ଲଦାଖକୁ ନେଇ ଭାରତ-ଚୀନ୍ ବିବାଦ ତୀବ୍ର

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଲଦାଖକୁ ନେଇ ଭାରତ ଓ ଚୀନ୍ ମଧ୍ୟରେ କୂଟନୈତିକ ଉତ୍ତେଜନା ପୁଣି ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ଲଦାଖର ୨୮ଟି ସ୍ଥାନ ଓ ଭୌଗୋଳିକ ବିଶେଷତ୍ୱକୁ ସରକାରୀ ମାନଚିତ୍ରରେ ମାନକ ନାମ ଦେବା ପାଇଁ ଭାରତର ପଦକ୍ଷେପକୁ ଚୀନ୍ ଦୃଢ଼ ବିରୋଧ କରିଛି। ଏହାର ଜବାବରେ ଭାରତ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି ଯେ ଲଦାଖ ଭାରତର ଅବିଚ୍ଛେଦ୍ୟ ଅଙ୍ଗ।

ଲଦାଖର ୨୮ଟି ସ୍ଥାନର ନାମକରଣ

କେନ୍ଦ୍ର ଗୃହ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ (MHA) ଅକ୍ଟୋବର ୨ରେ ଏକ ପ୍ରେସ୍ ବିଜ୍ଞପ୍ତି ଜରିଆରେ ଲଦାଖର ୨୮ଟି ସ୍ଥାନ ଓ ଭୌଗୋଳିକ ବିଶେଷତ୍ୱକୁ ଭାରତୀୟ ସର୍ଭେକ୍ଷଣ ବିଭାଗ (Survey of India)ର ସରକାରୀ ମାନଚିତ୍ରରେ ମାନକ ନାମ ଦେବା ସମ୍ପର୍କରେ ଘୋଷଣା କରିଥିଲା।

ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟା ଲଦାଖ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳର ପ୍ରଶାସନ ଓ ସ୍ଥାନୀୟ ଅଂଶୀଦାରଙ୍କ ସହ ପରାମର୍ଶ କରି କରାଯାଇଥିବା କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର କହିଛନ୍ତି। ଏହାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ଭୌଗୋଳିକ ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକର ସଠିକ୍ ପରିଚୟ ଏବଂ ସେଗୁଡ଼ିକ ସମ୍ପର୍କରେ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ସଚେତନତା ବୃଦ୍ଧି କରିବା।

ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ମୁଖପାତ୍ର ରଣଧୀର ଜୟସ୍ୱାଲ୍ ମଧ୍ୟ ଏହି ପଦକ୍ଷେପକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ କରି କହିଛନ୍ତି ଯେ ଗୃହ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ବିବୃତି ଏ ବିଷୟରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ସୂଚନା ଦେଉଛି।

ଚୀନ୍‌ର ବିରୋଧ, ଭାରତର କଡ଼ା ଜବାବ

ଚୀନ୍‌ର ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଭାରତର ଏହି ପଦକ୍ଷେପକୁ ଅବୈଧ ବୋଲି କହିଛି। ଚୀନ୍‌ର ମୁଖପାତ୍ର ମାଓ ନିଙ୍ଗ୍ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଚୀନ୍ ଭାରତ ଦ୍ୱାରା ଏକପାଖିଆ ଭାବେ ଗଠିତ ଲଦାଖ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳକୁ ସ୍ୱୀକୃତି ଦେଇନାହିଁ ଏବଂ ନୂଆ ନାମକରଣକୁ ମଧ୍ୟ ବିରୋଧ କରୁଛି।

ଏହାର ଜବାବରେ ଭାରତ କହିଛି ଯେ ଚୀନ୍ ଯେତେ ଅସ୍ୱୀକାର କଲେ ମଧ୍ୟ ଲଦାଖ ଭାରତର ଅବିଚ୍ଛେଦ୍ୟ ଅଙ୍ଗ ହୋଇ ରହିବ। ଚୀନ୍‌ର ମନ୍ତବ୍ୟ ଭାରତର ପ୍ରଶାସନିକ ସ୍ଥିତିକୁ ବଦଳାଇ ପାରିବ ନାହିଁ ବୋଲି ନୂଆଦିଲ୍ଲୀର ଆଭିମୁଖ୍ୟ।

ଅରୁଣାଚଳ ପ୍ରଦେଶର ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକର ନାମ ମଧ୍ୟ ବଦଳାଇଛି ଚୀନ୍

ଏହି ବିବାଦ ମଧ୍ୟରେ ଚୀନ୍‌ର ନିଜସ୍ୱ ପଦକ୍ଷେପକୁ ନେଇ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିଛି। ଗତ ୧୦ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଚୀନ୍ ଅନେକ ଥର ଅରୁଣାଚଳ ପ୍ରଦେଶର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନର ନାମ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିଛି। ୨୦୨୬ରେ ମଧ୍ୟ ଏପରି ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯାଇଥିବା ରିପୋର୍ଟ ହୋଇଛି।

ଅରୁଣାଚଳ ପ୍ରଦେଶ ଉପରେ ନିଜର ଦାବିକୁ ମଜବୁତ କରିବା ପାଇଁ ବେଜିଂ ଏଭଳି ନାମକରଣ କରୁଥିବା ଭାରତର ଦୀର୍ଘଦିନର ଆପତ୍ତି ରହିଛି।

ଆକ୍ସାଇ ଚୀନ୍ କାହିଁକି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ?

ଆକ୍ସାଇ ଚୀନ୍ ପଶ୍ଚିମ ସେକ୍ଟରରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ବିବାଦୀୟ ଅଞ୍ଚଳ। ଏହା ଚୀନ୍‌ର ଜିନଜିଆଙ୍ଗ ଓ ତିବ୍ବତ ଅଞ୍ଚଳକୁ ସଂଯୋଗ କରୁଥିବାରୁ ବେଜିଂ ପାଇଁ ରଣନୈତିକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ଭାରତ ଓ ଚୀନ୍ ଉଭୟ ଏହି ଅଞ୍ଚଳକୁ ନେଇ ନିଜ ନିଜର ଦାବି ରଖିଛନ୍ତି।

ସୀମା ବିବାଦ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କ ସୁଧାର ପ୍ରୟାସ

୨୦୨୦ରେ ପୂର୍ବ ଲଦାଖରେ ସାମରିକ ମୁହାଁମୁହିଁ ପରେ ଭାରତ-ଚୀନ୍ ସମ୍ପର୍କରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ଉତ୍ତେଜନା ରହିଥିଲା। ୨୦୨୪ରେ ରୁଷିଆର କାଜାନ୍‌ଠାରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ଓ ଚୀନ୍ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ସି ଜିନପିଙ୍ଗ୍‌ଙ୍କ ସାକ୍ଷାତ ପରେ ଦୁଇ ଦେଶ ସମ୍ପର୍କ ସ୍ୱାଭାବିକ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରୟାସ କରିଆସୁଛନ୍ତି।

ସୀମା ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ବିଶେଷ ପ୍ରତିନିଧିସ୍ତରୀୟ ଆଲୋଚନା ମଧ୍ୟ ହୋଇଛି। ତଥାପି ଲଦାଖର ମାନଚିତ୍ର ଓ ସ୍ଥାନ ନାମକରଣକୁ ନେଇ ଉପୁଜିଥିବା ନୂଆ ବିବାଦ ଦୁଇ ଦେଶର କୂଟନୈତିକ ସମ୍ପର୍କ ପାଇଁ ଆଉ ଏକ ଆହ୍ୱାନ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି।

ସାରକଥା: ଲଦାଖର ୨୮ଟି ସ୍ଥାନର ମାନକ ନାମକରଣକୁ ନେଇ ଭାରତ ଓ ଚୀନ୍ ମଧ୍ୟରେ ବିବାଦ ପୁଣି ତୀବ୍ର ହୋଇଛି। ଭାରତ ନିଜର ଆଞ୍ଚଳିକ ସ୍ଥିତିକୁ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ପୁନର୍ବାର ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଥିବାବେଳେ ଚୀନ୍ ଏହି ପଦକ୍ଷେପକୁ ବିରୋଧ କରିଛି।