ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ଗଣତନ୍ତ୍ର ପାଇଁ ଲାଭଦାୟକ ନା କ୍ଷତିକାରକ? ଏହି ପ୍ରଶ୍ନକୁ ନେଇ ୩୭ଟି ଦେଶରେ କରାଯାଇଥିବା ଏକ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସର୍ଭେରେ ଭାରତୀୟଙ୍କ ମତ ଅପେକ୍ଷାକୃତ ସକାରାତ୍ମକ ରହିଛି। Pew Research Centreର ସର୍ଭେ ଅନୁସାରେ, ୬୬% ଭାରତୀୟଙ୍କ ମତରେ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ଗଣତନ୍ତ୍ର ପାଇଁ କ୍ଷତି ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକ ଭଲ। ଏକ-ଚତୁର୍ଥାଂଶରୁ କମ୍ ଭାରତୀୟ ଏହାକୁ କ୍ଷତିକାରକ ବୋଲି ମତ ଦେଇଛନ୍ତି।

୩୭ଟି ଦେଶର ସର୍ଭେରେ ଭାରତର ସ୍ଥାନ

Pew Research Centreର ସର୍ଭେରେ ଦେଶଗୁଡ଼ିକର ମଧ୍ୟମ ହାର ୫୫% ରହିଛି। ଭାରତରେ ଏହି ହାର ୬୬%, ଯାହା ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକା ସହ ସମାନ। ନାଇଜେରିଆରେ ପ୍ରାୟ ୮୦% ଲୋକ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆକୁ ଗଣତନ୍ତ୍ର ପାଇଁ ଭଲ ବୋଲି ମନେ କରିଛନ୍ତି।

ଅନ୍ୟପଟେ, ନେଦରଲ୍ୟାଣ୍ଡ ଓ ଆମେରିକାରେ ଅଧିକ ଲୋକ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆର ପ୍ରଭାବକୁ ନେଇ ନକାରାତ୍ମକ ମତ ଦେଇଛନ୍ତି। ସର୍ଭେରେ ଅର୍ଥନୈତିକ ସ୍ଥିତି ଓ ଲୋକଙ୍କ ମତ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ସମ୍ପର୍କ ଦେଖାଯାଇଛି। ତୁଳନାମୂଳକ କମ୍ ଆୟ ଥିବା ଦେଶର ଲୋକମାନେ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ପ୍ରତି କମ୍ ନକାରାତ୍ମକ ମନୋଭାବ ରଖୁଥିବା ରିପୋର୍ଟରେ କୁହାଯାଇଛି।

ଯୁବପିଢ଼ି ସୋସିଆଲ ମିଡିଆକୁ ଅଧିକ ସମର୍ଥନ କରୁଛନ୍ତି

ଭାରତରେ ବୟସ ଅନୁସାରେ ମତରେ ବଡ଼ ପାର୍ଥକ୍ୟ ଦେଖାଯାଇଛି। ୧୮ରୁ ୩୪ ବର୍ଷ ବୟସର ପ୍ରାୟ ତିନି-ଚତୁର୍ଥାଂଶ ଲୋକ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ଗଣତନ୍ତ୍ର ପାଇଁ ସକାରାତ୍ମକ ବୋଲି କହିଛନ୍ତି। ଅନ୍ୟପଟେ, ୫୦ ବର୍ଷ ଓ ତା’ଠାରୁ ଅଧିକ ବୟସର ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ହାର ପ୍ରାୟ ୫୦% ରହିଛି। ୩୫ରୁ ୪୯ ବର୍ଷ ବୟସର ପ୍ରାୟ ୭୦% ଲୋକ ମଧ୍ୟ ସକାରାତ୍ମକ ମତ ଦେଇଛନ୍ତି।

ଏହି ପାର୍ଥକ୍ୟ ଦର୍ଶାଉଛି ଯେ ଭାରତରେ ଯୁବପିଢ଼ି ସୋସିଆଲ ମିଡିଆର ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ଭୂମିକାକୁ ଅଧିକ ସକାରାତ୍ମକ ଭାବେ ଦେଖୁଛନ୍ତି।

ଭାରତରେ କେଉଁ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ଅଧିକ ଲୋକପ୍ରିୟ?

ସର୍ଭେରେ Facebook ଭାରତରେ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ବ୍ୟବହୃତ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ଭାବେ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। ଦେଶର ୫ ଜଣ ବୟସ୍କଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ୨ ଜଣରୁ ଅଧିକ Facebook ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବା ରିପୋର୍ଟରେ କୁହାଯାଇଛି।

Instagram ପ୍ରାୟ ୫ ଜଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ୨ ଜଣ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବାବେଳେ X ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ହାର ୧୦%ରୁ କମ୍। Snapchat ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ହାର ପ୍ରାୟ ୨୦%। ଭାରତରେ TikTok ୨୦୨୦ରୁ ନିଷିଦ୍ଧ ରହିଛି।

ତେବେ ଏହି ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକ ସମସ୍ତ ବୟସ୍କଙ୍କ ଉପରେ ଆଧାରିତ; କେବଳ ଇଣ୍ଟରନେଟ୍ ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଉପରେ ନୁହେଁ। ତେଣୁ ଦେଶରେ ଇଣ୍ଟରନେଟ୍ ବ୍ୟବହାରର ହାର ମଧ୍ୟ ଏହି ତଥ୍ୟକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରେ।

ସର୍ଭେ କେବେ ହୋଇଥିଲା?

ଭାରତରେ ଏହି ସର୍ଭେ ପାଇଁ ୮ ଫେବୃଆରୀରୁ ୨୭ ଏପ୍ରିଲ୍ ୨୦୨୬ ମଧ୍ୟରେ ୩,୫୬୬ ଜଣ ବୟସ୍କଙ୍କ ସହ ସାମ୍ନାସାମ୍ନି ସାକ୍ଷାତ୍କାର କରାଯାଇଥିଲା। ଏହା ସେପ୍ଟେମ୍ବର ଓ ଅକ୍ଟୋବରରେ ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗକୁ ନେଇ ହୋଇଥିବା ପ୍ରତିବାଦ ପୂର୍ବରୁ ହୋଇଥିଲା। ତେଣୁ ସେହି ଘଟଣାଗୁଡ଼ିକ ଲୋକଙ୍କ ମତକୁ କିପରି ପ୍ରଭାବିତ କରିଥିଲା, ଏହି ସର୍ଭେ ତାହା କହିପାରିବ ନାହିଁ।

Pew Research Centre ଏହା ମଧ୍ୟ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି ଯେ ସର୍ଭେରେ ଲୋକଙ୍କ ମତ ରେକର୍ଡ କରାଯାଇଛି; ସେମାନେ କାହିଁକି ଏପରି ଭାବୁଛନ୍ତି, ତାହାର କାରଣ ନୁହେଁ। ଏହା ସହ ମଣିପୁର, ମେଘାଳୟ, ମିଜୋରାମ, ନାଗାଲାଣ୍ଡ, ସିକ୍କିମ୍ ଏବଂ ଆଣ୍ଡାମାନ-ନିକୋବର ଓ ଲକ୍ଷଦ୍ୱୀପକୁ ନମୁନାରେ ସାମିଲ କରାଯାଇନଥିଲା।

ଗଣତନ୍ତ୍ର ଉପରେ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆର ପ୍ରଭାବ

ଏହି ସର୍ଭେ ଦର୍ଶାଉଛି ଯେ ଭାରତରେ ଅଧିକାଂଶ ଲୋକ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆର ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ଭୂମିକାକୁ ସକାରାତ୍ମକ ଭାବେ ଦେଖୁଛନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଏହା ଲୋକଙ୍କ ମତର ଏକ ଚିତ୍ର ମାତ୍ର; ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ବାସ୍ତବରେ ଗଣତନ୍ତ୍ରକୁ କେତେ ଉନ୍ନତ କିମ୍ବା କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ କରୁଛି, ତାହାର ସିଧାସଳଖ ପ୍ରମାଣ ନୁହେଁ।