ଭାରତର Census 2027 ଏବେ ପୂରାପୂରି ଡିଜିଟାଲ ହେବାକୁ ଯାଉଛି, ଯାହା ଦେଶର ଜନଗଣନା ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଏକ ବଡ଼ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିବ। ସରକାର ପ୍ରଥମଥର ପାଇଁ ମୋବାଇଲ ଆପ୍ ଓ ଅନଲାଇନ୍ ସିଷ୍ଟମ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ତଥ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ କରିବାର ଯୋଜନା କରିଛି, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଗତି, ସଠିକତା ଓ ପାରଦର୍ଶିତା ବଢ଼ିବ।

ଏଥିରେ ଏକ ନୂଆ ବିଶେଷତା ହେଉଛି—ସେଲ୍ଫ୍-ଏନ୍ୟୁମେରେସନ୍। ଅର୍ଥାତ୍, ନାଗରିକମାନେ ନିଜେ ଅନଲାଇନ୍ ପୋର୍ଟାଲ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ନିଜର ସମସ୍ତ ତଥ୍ୟ ଦେଇପାରିବେ। ଏହା ପୂର୍ବରୁ କେବଳ ଏନ୍ୟୁମେରେଟର ମାନେ ଘରେ ଘରେ ଯାଇ ତଥ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ କରୁଥିଲେ।

Census କାମକୁ ସହଜ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ସେଣ୍ଟ୍ରାଲାଇଜ୍ଡ ୱେବ୍ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ମଧ୍ୟ ତିଆରି ହୋଇଛି, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟର ନିରୀକ୍ଷଣ ଓ ପ୍ରବନ୍ଧନ କରାଯିବ।

ଏହି ଜନଗଣନା ଦୁଇଟି ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ହେବ। ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଘର, ସୁବିଧା ଓ ଆସେଟ୍ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ତଥ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ କରାଯିବ। ଦ୍ୱିତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ତଥ୍ୟ ଯେପରିକି ଶିକ୍ଷା, ଆର୍ଥିକ ସ୍ଥିତି, ଜନସାଂଖ୍ୟିକ ପ୍ରୋଫାଇଲ୍ ଓ ମାଇଗ୍ରେସନ୍ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ତଥ୍ୟ ନିଆଯିବ।

ଡାଟା ସୁରକ୍ଷାକୁ ନେଇ ସରକାର ବିଶେଷ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇଛି। Census Act, 1948 ଅନୁଯାୟୀ ସମସ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ତଥ୍ୟକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଗୋପନୀୟ ରଖାଯିବ ଓ କେବଳ ସମଗ୍ର ତଥ୍ୟ (aggregated data) ପ୍ରକାଶ କରାଯିବ।

ରାଜ୍ୟ ଓ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳମାନେ ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକା ନେବେ। ସେମାନେ ଫିଲ୍ଡ ସ୍ଟାଫ୍ ନିଯୁକ୍ତି, ତଥ୍ୟ ସତ୍ୟାପନ ଓ ନିରୀକ୍ଷଣ କାମ କରିବେ।

ସରକାର କହିଛି ଯେ ଏହି ଡିଜିଟାଲ ପଦକ୍ଷେପ ଦ୍ୱାରା Census ପ୍ରକ୍ରିୟା ଆଧୁନିକ ହେବ ଓ ତଥ୍ୟର ନିଖୁତତା ବଢ଼ିବ, ସେହି ସମୟରେ ନାଗରିକଙ୍କ ଗୋପନୀୟତା ମଧ୍ୟ ସୁରକ୍ଷିତ ରହିବ।