ୱାଶିଂଟନ୍: ରୁଷିଆ ବିରୋଧରେ ୟୁକ୍ରେନ୍‌ର ଯୁଦ୍ଧରେ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଯୋଗାଯୋଗ ମାଧ୍ୟମ ଭାବେ ବ୍ୟବହୃତ Starlinkକୁ ନେଇ ବଡ଼ ଖୁଲାସା ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। Wall Street Journalର ଏକ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ, SpaceXର CEO ଏଲନ୍ ମସ୍କ ୟୁକ୍ରେନ୍‌ର ସାମରିକ ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ଥିବା Starlink ସେବାର ସ୍ପିଡ୍ କମାଇବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଥିଲେ।

ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ, ୟୁକ୍ରେନ୍‌କୁ ପୂର୍ବ ସୂଚନା ନଦେଇ ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯାଇଥିଲା। ଏହା ଫଳରେ ୟୁକ୍ରେନ୍‌ର ସାମରିକ ଯୋଗାଯୋଗ ଏବଂ ଡ୍ରୋନ୍ ଅଭିଯାନ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଥିବା ଦାବି କରାଯାଇଛି। କିଛି ୟୁକ୍ରେନୀୟ ଡ୍ରୋନ୍ ପ୍ରାୟ ଅଚଳ ହୋଇଯାଇଥିବା ମଧ୍ୟ ରିପୋର୍ଟରେ କୁହାଯାଇଛି।

ୟୁକ୍ରେନ୍ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ସେନାର ଯୋଗାଯୋଗ, ଗୁପ୍ତଚର ତଥ୍ୟ ଆଦାନପ୍ରଦାନ ଏବଂ ଡ୍ରୋନ୍ ଅପରେସନ୍ ପାଇଁ Starlink ଉପରେ ବହୁତ ନିର୍ଭର କରେ। ତେଣୁ ଏହାର ସ୍ପିଡ୍ କମିବା ସାମରିକ ଅଭିଯାନ ଉପରେ ସିଧାସଳଖ ପ୍ରଭାବ ପକାଇଥିବା ଦାବି ହୋଇଛି।

ଟ୍ରମ୍ପ ଜାଣିଥିଲେ ବୋଲି ରିପୋର୍ଟ

Wall Street Journalର ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ, Starlink ସ୍ପିଡ୍ କମାଇବା ପୂର୍ବରୁ ମସ୍କ ଟ୍ରମ୍ପ ପ୍ରଶାସନର କିଛି ବରିଷ୍ଠ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ସହ ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ନେଇ ଆଲୋଚନା କରିଥିଲେ। ଏଥିରେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ମଧ୍ୟ ସାମିଲ ଥିବା ଦାବି କରାଯାଇଛି।

ତେବେ ଟ୍ରମ୍ପ ସୋମବାର କହିଥିଲେ ଯେ Starlink ବାଧା କିଏ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା, ସେ ବିଷୟରେ ସେ ଜାଣିନାହାନ୍ତି। “ମୁଁ ଜାଣିନି କିଏ ଏହା ଆଦେଶ ଦେଇଥିଲା। କିନ୍ତୁ ମୁଁ ଜାଣିବାକୁ ଚାହେଁ,” ବୋଲି ଟ୍ରମ୍ପ କହିଥିବା ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି।

ଏହା ପୂର୍ବରୁ Reuters ମଧ୍ୟ ରିପୋର୍ଟ କରିଥିଲା ଯେ Starlink ସେବା ସୀମିତ କରିବାର ଆଦେଶ White House ଭିତରୁ ଆସିଥିଲା। ଅନ୍ୟପଟେ ମସ୍କ କହିଥିଲେ ଯେ Starlinkର ସ୍ପିଡ୍ କିମ୍ବା Starship ବ୍ୟବହାର ସମ୍ପର୍କିତ କୌଣସି ସୀମାବଦ୍ଧତା ଆମେରିକୀୟ ସେନା କିମ୍ବା ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଥିଲା।

ଆମେରିକାର ପ୍ରତିକ୍ରିୟା

ଆମେରିକାର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ସଚିବ ପିଟ୍ ହେଗସେଥ୍ କହିଛନ୍ତି ଯେ ୟୁକ୍ରେନ୍‌ର Starlink ବ୍ୟବହାର କ୍ଷମତାକୁ ଆମେରିକା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ବନ୍ଦ କରିନାହିଁ। ତେବେ ୟୁକ୍ରେନ୍‌କୁ Starlink ବ୍ୟବହାର କରିବା ସମୟରେ ସେବାର ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ terms of service ପାଳନ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ ବୋଲି ସେ ସଙ୍କେତ ଦେଇଛନ୍ତି।

ୟୁକ୍ରେନ୍‌ର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଭୋଲୋଦିମିର ଜେଲେନ୍ସ୍କି ମଧ୍ୟ ଏହି ଘଟଣା ନେଇ ଆମେରିକୀୟ ବିଦେଶ ସଚିବ ମାର୍କୋ ରୁବିଓଙ୍କ ସହ ଆଲୋଚନା କରିଥିବା କହିଛନ୍ତି। Starlink/Starshield ସେବାକୁ ପୁନଃସ୍ଥାପନ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ ବୋଲି ସେ ଆଲୋଚନା କରିଥିବା ଜଣାଇଛନ୍ତି।

🇮🇳 ଭାରତରେ Starlink ନେଇ ମଧ୍ୟ ବଢ଼ିଲା ଚର୍ଚ୍ଚା

ୟୁକ୍ରେନ୍‌ର Starlink ବିବାଦ ପରେ ଭାରତରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ସାଟେଲାଇଟ୍ ଇଣ୍ଟରନେଟ୍ ସେବାକୁ ନେଇ ରଣନୀତିକ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିଛି। ଭାରତୀୟ ବଜାରରେ Starlinkର ପ୍ରବେଶ ନେଇ ପୂର୍ବରୁ ହିଁ ବିବାଦ ଚାଲିଛି।

ଅକ୍ଟୋବର ୭ରେ ମସ୍କ ଭାରତରେ Starlink ଲଞ୍ଚକୁ “କିଛି oligarch” ଅଟକାଉଥିବା ଅଭିଯୋଗ କରିଥିଲେ। ଭାରତର ହଜାର ହଜାର ଗାଁରେ 4G ସଂଯୋଗ ନଥିବା ବିଷୟରେ ଏକ ପୋଷ୍ଟର ଉତ୍ତର ଦେଇ ମସ୍କ ଏହି କଥା କହିଥିଲେ।

ପରଦିନ ମସ୍କ ରିଲାଏନ୍ସ ଇଣ୍ଡଷ୍ଟ୍ରିଜ୍‌ର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ମୁକେଶ ଅମ୍ବାନୀଙ୍କୁ ନେଇ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇଥିଲେ। ସେ ପଚାରିଥିଲେ—“Is Ambani the real boss of India?”

ଏହା ପରେ ରିଲାଏନ୍ସ ଇଣ୍ଡଷ୍ଟ୍ରିଜ୍ କହିଥିଲା ଯେ ସାଟେଲାଇଟ୍ କମ୍ୟୁନିକେସନ୍ କ୍ଷେତ୍ରରେ Starlink ସମେତ ସମସ୍ତ ପ୍ରତିଯୋଗିତାକୁ ସ୍ୱାଗତ କରାଯାଉଛି। କିନ୍ତୁ ଭାରତରେ କାରବାର କରୁଥିବା ପ୍ରତ୍ୟେକ କମ୍ପାନୀକୁ ଦେଶର ଆଇନ ଓ ନୀତି ପାଳନ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ ବୋଲି କମ୍ପାନୀ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଥିଲା।

ଏହି ବିବାଦ ମଧ୍ୟରେ Zohoର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ଶ୍ରୀଧର ୱେମ୍ବୁ ଚେତାବନୀ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ ଭାରତ ବିଦେଶୀ ସାଟେଲାଇଟ୍ ନେଟୱର୍କ ଉପରେ ଅତ୍ୟଧିକ ନିର୍ଭର କରିପାରିବ ନାହିଁ। ଭାରତ ନିଜର ସାଟେଲାଇଟ୍ ନେଟୱର୍କ ଓ ଭିତ୍ତିଭୂମି ବିକଶିତ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ ବୋଲି ସେ ମତ ଦେଇଛନ୍ତି।

Starlink ହେଉଛି Low-Earth Orbit (LEO) ସାଟେଲାଇଟ୍‌ର ଏକ ବିଶାଳ ନେଟୱର୍କ, ଯାହା ମୋବାଇଲ୍ ନେଟୱର୍କ କିମ୍ବା ଫାଇବର୍ ଅପ୍ଟିକ୍ କେବୁଲ୍ ପହଞ୍ଚିବା କଷ୍ଟକର ଅଞ୍ଚଳରେ ମଧ୍ୟ ଇଣ୍ଟରନେଟ୍ ସଂଯୋଗ ଯୋଗାଇପାରେ। କିନ୍ତୁ ୟୁକ୍ରେନ୍ ଘଟଣା ଏକ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇଛି—ରଣନୀତିକ ଯୋଗାଯୋଗ ବ୍ୟବସ୍ଥା ପାଇଁ ଗୋଟିଏ ବିଦେଶୀ ବେସରକାରୀ ନେଟୱର୍କ ଉପରେ କେତେ ନିର୍ଭର କରିବା ଉଚିତ?