ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ:ବିଶ୍ୱର ଇନ୍ଧନ ଓ ସାମୁଦ୍ରିକ ବାଣିଜ୍ୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଉପରେ ଆଉ ଏକ ବଡ଼ ବିପଦ ଘନେଇ ଆସୁଛି।ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀରେ ଜାହାଜ ଚଳାଚଳ ଗୁରୁତର ଭାବେ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତହୋଇଥିବା ବେଳେ ଏବେ ୟେମେନ୍ର ଇରାନ୍ ସମର୍ଥିତ ହୁଥି ଆନ୍ଦୋଳନ ବାବ୍-ଏଲ୍-ମାନ୍ଦେବ୍ ଦିଗରେ ଅଗ୍ରସର ହେଉଥିବାରୁ ଚିନ୍ତା ବଢ଼ିଛି।
ରଏଟର୍ସ ଅନୁସାରେ, ହୁଥିମାନେ ୟେମେନ୍ର ଲୋହିତ ସାଗର ଉପକୂଳରେ ଥିବାମୋଖା ବନ୍ଦରଦଖଲ କରିଛନ୍ତି ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ଅଗ୍ରସର ହେଉଛନ୍ତି। ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ବାବ୍-ଏଲ୍-ମାନ୍ଦେବ୍ ନିକଟରେ ଥିବାରୁ ବିଶ୍ୱ ତୈଳ ଓ ବାଣିଜ୍ୟିକ ଜାହାଜ ଚଳାଚଳ ଉପରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିପାରେ।
ବର୍ତ୍ତମାନ ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀରେ ଜାହାଜ ଚଳାଚଳ ଅତ୍ୟନ୍ତ କମିଯାଇଛି। ଇରାନ୍ ଯୁଦ୍ଧ ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରତିଦିନ ପ୍ରାୟ୧୨୫ଟି ବଡ଼ ବାଣିଜ୍ୟିକ ଜାହାଜଏହି ପଥ ଦେଇ ଯାଉଥିଲା। କିନ୍ତୁ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୦ରେ ମାତ୍ର୭ଟି ଜାହାଜ ହର୍ମୁଜ୍ ଦେଇ ଯାଇଥିବା ରଏଟର୍ସ ତଥ୍ୟରେ କୁହାଯାଇଛି।
ଏହାର ପ୍ରଭାବ ତୈଳ ମୂଲ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଇଛି। ବ୍ରେଣ୍ଟ କ୍ରୁଡ୍ ଅଏଲ୍ର ମୂଲ୍ୟ ଶୁକ୍ରବାର କିଛି ସମୟ ପାଇଁପ୍ରତି ବ୍ୟାରେଲ୍ ୧୦୯ ଡଲାରରୁ ଅଧିକହୋଇଥିଲା। ଗୋଟିଏ ଦିନରେ ଏହା ପ୍ରାୟ ୬ ପ୍ରତିଶତ ବଢ଼ିଥିବା ବେଳେ ସପ୍ତାହିକ ବୃଦ୍ଧି ପ୍ରାୟ ୧୦ ପ୍ରତିଶତ ହେବା ଦିଗରେ ଥିଲା।
ଏବେ ଚିନ୍ତା ହେଉଛି—ହର୍ମୁଜ୍ରେ ସମସ୍ୟା ଜାରି ରହିବା ସହ ବାବ୍-ଏଲ୍-ମାନ୍ଦେବ୍ ମଧ୍ୟ ଯଦି ଅସୁରକ୍ଷିତ ହୁଏ, ତେବେ ବିଶ୍ୱର ତୈଳ ଓ ଜାହାଜ ଚଳାଚଳ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଉପରେ ଦୁଇଟି ବଡ଼ ଚାପ ସୃଷ୍ଟି ହେବ।
ବାବ୍-ଏଲ୍-ମାନ୍ଦେବ୍ହେଉଛି ୟେମେନ୍ ଓ ଆଫ୍ରିକାର ଜିବୁଟି ଏବଂ ଇରିଟ୍ରିଆ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଏକ ସଂକୀର୍ଣ୍ଣ ସମୁଦ୍ରପଥ। ଏହା ଲୋହିତ ସାଗରକୁଗଲ୍ଫ ଅଫ୍ ଏଡେନ୍ ଓ ଆରବ ସାଗରସହ ଯୋଡ଼ିଥାଏ।
ଏହାକୁ ପ୍ରାୟସୁଏଜ୍ କେନାଲ୍ର ଦକ୍ଷିଣ ପ୍ରବେଶଦ୍ୱାରଭାବେ ଦେଖାଯାଏ। ଏସିଆ, ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟ ଓ ୟୁରୋପ୍ ମଧ୍ୟରେ ଚଳାଚଳ କରୁଥିବା ଅନେକ ଜାହାଜ ଏହି ମାର୍ଗ ଦେଇ ଲୋହିତ ସାଗର ଓ ସୁଏଜ୍ କେନାଲ୍କୁ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି।
ଏହାର ସବୁଠାରୁ ସଂକୀର୍ଣ୍ଣ ଅଂଶର ପ୍ରସ୍ଥ ପ୍ରାୟ୨୯ କିଲୋମିଟର। ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଥିବା ୟେମେନ୍ର ପେରିମ୍ ଦ୍ୱୀପ ଜଳପଥକୁ ଦୁଇଟି ଚ୍ୟାନେଲ୍ରେ ବିଭକ୍ତ କରିଛି।
ତେଣୁ ବାବ୍-ଏଲ୍-ମାନ୍ଦେବ୍ ବିଶ୍ୱର ଏକ ପ୍ରମୁଖmaritime chokepoint।
ବାବ୍-ଏଲ୍-ମାନ୍ଦେବ୍ ଉପରେ ବିପଦ ନୂଆ ନୁହେଁ। ହୁଥିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବାଣିଜ୍ୟିକ ଜାହାଜ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ ପରେ ଅନେକ ଜାହାଜ ଏହି ମାର୍ଗକୁ ଏଡ଼ାଇ ଅନ୍ୟ ପଥ ନେଉଛନ୍ତି।
ଆମେରିକାରEnergy Information Administration (EIA)ଅନୁସାରେ:
| ବର୍ଷ | ବାବ୍-ଏଲ୍-ମାନ୍ଦେବ୍ ଦେଇ ତୈଳ ପରିବହନ |
|---|---|
| 2023 | 9.3 ମିଲିୟନ୍ ବ୍ୟାରେଲ୍/ଦିନ |
| 2024 | 4.1 ମିଲିୟନ୍ ବ୍ୟାରେଲ୍/ଦିନ |
| 2025 ପ୍ରଥମାର୍ଦ୍ଧ | 4.2 ମିଲିୟନ୍ ବ୍ୟାରେଲ୍/ଦିନ |
ଅର୍ଥାତ୍ ୨୦୨୩ ତୁଳନାରେ ବାବ୍-ଏଲ୍-ମାନ୍ଦେବ୍ ଦେଇ ତୈଳ ପ୍ରବାହ୫୦ ପ୍ରତିଶତରୁ ଅଧିକ କମିଛି।
ତେବେ ତୈଳ ହଠାତ୍ ବିଶ୍ୱ ବଜାରରୁ ଗାଏବ ହୋଇନାହିଁ। ଅନେକ ଜାହାଜ ଆଫ୍ରିକାର ଦକ୍ଷିଣ ପ୍ରାନ୍ତ ଦେଇCape of Good Hopeମାର୍ଗରେ ଯାଉଛନ୍ତି।
ବାବ୍-ଏଲ୍-ମାନ୍ଦେବ୍ ଏଡ଼ାଇ ଆଫ୍ରିକା ଚାରିପଟେ ଜାହାଜ ଚଳାଚଳ କଲେ ଯାତ୍ରା ଦୂରତା ଓ ସମୟ ଉଭୟ ବଢ଼ିଯାଏ। ଏଥିସହ ଅଧିକ ଇନ୍ଧନ ଆବଶ୍ୟକ ହୁଏ ଏବଂfreight ଓ insurance costବଢ଼ିଥାଏ।
EIA ତଥ୍ୟ ଅନୁସାରେ, Cape of Good Hope ଦେଇ ତୈଳ ପ୍ରବାହ:
ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି, ମାର୍ଗ ବଦଳାଇ ତୈଳ ପରିବହନ ଜାରି ରଖିହେବ; କିନ୍ତୁ ଏହାଅଧିକ ସମୟ ଓ ଅଧିକ ଖର୍ଚ୍ଚସୃଷ୍ଟି କରିବ।
ବର୍ତ୍ତମାନର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଚିନ୍ତା ହେଉଛି ହର୍ମୁଜ୍ରେ ଆଗରୁ ହିଁ ଗୁରୁତର ବାଧା ରହିଛି।
୨୦୨୫ର ପ୍ରଥମାର୍ଦ୍ଧରେ ପ୍ରାୟ୨୦.୯ ମିଲିୟନ୍ ବ୍ୟାରେଲ୍/ଦିନକ୍ରୁଡ୍ ଅଏଲ୍ ଓ ପେଟ୍ରୋଲିୟମ୍ ଲିକ୍ୱିଡ୍ସ ହର୍ମୁଜ୍ ଦେଇ ପରିବହନ ହୋଇଥିଲା। ସେହି ସମୟରେ ବାବ୍-ଏଲ୍-ମାନ୍ଦେବ୍ ଦେଇ ପ୍ରବାହ ଥିଲା ପ୍ରାୟ୪.୨ ମିଲିୟନ୍ ବ୍ୟାରେଲ୍/ଦିନ।
ଅର୍ଥାତ୍ ହର୍ମୁଜ୍ ବିଶ୍ୱର ତୈଳ ପରିବହନ ପାଇଁ ବାବ୍-ଏଲ୍-ମାନ୍ଦେବ୍ ତୁଳନାରେ ଆହୁରି ବଡ଼ chokepoint।
ଯଦି ହର୍ମୁଜ୍ରେ ବାଧା ଜାରି ରହିବା ସହ ବାବ୍-ଏଲ୍-ମାନ୍ଦେବ୍ ମଧ୍ୟ ଅସୁରକ୍ଷିତ ହୁଏ, ତେବେ ବିଶ୍ୱ ତୈଳ ଯୋଗାଣ ଓ ସାମୁଦ୍ରିକ ପରିବହନ ପାଇଁ ବିକଳ୍ପ ମାର୍ଗ ଆହୁରି ସୀମିତ ହୋଇଯିବ।
ବାବ୍-ଏଲ୍-ମାନ୍ଦେବ୍ ଭାରତ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ତୈଳ ଉତ୍ପାଦକ ଅଞ୍ଚଳ ଓ ଏସିଆର ବଡ଼ ଉପଭୋକ୍ତା ବଜାରଗୁଡ଼ିକୁ ଯୋଡ଼ୁଥିବା ସାମୁଦ୍ରିକ ମାର୍ଗର ଏହା
ଏକ ଅଂଶ।
୨୦୨୨ରେ ରୁଷ-ୟୁକ୍ରେନ୍ ଯୁଦ୍ଧ ପରେ ପଶ୍ଚିମ ରୁଷିଆରୁ ୟୁରୋପ୍କୁ ଯାଉଥିବା ଅନେକ ତୈଳ ରପ୍ତାନି ଏସିଆ ଦିଗକୁ, ବିଶେଷକରିଭାରତ ଓ ଅନ୍ୟ ଏସିଆଇ ବଜାରଦିଗକୁ ମୁହଁ ଫେରାଇଥିଲା।
ଯଦି ବାବ୍-ଏଲ୍-ମାନ୍ଦେବ୍ ମାର୍ଗରେ ଆହୁରି ବଡ଼ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ, ତେବେ ରୁଷିଆରୁ ଏସିଆକୁ ତୈଳ ପରିବହନ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିପାରେ।
ଏହା କେବଳ କ୍ରୁଡ୍ ଅଏଲ୍ରେ ସୀମିତ ନୁହେଁ।LNG ଓ ଅନ୍ୟ ଶକ୍ତି ପରିବହନମଧ୍ୟ ଏହି ସୁରକ୍ଷା ସଙ୍କଟର ପ୍ରଭାବରେ ଆସିପାରେ।
ହର୍ମୁଜ୍ ଓ ବାବ୍-ଏଲ୍-ମାନ୍ଦେବ୍ ଉଭୟ ଚାପରେ ଆସିଲେ ସମସ୍ୟାର ଏକ ଶୃଙ୍ଖଳା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇପାରେ:
ସମୁଦ୍ରପଥରେ ବାଧା → ଜାହାଜ ମାର୍ଗ ବଦଳ → ଯାତ୍ରା ସମୟ ବୃଦ୍ଧି → ଇନ୍ଧନ ଓ freight ଖର୍ଚ୍ଚ ବୃଦ୍ଧି → insurance cost ବୃଦ୍ଧି → ପରିବହନ କ୍ଷମତା ହ୍ରାସ → ଶକ୍ତି ମୂଲ୍ୟ ଉପରେ ଚାପ।
ଏହାର ପ୍ରଭାବ ପରେପରିବହନ, ଉତ୍ପାଦନ ଓ ଉପଭୋକ୍ତା ସାମଗ୍ରୀର ମୂଲ୍ୟଉପରେ ମଧ୍ୟ ପଡ଼ିପାରେ।
ତେବେ ବର୍ତ୍ତମାନ ବାବ୍-ଏଲ୍-ମାନ୍ଦେବ୍ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବନ୍ଦ ହୋଇନାହିଁ। ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୦ରେ ଏହି ଜଳପଥ ଦେଇ୨୬ଟି commodity vesselଯାଇଥିବା ship-tracking dataରୁ ଜଣାପଡ଼ିଛି।
କିନ୍ତୁ ହର୍ମୁଜ୍ରେ ପୂର୍ବରୁ ଗୁରୁତର ବାଧା ରହିଥିବା ସମୟରେ ବାବ୍-ଏଲ୍-ମାନ୍ଦେବ୍ ଉପରେ ବଢ଼ୁଥିବା ବିପଦ ବିଶ୍ୱ ଇନ୍ଧନ ବଜାର ପାଇଁ ନୂଆ ଚିନ୍ତା ସୃଷ୍ଟି କରିଛି।
ବିଶ୍ୱ ବଜାରରେ ତୈଳ ପ୍ରବାହ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବନ୍ଦ ହୋଇନପାରେ, କିନ୍ତୁ ଯଦି ଉଭୟ ସମୁଦ୍ରପଥ ଉପରେ ଚାପ ଜାରି ରହେ, ତେବେ ତୈଳ ପରିବହନ ଅଧିକ ମହଙ୍ଗା ହେବାର ଆଶଙ୍କା ରହିଛି।ଏହା ଫଳରେ ବିଶ୍ୱର ଇନ୍ଧନ ସଙ୍କଟ ଆହୁରି ଗଭୀର ହୋଇପାରେ।
ଅଣ୍ଡର-୧୯ ଏସିଆ କପ୍‌ରେ ଆଜିଠାରୁ ଭାରତର ଅଭିଯାନ ଆରମ...
ଭାରତରେ ଡେଙ୍ଗୁ ରୋଗର ମୁକାବିଲା ପାଇଁ ଏକ ନୂଆ ଆଶା ସୃଷ୍ଟି...
ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଏସିଆନ୍ ପାରା ଗେମ୍ସ ୨୦୨୬ରେ ଭାରତୀୟ ଖେଳାଳିମ...
ନ୍ୟୁଜିଲାଣ୍ଡ ଗସ୍ତରେ ଭାରତୀୟ ଦଳ ପାଇଁ ଫିଲ୍ଡିଂ ଏକ ବଡ଼ ଚ...
ଆଦିବାସୀ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ସମସ୍ୟା ଓ ଅଭିଯୋଗର ସମାଧାନ ପାଇଁ ଜମ...
ଛୋଟବେଳେ ବାପାଙ୍କ ହାତ ଧରି ଚୀନରେ ବ୍ୟାଡମିଣ୍ଟନ୍ କୋର୍ଟକୁ...
ସକାଳୁ ଦାନ୍ତ ଘଷିବା ବେଳେ ଅସାବଧାନତା ଯୋଗୁଁ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି...
ଦେଶରେ ବଢ଼ୁଥିବା ତାପମାତ୍ରା ଏବେ କେବଳ ସାଧାରଣ ଜନଜୀବନକୁ...
