ଦଶହରା ଓ ଦୀପାବଳି ପୂର୍ବରୁ ଭାରତରେ ସୁନା କିଣାବିକା ବଢ଼ିବାର ସମ୍ଭାବନା ଥିବା ବେଳେ ଅନେକ ମ୍ୟୁଚୁଆଲ୍ ଫଣ୍ଡ ହାଉସ୍ Gold ETF ଓ Gold ETF Fund-of-Fundsରେ fresh କିମ୍ବା bulk subscription ଉପରେ ସାମୟିକ ରୋକ ଲଗାଇଛନ୍ତି। Kotak Mahindra Mutual Fund, UTI Mutual Fund ଓ HDFC Mutual Fund ସମେତ ବଡ଼ fund houses ଗୁରୁବାର ଏନେଇ ନୋଟିସ୍ ଜାରି କରିଥିଲେ।

ଏହି ନୋଟିସ୍ଗୁଡ଼ିକରେ ରୋକ ଲଗାଇବାର ସ୍ପଷ୍ଟ କାରଣ ସବୁ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇନଥିଲା। କିନ୍ତୁ Reutersର ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଜଣେ mutual fund executive ଏବଂ ଦୁଇଜଣ bullion industry ଅଧିକାରୀ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଏହି ପଦକ୍ଷେପ Securities and Exchange Board of India (SEBI) ସହ ଆଲୋଚନା ପରେ ନିଆଯାଇଛି। SEBI ପକ୍ଷରୁ ତତ୍କାଳ ଏହାର ଆଧିକାରିକ କାରଣ ସ୍ପଷ୍ଟ କରାଯାଇନଥିଲା।

ରୁପି ଉପରେ ଚାପ କାହିଁକି ଚିନ୍ତାର କାରଣ?

ଭାରତ ନିଜର ସୁନା ଚାହିଦାର ବଡ଼ ଅଂଶ ଆମଦାନି ମାଧ୍ୟମରେ ପୂରଣ କରେ। ବିଦେଶରୁ ସୁନା କିଣିବା ପାଇଁ ସାଧାରଣତଃ ଡଲାର ଭଳି ବିଦେଶୀ ମୁଦ୍ରାରେ ଦେୟ ଦେବାକୁ ପଡ଼େ। ତେଣୁ ସୁନା ଆମଦାନି ବଢ଼ିଲେ ଡଲାରର ଚାହିଦା ବଢ଼ିପାରେ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଆମଦାନି ଚାପ ସହିତ ମିଶି ରୁପି ଉପରେ ଚାପ ବଢ଼ିପାରେ।

ଏହା ସହିତ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ତୈଳ ମୂଲ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ଓ ଭାରତୀୟ ଶେୟର ବଜାରରୁ ବିଦେଶୀ ନିବେଶକଙ୍କ ବିକ୍ରି ଯୋଗୁଁ ମଧ୍ୟ ରୁପି ଚାପରେ ରହିଛି। ଉଚ୍ଚ oil prices ଭାରତର import bill ବଢ଼ାଇଥିବାବେଳେ foreign investor outflows ମଧ୍ୟ ଡଲାର ଚାହିଦା ଓ currency sentimentକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଛି।

ଦଶହରା-ଦୀପାବଳି ସମୟରେ ସୁନା ଚାହିଦା କାହିଁକି ବଢ଼େ?

ଭାରତରେ ଦଶହରା, ଧନତେରସ ଓ ଦୀପାବଳି ସମୟରେ ସୁନା କିଣିବାକୁ ଶୁଭ ମନେ କରାଯାଏ। ବିବାହ ଋତୁ ମଧ୍ୟ ଏହି ସମୟ ସହିତ ଜଡ଼ିତ ଥିବାରୁ jewellery, coins ଓ bars ସହିତ investment goldର ଚାହିଦା ବଢ଼ିପାରେ।

ଗତ festive seasonରେ ମଧ୍ୟ gold ଓ silver ETFsରେ inflows ବଢ଼ିଥିଲା। ଶେୟର ବଜାରରେ ଦୁର୍ବଳ returns ସମୟରେ ନିବେଶକମାନେ precious metalsକୁ ବିକଳ୍ପ asset ଭାବରେ ଦେଖିଥିଲେ।

ଏଥର ମଧ୍ୟ festive demand ବଢ଼ିଲେ ଅକ୍ଟୋବରରେ ସୁନା ଆମଦାନି ବଢ଼ିପାରେ ବୋଲି ଚିନ୍ତା ରହିଛି। ଜଣେ private-bank bullion dealer ଏହି restrictionକୁ ଅକ୍ଟୋବରରେ import surge ରୋକିବା ପାଇଁ precautionary measure ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି। ତେବେ ଏହା ସରକାର କିମ୍ବା SEBI ପକ୍ଷରୁ ଆଧିକାରିକ ଭାବେ confirm ହୋଇନାହିଁ।

ନିବେଶକଙ୍କ ପାଇଁ କ'ଣ ବଦଳିଲା?

ଏହାକୁସମସ୍ତ Gold investment ଉପରେ blanket banବୋଲି ଧରିବା ଠିକ୍ ନୁହେଁ।

କିଛି mutual fund schemesରେ:

• ନୂଆ lump-sum investment ବନ୍ଦ ହୋଇଛି।

• ନୂଆ SIP registration ଉପରେ ରୋକ ରହିଛି।

• ନୂଆ STP ଓ switch registration ମଧ୍ୟ କିଛି schemeରେ ବନ୍ଦ ହୋଇଛି।

• ପୂର୍ବରୁ ଚାଲୁଥିବା SIP ଅନେକ schemeରେ ଜାରି ରହିଛି।

• Existing investmentର redemption ଖୋଲା ରହିଛି।

ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା ହେଉଛି,stock exchangeରେ demat account ମାଧ୍ୟମରେ ସିଧାସଳଖ Gold ETF କିଣିବା ଉପରେ blanket ban ଘୋଷଣା ହୋଇନାହିଁ।

Gold ETF ଓ Gold FoF ମଧ୍ୟରେ ପାର୍ଥକ୍ୟ

Gold ETF ହେଉଛି exchange-traded product, ଯାହାକୁ ଶେୟର ଭଳି stock exchangeରେ କିଣାବିକ୍ରି କରାଯାଇପାରେ। ଅନ୍ୟପଟେ Gold Fund-of-Funds ଏକ mutual-fund structure, ଯାହା ସାଧାରଣତଃ Gold ETFରେ ନିବେଶ କରେ।

ତେଣୁ ଏହି restrictionର ପ୍ରଭାବ ସବୁ ନିବେଶକଙ୍କ ପାଇଁ ସମାନ ନୁହେଁ। ବିଶେଷକରି demat account ବ୍ୟବହାର ନକରି distributor କିମ୍ବା mutual-fund platform ମାଧ୍ୟମରେ Gold FoFରେ ନିବେଶ କରୁଥିବା retail investors ଅଧିକ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇପାରନ୍ତି।

ସୁନା ଆମଦାନି ଏବେ ବଢ଼ିନାହିଁ

ରୋଚକ କଥା ହେଉଛି, ବର୍ତ୍ତମାନର dataରେ ସୁନା ଆମଦାନିରେ କୌଣସି ହଠାତ୍ surge ଦେଖାଯାଇନାହିଁ।

ଭାରତର gold imports ଅଗଷ୍ଟରେ ପ୍ରାୟ$2.3 billionଥିବାବେଳେ ସେପ୍ଟେମ୍ବରରେ ଏହା$1.8 billionକୁ କମିଥିଲା। ତେଣୁ ବର୍ତ୍ତମାନର restriction ଏକ ପ୍ରକୃତ import surgeର ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଅପେକ୍ଷା ଆଗାମୀ festive demandକୁ ନେଇ precautionary step ହୋଇପାରେ ବୋଲି market participants ମତ ଦେଇଛନ୍ତି।

ରୁପିକୁ ସ୍ଥିର କରିବା ପାଇଁ ବଡ଼ ପଦକ୍ଷେପ

ଏହି ଘଟଣା ଏକ ବଡ଼ currency-management effortର ଅଂଶ ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଉଛି। Reuters ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ସପ୍ତାହରେ ରୁପି ପ୍ରାୟ ୨% ସୁଧାରି $1 ପାଇଁ ₹94.88 ନିକଟକୁ ଆସିଥିଲା। RBI ଓ ସରକାର dollar demand କମାଇବା ଏବଂ currency marketକୁ ସ୍ଥିର ରଖିବା ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ targeted measures ନେଇଛନ୍ତି।

ଏହି ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ festive seasonରେ gold ETF ମାଧ୍ୟମରେ ଅତିରିକ୍ତ demand ବଢ଼ି ନଯାଉ ବୋଲି fresh/bulk subscriptionକୁ ସୀମିତ କରିବା ଏକ precautionary measure ହୋଇପାରେ।

ଆଗକୁ କ'ଣ ହୋଇପାରେ?

ଆଗାମୀ ସପ୍ତାହଗୁଡ଼ିକରେ ତିନୋଟି କଥା ଉପରେ ନଜର ରହିବ:

1. ଅନ୍ୟ mutual fund houses ମଧ୍ୟ ଏହି restriction ଲଗାଉଛନ୍ତି କି ନାହିଁ।

2. ଦୀପାବଳି ସମୟରେ physical gold demand କେତେ ବଢ଼ୁଛି।

3. ଅକ୍ଟୋବରର gold import dataରେ ବଡ଼ ବୃଦ୍ଧି ହେଉଛି କି ନାହିଁ।

ଏହି restriction ଯୋଗୁଁ digital gold investmentର କିଛି demand physical gold, jewellery, coins କିମ୍ବା bars ଦିଗକୁ shift ହୋଇପାରେ। ତେଣୁ ଏହା ଭାରତର ସମୁଦାୟ gold demandକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବନ୍ଦ କରିଦେବ ବୋଲି କହିହେବ ନାହିଁ।