‘ଅର୍ଣ୍ଣବ’ ନାମ କିଏ ଦେଇଛି?

ବାଂଲାଦେଶ ‘ଅର୍ଣ୍ଣବ’ ନାମଟି ପ୍ରସ୍ତାବ କରିଥିଲା।WMO/ESCAPର ଉତ୍ତର ଭାରତ ମହାସାଗର ପାଇଁ ଥିବା ଅଧିକୃତ ନାମ ତାଲିକାରେ Bangladesh ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସ୍ତାବିତ ନାମ ଭାବେ ‘Arnab’ ରହିଛି। ଏହାର ଉଚ୍ଚାରଣ‘ଅର୍ଣ୍ଣବ’ ବା ‘ଅର୍ନବ’ (Ornab)ଭାବେ ଦିଆଯାଇଛି।

‘ଅର୍ଣ୍ଣବ’ ଶବ୍ଦଟି ବଙ୍ଗଳା ଭାଷାରେସମୁଦ୍ର ବା ମହାସାଗରସହ ଜଡ଼ିତ ଅର୍ଥ ବହନ କରେ ବୋଲି ସାମ୍ପ୍ରତିକ ରିପୋର୍ଟଗୁଡ଼ିକରେ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି। ତେବେ ଏହି ନାମର ଅର୍ଥର ସହ ଘୂର୍ଣ୍ଣିଝଡ଼ର ତୀବ୍ରତା, ଗତି କିମ୍ବା କେଉଁ ଦେଶରେ ଲ୍ୟାଣ୍ଡଫଲ୍ କରିବ—ଏହାର କୌଣସି ସମ୍ପର୍କ ନାହିଁ।

ନାମ ଦେବାର ଦାୟିତ୍ୱ କାହାର?

ଉତ୍ତର ଭାରତ ମହାସାଗର ଅଞ୍ଚଳରେ ଘୂର୍ଣ୍ଣିଝଡ଼ ନାମକରଣର ଦାୟିତ୍ୱଭାରତୀୟ ପାଣିପାଗ ବିଭାଗ (IMD)ର Regional Specialised Meteorological Centre (RSMC), New Delhiଉପରେ ରହିଛି।

ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ବଙ୍ଗୋପସାଗର ଓ ଆରବ ସାଗରରେ ଗଠିତ ଯୋଗ୍ୟ ଟ୍ରପିକାଲ୍ ସାଇକ୍ଲୋନ୍କୁ ପୂର୍ବନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ତାଲିକାରୁ ନାମ ଦିଆଯାଏ। IMD କହିଛି, ଉତ୍ତର ଭାରତ ମହାସାଗରରେ ଏହି ନାମକରଣ ବ୍ୟବସ୍ଥା ୨୦୦୪ରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା।

୧୩ଟି ଦେଶ ମିଶି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଛନ୍ତି ନାମ ତାଲିକା

ବର୍ତ୍ତମାନ ବ୍ୟବହୃତ ନାମକରଣ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ୧୩ଟି ଦେଶସାମିଲ ଅଛନ୍ତି। ସେଗୁଡ଼ିକ ହେଲେ—

• ବାଂଲାଦେଶ

• ଭାରତ

• ଇରାନ

• ମାଲଦ୍ୱୀପ

• ମ୍ୟାନମାର

• ଓମାନ

• ପାକିସ୍ତାନ

• କତାର

• ସାଉଦି ଆରବ

• ଶ୍ରୀଲଙ୍କା

• ଥାଇଲାଣ୍ଡ

• ସଂଯୁକ୍ତ ଆରବ ଏମିରେଟ୍ସ

• ୟେମେନ

ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦେଶ ୧୩ଟି ଲେଖାଏଁ ନାମ ପ୍ରସ୍ତାବ କରିଛି। ଏହିପରି ବର୍ତ୍ତମାନର ତାଲିକାରେ ମୋଟ୧୬୯ଟି ନାମରହିଛି। ନାମଗୁଡ଼ିକୁ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ କ୍ରମରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ।

କେବେ ଏକ ଘୂର୍ଣ୍ଣିଝଡ଼କୁ ନାମ ଦିଆଯାଏ?

କୌଣସି ଲଘୁଚାପ କିମ୍ବା ଡିପ୍ରେସନ୍ ଗଠନ ହେଲେ ତୁରନ୍ତ ତାହାର ନାମ ଦିଆଯାଏ ନାହିଁ। ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ପାଣିପାଗୀୟ ମାନଦଣ୍ଡ ପୂରଣ କଲେ ହିଁ ନାମକରଣ କରାଯାଏ।

IMDର ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ, ଉତ୍ତର ଭାରତ ମହାସାଗରରେ ଏକ ଟ୍ରପିକାଲ୍ ସାଇକ୍ଲୋନ୍ରସର୍ବାଧିକ ସ୍ଥାୟୀ ପବନ ବେଗ ୩୪ ନଟ୍ (ପ୍ରାୟ ୬୨ କିମି ପ୍ରତିଘଣ୍ଟା) କିମ୍ବା ତା’ଠାରୁ ଅଧିକହେଲେ ତାହାକୁ ନାମ ଦିଆଯାଇପାରେ।

ନାମରୁ ଝଡ଼ର ଭୟାବହତା ଜଣାପଡ଼େ କି?

ନାହିଁ।

‘ଅର୍ଣ୍ଣବ’, ‘ଫଣି’, ‘ଅମ୍ଫାନ୍’ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ନାମ ଝଡ଼ର ତୀବ୍ରତା କିମ୍ବା କ୍ଷୟକ୍ଷତିର ପୂର୍ବାନୁମାନ ନୁହେଁ। ଏହି ନାମର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଝଡ଼କୁ ସହଜରେ ଚିହ୍ନଟ କରିବା ଏବଂ ସରକାର, ପାଣିପାଗ ବିଭାଗ, ଗଣମାଧ୍ୟମ ଓ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଯୋଗାଯୋଗ ରଖିବା।

ସେହିପରି, ନାମଟି ବାଂଲାଦେଶ ପ୍ରସ୍ତାବ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହାର ଅର୍ଥ ଏନୁହେଁ ଯେ ଘୂର୍ଣ୍ଣିଝଡ଼ଟି ବାଂଲାଦେଶ ଆଡ଼କୁ ଯିବ କିମ୍ବା ସେଠାରେ ଲ୍ୟାଣ୍ଡଫଲ୍ କରିବ। ଝଡ଼ର ଗତିପଥ, ତୀବ୍ରତା ଓ ଲ୍ୟାଣ୍ଡଫଲ୍ ସ୍ଥାନ ପାଣିପାଗୀୟ ପରିସ୍ଥିତି ଅନୁସାରେ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ହୁଏ।

ଏହି ନାମ ପୁଣି ବ୍ୟବହାର ହୁଏ କି?

ଉତ୍ତର ଭାରତ ମହାସାଗରର ଏହି ନାମକରଣ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଏକ ବିଶେଷତା ହେଉଛି—ବ୍ୟବହୃତ ନାମ ପୁଣି ତାଲିକାରେ ଫେରେ ନାହିଁ।WMO ଅନୁଯାୟୀ, ଏକ ନାମ ଥରେ ବ୍ୟବହାର ହୋଇଗଲେ ତାହାକୁ ପୁଣି ବ୍ୟବହାର ନକରି ନୂଆ ନାମକୁ କ୍ରମାନୁସାରେ ନିଆଯାଏ।

ତେଣୁ‘ଅର୍ଣ୍ଣବ’ କେବଳ ଏହି ଝଡ଼ର ଏକ ପରିଚୟ। ଝଡ଼ କେତେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେବ କିମ୍ବା କେଉଁଠି ପ୍ରଭାବ ପକାଇବ, ତାହା ଜାଣିବା ପାଇଁ ନାମ ନୁହେଁ, ବରଂ IMDର ସଦ୍ୟତମ ପାଣିପାଗ ବୁଲେଟିନ୍ ଓ ସ୍ଥାନୀୟ ପ୍ରଶାସନର ସତର୍କତାକୁ ଅନୁସରଣ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ।