ଦେଶର ମେଡିକାଲ୍ ଶିକ୍ଷା ପ୍ରତିଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକରେ ଦିବ୍ୟାଙ୍ଗ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ପାଇଁ ସୁବିଧା ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ନେଇ ଗୁରୁତର ଅନୁପାଳନ ଘାଟତି ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। National Medical Commission (NMC) ର ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ benchmark disabilities ଥିବା ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ସହାୟତା ପାଇଁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ମେଡିକାଲ୍ କଲେଜରେ Enabling Unit ଗଠନ ହେବା ଦରକାର। କିନ୍ତୁ 798ଟି କଲେଜ ମଧ୍ୟରୁ 355ଟି କଲେଜ ଏହାକୁ ପୂରାପୂରି କାର୍ଯ୍ୟକରୀ କରିନାହାନ୍ତି।

NMC ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟରେ ଦାଖଲ କରିଥିବା affidavit ଅନୁଯାୟୀ, ସେପ୍ଟେମ୍ବର 28 ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ 798ଟି କଲେଜ ମଧ୍ୟରୁ 515ଟି ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଦେଇଥିଲେ। ସେଥିରୁ 443ଟି full compliance, 26ଟି partial କିମ୍ବା ongoing compliance ଏବଂ 46ଟି କେବଳ committee constitution order ଦାଖଲ କରିଥିଲେ। ଆଉ 283ଟି କଲେଜ କୌଣସି ଉତ୍ତର ଦେଇନଥିଲେ।

Enabling Unit କାହିଁକି ଜରୁରୀ?

Enabling Unitର କାମ ହେଉଛି ଦିବ୍ୟାଙ୍ଗ ମେଡିକାଲ୍ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କୁ reasonable accommodation, academic ଏବଂ clinical support, barrier-free access, coordination, record-keeping ଏବଂ ଆବଶ୍ୟକ ସୂଚନା ଯୋଗାଇବା। 

ତେବେ କେତେକ କଲେଜରେ unitର point of contact ଭାବେ sanitation inspector, resident doctor, tutor କିମ୍ବା head clerkଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତ କରାଯାଇଥିବା ମଧ୍ୟ NMC affidavitରେ ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି। ଏପରି ନିଯୁକ୍ତିର ଉପଯୁକ୍ତତାକୁ disability-rights activists ପ୍ରଶ୍ନ କରିଛନ୍ତି।

Supreme Courtର ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ପରେ compliance review

ଏହି compliance exercise ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟର August 4, 2026 ଆଦେଶ ପରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା। କୋର୍ଟ NMCକୁ ତାହାର July 27 circular ଅନୁଯାୟୀ ପ୍ରତ୍ୟେକ କଲେଜର compliance status ମାଗିବାକୁ କହିଥିଲେ। NMC ମଧ୍ୟ July 27ରେ PwBD ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ପାଇଁ Enabling Units ଗଠନ ସମ୍ପର୍କିତ notice ଜାରି କରିଥିଲା। 

NMC ସେପ୍ଟେମ୍ବର 10କୁ compliance deadline ଧାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲା ଏବଂ ସେପ୍ଟେମ୍ବର 23 ଓ 24ରେ reminder ଜାରି କରିଥିଲା। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଅନୁସରଣ ନହେଲେ show-cause notice ଜାରି ହୋଇପାରେ। ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ମଧ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଅନୁସରଣ ନକରୁଥିବା କଲେଜଗୁଡ଼ିକ ବିରୋଧରେ ଗୁରୁତର ଭାବେ ବିଚାର କରାଯିବ ବୋଲି ସତର୍କ କରିଥିଲେ।