ଭାରତରେ ରହୁଥିବା କିଛି ବର୍ଗର ବିଦେଶୀ ନାଗରିକଙ୍କୁ ବଡ଼ ଆଶ୍ୱସ୍ତି ଦେଇଛନ୍ତି କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର। ପାସପୋର୍ଟ ନବୀକରଣ, ଭିସା ଓ ଯାତ୍ରା ସମ୍ପର୍କିତ ନିୟମରେ କୋହଳ କରାଯାଇଛି। ଏଥିରେ କିଛି ପାକିସ୍ତାନୀ ନାଗରିକ, ପଡ଼ୋଶୀ ଦେଶରୁ ଆସିଥିବା ଧାର୍ମିକ ସଂଖ୍ୟାଲଘୁ ଶରଣାର୍ଥୀ, ଶ୍ରୀଲଙ୍କା ତାମିଲ୍ ଓ ତିବ୍ବତୀୟ ଶରଣାର୍ଥୀ ସାମିଲ ଅଛନ୍ତି।

ଗୃହ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ପକ୍ଷରୁ ନଭେମ୍ବର ୫ ତାରିଖରେ ଗେଜେଟ୍‌ରେ ପ୍ରକାଶିତ ‘ଇମିଗ୍ରେସନ୍ ଆଣ୍ଡ ଫରେନର୍ସ (ଏକ୍ସେମ୍ପସନ୍) (ଆମେଣ୍ଡମେଣ୍ଟ) ଅର୍ଡର, ୨୦୨୬’ ମାଧ୍ୟମରେ ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନ କରାଯାଇଛି। ଏହି ଆଦେଶ ୨୦୨୫ର ମୂଳ ନିୟମରେ ସଂଶୋଧନ ଆଣିଛି।

କେଉଁମାନେ ପାଇବେ ନିୟମ କୋହଳର ସୁବିଧା?

୧. କିଛି ପାକିସ୍ତାନୀ ନାଗରିକ: ଯେଉଁ ପାକିସ୍ତାନୀ ନାଗରିକ ୩୧ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୦୯ କିମ୍ବା ତା’ ପୂର୍ବରୁ ସ୍ଥାୟୀ ଭାବେ ଭାରତରେ ରହିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଆସିଥିଲେ ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନର କମ୍ପ୍ୟୁଟରାଇଜ୍‌ଡ ନ୍ୟାସନାଲିଟି ଆଇଡେଣ୍ଟିଟି କାର୍ଡ (CNIC) ନଥିବାରୁ ପାସପୋର୍ଟ ନବୀକରଣ କରିପାରୁନାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସର୍ତ୍ତରେ ଛାଡ଼ ପାଇପାରିବେ। ସେମାନେ ପାକିସ୍ତାନରେ ବିବାହ କରିନଥିବେ, ସେଠାରେ କୌଣସି ଅଚଳ ସମ୍ପତ୍ତି କିଣିନଥିବେ, ଭାରତୀୟ ନାଗରିକ ପରିବାର ସଦସ୍ୟଙ୍କୁ ଭାରତରେ ଛାଡ଼ି ଆସିଥିବେ ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନକୁ ଫେରିବେ ନାହିଁ ବୋଲି ଅଣ୍ଡରଟେକିଂ ଦେବାକୁ ପଡ଼ିବ। ପୋଲିସ କିମ୍ବା ସୁରକ୍ଷା ଏଜେନ୍ସିର ନକାରାତ୍ମକ ରିପୋର୍ଟ ମଧ୍ୟ ନଥିବା ଆବଶ୍ୟକ।

୨. ଧାର୍ମିକ ନିର୍ଯାତନାର ଶିକାର ସଂଖ୍ୟାଲଘୁ: ଆଫଗାନିସ୍ତାନ, ବାଂଲାଦେଶ ଓ ପାକିସ୍ତାନର ହିନ୍ଦୁ, ଶିଖ୍, ବୌଦ୍ଧ, ଜୈନ, ପାର୍ସୀ ଓ ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ୍ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ଲୋକ, ଯେଉଁମାନେ ଧାର୍ମିକ ନିର୍ଯାତନା କିମ୍ବା ଏହାର ଭୟ ଯୋଗୁଁ ୩୧ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୨୪ ସୁଦ୍ଧା ଭାରତକୁ ଆସିଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପାସପୋର୍ଟ ଓ ଯାତ୍ରା ଦଲିଲ୍‌ ସର୍ତ୍ତରୁ ଛାଡ଼ ମିଳିବ। ଏହା ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଲାଗୁ ହେବ, ଯେଉଁମାନେ ବୈଧ ଦଲିଲ୍‌ ବିନା ଆସିଥିଲେ କିମ୍ବା ଯାହାଙ୍କ ଦଲିଲ୍‌ର ଅବଧି ଶେଷ ହୋଇଯାଇଛି। ତେବେ ଭାରତରେ ରହିବା ଜାରି ରଖିବା ପାଇଁ ସେମାନଙ୍କୁ ଉପଯୁକ୍ତ ଭିସା ନେବାକୁ ପଡ଼ିବ।

୩. ଶ୍ରୀଲଙ୍କା ତାମିଲ୍ ଓ ତିବ୍ବତୀୟ ଶରଣାର୍ଥୀ: ୯ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୧୫ କିମ୍ବା ତା’ ପୂର୍ବରୁ ଭାରତରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଥିବା ପଞ୍ଜୀକୃତ ଶ୍ରୀଲଙ୍କା ତାମିଲ୍‌ମାନଙ୍କୁ ସାଧାରଣ ପାସପୋର୍ଟ ଓ ଭିସା ନିୟମରୁ ଛାଡ଼ ଦିଆଯାଇଛି। ସେହିପରି, ୧୯୫୯ରୁ ୩୦ ମେ ୨୦୦୩ ମଧ୍ୟରେ କାଠମାଣ୍ଡୁସ୍ଥିତ ଭାରତୀୟ ଦୂତାବାସର ଏଣ୍ଟ୍ରି ପରମିଟ୍‌ରେ ଭାରତକୁ ଆସିଥିବା ତିବ୍ବତୀୟଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ନିୟମରେ ଛାଡ଼ ମିଳିବ। ୩୦ ମେ ୨୦୦୩ ପରେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସ୍ପେଶାଲ୍ ଏଣ୍ଟ୍ରି ପରମିଟ୍‌ରେ ଆସିଥିବା ତିବ୍ବତୀୟଙ୍କୁ ସମ୍ପୃକ୍ତ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷଙ୍କ ପାଖରେ ପଞ୍ଜୀକରଣ କରି ସାର୍ଟିଫିକେଟ୍ ନେବାକୁ ପଡ଼ିବ।

୪. ମାଲେସିଆ ଓ ସିଙ୍ଗାପୁରରୁ ଫେରିଥିବା ଭାରତୀୟ ବଂଶୋଦ୍ଭବ: ଯେଉଁ ଭାରତୀୟ ବଂଶୋଦ୍ଭବ ମାଲେସିଆ କିମ୍ବା ସିଙ୍ଗାପୁରର ନାଗରିକତା ଗ୍ରହଣ କରି ୩୧ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୦୯ ସୁଦ୍ଧା ଭାରତକୁ ଫେରିଥିଲେ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ପାସପୋର୍ଟ ଅବଧି ଶେଷ ହୋଇଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ସମ୍ପୃକ୍ତ ଦେଶର ନିୟମ ଯୋଗୁଁ ନବୀକରଣ ହୋଇପାରୁନାହିଁ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସର୍ତ୍ତରେ ଛାଡ଼ ପାଇପାରିବେ। ଏଥିପାଇଁ ଭାରତୀୟ ବଂଶୋଦ୍ଭବ ହେବାର ପ୍ରମାଣ ଦେବାକୁ ପଡ଼ିବ।

ଭାରତ-ନେପାଳ-ଭୁଟାନ ଯାତ୍ରା ନିୟମରେ ମଧ୍ୟ ପରିବର୍ତ୍ତନ

ନୂଆ ଆଦେଶ ଅନୁସାରେ, ଭାରତ, ନେପାଳ ଓ ଭୁଟାନର ନାଗରିକମାନେ ଏହି ତିନି ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ସିଧାସଳଖ ସଡ଼କ କିମ୍ବା ବିମାନ ଯୋଗେ ଯାତାୟାତ କରିବା ସମୟରେ ସରକାରଙ୍କ ଭିସା ମାନୁଆଲ୍‌ରେ ଉଲ୍ଲେଖ ଥିବା ପରିଚୟପତ୍ର ଦେଖାଇପାରିବେ। ଏହି କ୍ଷେତ୍ରରେ ସାଧାରଣ ପାସପୋର୍ଟ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ନୁହେଁ।

ତେବେ ନେପାଳ କିମ୍ବା ଭୁଟାନ ଦେଇ ଅନ୍ୟ ଦେଶକୁ ଯାତ୍ରା କରୁଥିବା ଭାରତୀୟଙ୍କୁ ବୈଧ ପାସପୋର୍ଟ ରଖିବାକୁ ପଡ଼ିବ। ସେହିପରି ଚୀନ୍‌, ମାକାଉ, ହଂକଂ କିମ୍ବା ପାକିସ୍ତାନ ଦେଇ ଆସୁଥିବା ନେପାଳ ଓ ଭୁଟାନ ନାଗରିକଙ୍କ ପାଇଁ ବୈଧ ପାସପୋର୍ଟ ସହ ଭିସା ମଧ୍ୟ ଆବଶ୍ୟକ ହେବ।

ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ସରକାରୀ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଭାରତକୁ ଆସୁଥିବା କିମ୍ବା ଭାରତରୁ ବାହାରକୁ ଯାଉଥିବା ସେନା, ନୌସେନା ଓ ବାୟୁସେନାର କର୍ମଚାରୀଙ୍କୁ ପାସପୋର୍ଟ ଓ ଭିସା ନିୟମରୁ ଛାଡ଼ ମିଳିବ। ସରକାରୀ ପରିବହନରେ ସେମାନଙ୍କ ସହ ଯାଉଥିବା ପରିବାର ସଦସ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଏହି ସୁବିଧା ପାଇବେ। ମରାମତି ପାଇଁ ଭାରତକୁ ଆସୁଥିବା ବିଦେଶୀ ସାମରିକ ଜାହାଜର କ୍ରୁ ସଦସ୍ୟଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଛାଡ଼ ରହିଛି।

ତେବେ ଏହି ନିୟମ କୋହଳ ସମସ୍ତ ବିଦେଶୀ ନାଗରିକଙ୍କ ପାଇଁ ଲାଗୁ ହେବ ନାହିଁ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ବର୍ଗ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ତାରିଖ, ପଞ୍ଜୀକରଣ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସର୍ତ୍ତ ରହିଛି। କେତେକ ବର୍ଗର ଲୋକଙ୍କୁ ଭାରତରେ ରହିବା ଜାରି ରଖିବା ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ଭିସା ନେବା ମଧ୍ୟ ଆବଶ୍ୟକ।