପାଇଁ ଅନୁସରଣ କରାଯାଇଥିବା ଆଇନଗତ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ଯାଞ୍ଚ କରିଥିଲା। ଆକଳନ ଆଦେଶରେ ଆୟକର ଅଧିକାରୀ ଧାରା ୨୭୧AAC ଓ ୨୭୨A(1)(d) ଅନୁଯାୟୀ ଜରିମାନା ପ୍ରକ୍ରିୟା ଆରମ୍ଭ କରିବା କଥା ଲେଖିଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ପରେ ଧାରା ୨୭୧(୧)(c) ଅନୁଯାୟୀ ଜରିମାନା ଲଗାଯାଇଥିଲା।

ଧାରା ୨୭୧(୧)(c) ଆୟ ଲୁଚାଇବା କିମ୍ବା ଭୁଲ ତଥ୍ୟ ଦେବା ସମ୍ପର୍କିତ ଜରିମାନା ସହ ଜଡ଼ିତ। ଅନ୍ୟପଟେ, ଧାରା ୨୭୧AAC ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପ୍ରକାରର ଅସ୍ପଷ୍ଟ ଆୟ ଉପରେ ଲାଗୁ ହେଉଥିବା ଜରିମାନା ସହ ସମ୍ପର୍କିତ। ଟ୍ରିବ୍ୟୁନାଲ୍ କହିଛି ଯେ ଏହି ଦୁଇଟି ଧାରା ଭିନ୍ନ ଏବଂ ଗୋଟିଏ ଧାରା ଅନୁଯାୟୀ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଆରମ୍ଭ କରିବାକୁ ଅନ୍ୟ ଧାରାରେ ଜରିମାନା ଲଗାଇବାର ଅନୁମତି ଭାବେ ଧରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ।

ମୂଳ ଆକଳନ ଆଦେଶରେ ଧାରା ୨୭୧(୧)(c) ଅନୁଯାୟୀ ଜରିମାନା ପ୍ରକ୍ରିୟା ଆରମ୍ଭ କରିବାର ଆବଶ୍ୟକ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ନଥିବାରୁ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଜରିମାନା ଆଦେଶକୁ ଟ୍ରିବ୍ୟୁନାଲ୍ ଆଇନସମ୍ମତ ମାନିନଥିଲା। 

ନଗଦ ଜମା ମାମଲାରେ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରିହାତି ମିଳିଛି କି?

ଏଠାରେ ଗୋଟିଏ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା ହେଉଛି—ITAT କେବଳ ₹୧୭,୧୮,୬୫୮ ଜରିମାନାକୁ ବାତିଲ କରିଛି। ₹୫୫.୬୨ ଲକ୍ଷ ନଗଦ ଜମାକୁ ଅସ୍ପଷ୍ଟ ଆୟ ଭାବେ ଗଣନା କରିବା ସମ୍ପର୍କିତ ମୂଳ ଆକଳନ ଆଦେଶର ବୈଧତା ଉପରେ ଏହି ଜରିମାନା ଆବେଦନରେ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଆଯାଇନାହିଁ। ସେହି ବିବାଦକୁ ବ୍ୟକ୍ତି ଜଣକ ପୃଥକ୍ ଭାବେ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ କରିଛନ୍ତି।

ଏହି ରାୟରୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ହେଉଛି ଯେ ଆୟକର ବିଭାଗ ଜରିମାନା ଲଗାଇବା ବେଳେ ଉପଯୁକ୍ତ ଆଇନଗତ ଧାରା ଓ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ଅନୁସରଣ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। କିନ୍ତୁ ଏହାକୁ ନଗଦ ଜମା ସମ୍ପର୍କିତ ମୂଳ ଟିକସ ଦାୟିତ୍ୱରୁ ମୁକ୍ତି ବୋଲି ଧରାଯିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।