ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ:ଚୀନ୍ ସହ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ସମ୍ପର୍କକୁ ସ୍ୱାଭାବିକ କରିବା ପାଇଁ ସୀମାରେ ଶାନ୍ତି ଓ ସ୍ଥିରତା ରହିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜରୁରୀ। ସୀମାବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ଅଶାନ୍ତି ଦେଖାଦେଲେ ଏହାର ପ୍ରଭାବ ଦୁଇ ଦେଶର ସମ୍ପର୍କ ଉପରେ ପଡ଼ିବା ସ୍ୱାଭାବିକ ବୋଲି ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀ ଏସ୍. ଜୟଶଙ୍କର କହିଛନ୍ତି।

ଦିଲ୍ଲୀରେ ବ୍ଲୁମବର୍ଗ ନ୍ୟୁ ଇକୋନୋମି ଫୋରମ୍ର ମୁଖ୍ୟ ସମ୍ପାଦକ ଜନ୍ ମିକଲେଥୱେଟ୍ଙ୍କ ସହ ଆଲୋଚନା ସମୟରେ ଜୟଶଙ୍କର ଭାରତ-ଚୀନ୍ ସମ୍ପର୍କର ବିଭିନ୍ନ ଦିଗ ଉପରେ ମତ ରଖିଥିବା ଦିଆଯାଇଥିବା ରିପୋର୍ଟରେ ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି।

୨୦୨୦ର ସୀମା ସଂଘର୍ଷ ପରେ ବଦଳିଲା ପରିସ୍ଥିତି

ଜୟଶଙ୍କରଙ୍କ ମତରେ, ଭାରତ ଓ ଚୀନ୍ ମଧ୍ୟରେ ସୀମା ସମ୍ପର୍କିତ ମତଭେଦ ଦୀର୍ଘ ଦଶନ୍ଧି ଧରି ରହିଛି। ତଥାପି ୧୯୭୫ରୁ ୨୦୨୦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସୀମାରେ ମୃତ୍ୟୁଜନିତ ସଂଘର୍ଷ ଘଟିନଥିଲା ବୋଲି ସେ କହିଛନ୍ତି। ଏହି ସମୟରେ ଦୁଇ ଦେଶର ସମ୍ପର୍କ ମଧ୍ୟ ବିକଶିତ ହୋଇଥିଲା।

କିନ୍ତୁ ୨୦୨୦ରେ ସୀମାରେ ଉତ୍ତେଜନା ବଢ଼ିବା ସହ ସଂଘର୍ଷ ଘଟିଥିଲା ଏବଂ ଉଭୟ ପକ୍ଷର ସୈନିକଙ୍କ ଜୀବନ ଯାଇଥିଲା। ସେହି ସମୟରେ କୋଭିଡ୍ ମହାମାରୀ ଯୋଗୁଁ ଲକ୍ଡାଉନ୍ ଚାଲିଥିଲା। ଏହି ଘଟଣା ପରେ ସୀମାରେ ଶାନ୍ତି ଫେରାଇ ଆଣିବା ପାଇଁ ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ଆଲୋଚନା ହୋଇଥିଲା।

ଜୟଶଙ୍କର ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ, ସୀମାରେ ଶାନ୍ତି ଓ ସ୍ଥିରତା ବଜାୟ ନ ରହିଲେ ଭାରତ-ଚୀନ୍ ସମ୍ପର୍କକୁ ପୂର୍ବପରି ସ୍ୱାଭାବିକ କରିବା କଷ୍ଟକର ହେବ।

ବାଣିଜ୍ୟ ଅସନ୍ତୁଳନ ନେଇ ଭାରତର ଚିନ୍ତା

ଭାରତ ଓ ଚୀନ୍ ମଧ୍ୟରେ ସମସ୍ୟା କେବଳ ସୀମା ବିବାଦରେ ସୀମିତ ନୁହେଁ। ଦୁଇ ଦେଶର ଆର୍ଥିକ ସମ୍ପର୍କରେ ମଧ୍ୟ ଅସନ୍ତୁଳନ ରହିଛି ବୋଲି ଜୟଶଙ୍କର ମତ ଦେଇଛନ୍ତି।

ତାଙ୍କ ଅନୁସାରେ, ଭାରତୀୟ କମ୍ପାନିଗୁଡ଼ିକ ବିଶ୍ୱର ଅନେକ ବଜାରରେ ସଫଳତା ହାସଲ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଚୀନ୍ ବଜାରରେ ସେମାନଙ୍କୁ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ସୁଯୋଗ ମିଳୁନାହିଁ। ଅନ୍ୟପଟେ, ଭାରତୀୟ ବଜାରରେ ଚୀନ୍ କମ୍ପାନିଗୁଡ଼ିକର ଉପସ୍ଥିତି ରହିଛି। ଏହି ଅସମାନତା ଦୁଇ ଦେଶର ବାଣିଜ୍ୟ ସମ୍ପର୍କରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରସଙ୍ଗ ବୋଲି ସେ ଦର୍ଶାଇଛନ୍ତି।

ଚୀନ୍ ନିବେଶ ଉପରେ ଆଲୋଚନା, କିନ୍ତୁ ସୀମା ପ୍ରସଙ୍ଗ ଅଲଗା

ଚୀନ୍ରୁ ଅଧିକ ନିବେଶକୁ ଭାରତ ଅନୁମତି ଦେବ କି ନାହିଁ, ଏହି ପ୍ରଶ୍ନରେ ଜୟଶଙ୍କର କହିଛନ୍ତି ଯେ ଏହି ସମ୍ଭାବନା ଉପରେ ଆଲୋଚନା ଚାଲିଛି। ତେବେ ନିବେଶ ନୀତି, ବାଣିଜ୍ୟ ଓ ବଜାର ପ୍ରବେଶ ସମ୍ପର୍କିତ ପ୍ରସଙ୍ଗକୁ ସୀମା ବିବାଦଠାରୁ ପୃଥକ୍ ଭାବେ ବିଚାର କରାଯିବ ବୋଲି ସେ ସୂଚନା ଦେଇଛନ୍ତି।

ଭାରତର ଆଭିମୁଖ୍ୟ ହେଉଛି ସୀମାରେ ଶାନ୍ତି ବଜାୟ ରଖିବା ସହ ଅର୍ଥନୈତିକ ପ୍ରସଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକୁ ଅଲଗା ଭାବେ ସମାଧାନ କରିବା। ତେଣୁ ଭାରତ-ଚୀନ୍ ସମ୍ପର୍କର ଭବିଷ୍ୟତ ସୀମାରେ ସ୍ଥିରତା, ବାଣିଜ୍ୟରେ ସନ୍ତୁଳନ ଓ ଉଭୟ ପକ୍ଷର ଆଲୋଚନା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିବ।