ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ/ୱାଶିଂଟନ୍:ଭାରତ ଓ ଆମେରିକା ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସ୍ତାବିତ ବାଣିଜ୍ୟ ଚୁକ୍ତି ନେଇ ଆଶା ବଢ଼ିଛି। ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଦୁଇ ଦେଶ ଏକ ଚୁକ୍ତିରେ ପହଞ୍ଚିବାକୁ‘ଖୁବ୍ ନିକଟରେ’ଅଛନ୍ତି। ଏହି ଚୁକ୍ତି ପୂର୍ବରୁ ହୋଇଥିବା ଆମେରିକାର ଅନ୍ୟ ବାଣିଜ୍ୟ ଚୁକ୍ତିଠାରୁ‘ଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର’ହୋଇପାରେ ବୋଲି ଟ୍ରମ୍ପ କହିଛନ୍ତି।

ହ୍ୱାଇଟ୍ ହାଉସ୍ରେ ସାମ୍ବାଦିକମାନଙ୍କ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତରରେ ଟ୍ରମ୍ପ କହିଥିଲେ, ଭାରତ ଚୁକ୍ତି କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛି ଏବଂ ଦୁଇ ଦେଶ ଏହାର ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ପର୍ଯ୍ୟାୟର ନିକଟରେ ଅଛନ୍ତି। ତେବେ ପ୍ରସ୍ତାବିତ ଚୁକ୍ତି ପୂର୍ବର ଚୁକ୍ତିଗୁଡ଼ିକଠାରୁ କିପରି ଭିନ୍ନ ହେବ, ସେ ସମ୍ପର୍କରେ ସେ କୌଣସି ବିସ୍ତୃତ ସୂଚନା ଦେଇନାହାନ୍ତି।

ଏହି ସମୟରେ ଆମେରିକାର ବିଦେଶ ସଚିବମାର୍କୋ ରୁବିଓଭାରତ ଗସ୍ତରେ ଅଛନ୍ତି। ମୁମ୍ବାଇରେ ସେ ବିଦେଶ ମନ୍ତ୍ରୀଏସ୍. ଜୟଶଙ୍କରଙ୍କ ସହ ଭାରତ-ଆମେରିକା ସମ୍ପର୍କ, ବାଣିଜ୍ୟ, ପ୍ରତିରକ୍ଷା, ପ୍ରଯୁକ୍ତି ଓ ଶକ୍ତି ସୁରକ୍ଷା ଭଳି ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଆଲୋଚନା କରିଛନ୍ତି। ଉଭୟ ପକ୍ଷ ପ୍ରସ୍ତାବିତBilateral Trade Agreement (BTA)ଉପରେ ହୋଇଥିବା ଅଗ୍ରଗତିକୁ ସ୍ୱାଗତ କରି ଏହାକୁ ଶୀଘ୍ର ସମାପ୍ତ କରିବା ନେଇ ପ୍ରତିବଦ୍ଧତା ଜଣାଇଛନ୍ତି।

ରୁବିଓ ମଧ୍ୟ ଭାରତ-ଆମେରିକା ରଣନୈତିକ ସମନ୍ୱୟକୁ‘ଅସାଧାରଣ’ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି। ଦୁଇ ଦେଶ ସବୁ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଏକମତ ନ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ମୁଖ୍ୟ ଜାତୀୟ ସ୍ୱାର୍ଥରେ ଉଭୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭଲ ସମନ୍ୱୟ ରହିଛି ବୋଲି ସେ କହିଛନ୍ତି।

ଗତ କିଛି ମାସ ଧରି ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ବାଣିଜ୍ୟ ଚୁକ୍ତି ନେଇ ଆଲୋଚନା ଚାଲିଛି। ଭାରତ ଓ ଆମେରିକା ଚଳିତ ବର୍ଷ ଫେବ୍ରୁଆରୀରେ BTAର ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ପାଇଁ ଫ୍ରେମ୍ୱର୍କ ଚୂଡ଼ାନ୍ତ କରିଥିଲେ। ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଆମେରିକାର ଶୁଳ୍କ ନୀତିରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଯୋଗୁଁ ଆଲୋଚନାରେ ଆହୁରି କିଛି ପ୍ରସଙ୍ଗ ଯୋଡ଼ି ହୋଇଥିଲା।

ଭାରତର ବାଣିଜ୍ୟ ମନ୍ତ୍ରୀପୀୟୂଷ ଗୋୟଲମଧ୍ୟ ଆମେରିକାର ବାଣିଜ୍ୟ ପ୍ରତିନିଧିଜେମିସନ୍ ଗ୍ରିଅର୍ଙ୍କ ସହ ଚୁକ୍ତିର ବିଭିନ୍ନ ଦିଗ ନେଇ ଆଲୋଚନା କରିଛନ୍ତି। ଉଭୟ ପକ୍ଷର ଅଧିକାରୀମାନଙ୍କ ସାମ୍ପ୍ରତିକ ବୟାନରୁ ଆଲୋଚନା ଏବେ ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟାୟକୁ ଯାଉଥିବା ସଙ୍କେତ ମିଳୁଛି।

ତେବେ ଚୁକ୍ତିର ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ତାରିଖ, ଶୁଳ୍କ ହାର କିମ୍ବା କେଉଁ କ୍ଷେତ୍ରରେ କେତେ ସୁବିଧା ମିଳିବ—ଏନେଇ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କୌଣସି ଅନ୍ତିମ ଘୋଷଣା ହୋଇନାହିଁ। ତେଣୁ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ‘ଖୁବ୍ ନିକଟରେ’ ବୟାନକୁ ଚୁକ୍ତି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯାଇଥିବାର ସୂଚନା ଭାବେ ନୁହେଁ, ବରଂ ଆଲୋଚନାରେ ଅଗ୍ରଗତିର ସଙ୍କେତ ଭାବେ ଦେଖାଯାଉଛି।