ହୁଥି ବିଦ୍ରୋହୀଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧରେ ଫସିଯିବ କି ପାକିସ୍ତାନ? ସାଉଦି ଆରବକୁ ସେନା ପଠାଇବା ନେଇ ଅସିମ ମୁନିରଙ୍କ ପାଇଁ ବଢ଼ିଲା ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ୟେମେନର ହୁଥି ବିଦ୍ରୋହୀଙ୍କ ଆକ୍ରମଣ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ସୁରକ୍ଷା ସଙ୍କଟକୁ ଆହୁରି ଜଟିଳ କରିଛି। ଏହି ପରିସ୍ଥିତିରେ ସାଉଦି ଆରବକୁ ସାମରିକ ସହାୟତା ଦେବା ପାଇଁ ପାକିସ୍ତାନ ଓ ତୁର୍କୀ ଉପରେ ଚାପ ବଢ଼ୁଛି। ପାକିସ୍ତାନର ସେନାମୁଖ୍ୟ ଫିଲ୍ଡ ମାର୍ଶାଲ୍ ଅସିମ ମୁନିରଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ଏକ ଜଟିଳ ନିଷ୍ପତ୍ତିର ସମୟ। ସାଉଦି ଆରବ ସହ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ସମ୍ପର୍କ ବଜାୟ ରଖିବା ସହ ଇରାନ ସହ ସମ୍ପର୍କ ଓ ନିଜ ଦେଶର ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ସୁରକ୍ଷାକୁ ମଧ୍ୟ ଧ୍ୟାନ ଦେବାକୁ ପଡ଼ିବ।

ଇଣ୍ଡିଆ ଟୁଡେର ସାମ୍ବାଦିକ ସନ୍ଦୀପ ଉନ୍ନିଥାନଙ୍କ ରିପୋର୍ଟରେ ମୁନିରଙ୍କ ଏହି ପରିସ୍ଥିତିକୁ ମିଶରର ପୂର୍ବତନ ନେତା ଗମାଲ୍ ଅବଦେଲ୍ ନାସେରଙ୍କ ୟେମେନ ଯୁଦ୍ଧ ସହ ତୁଳନା କରାଯାଇଛି। ନାସେର ଆରମ୍ଭରେ ସୀମିତ ସାମରିକ ସହାୟତା ଦେବାକୁ ଯାଇ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଯୁଦ୍ଧରେ ଫସିଯାଇଥିଲେ। ଏବେ ପାକିସ୍ତାନ ମଧ୍ୟ ସେହିଭଳି ଏକ ଦୀର୍ଘ ଓ ମହଙ୍ଗା ସଂଘର୍ଷରେ ଜଡ଼ିତ ହୋଇପାରେ ବୋଲି ବିଶ୍ଳେଷଣରେ ଆଶଙ୍କା ପ୍ରକାଶ କରାଯାଇଛି।

ସାଉଦି ଆରବ ଉପରେ ହୁଥି ଆକ୍ରମଣ, ବଢ଼ୁଛି ସାମରିକ ଚାପ

ୟେମେନର ହୁଥି ବିଦ୍ରୋହୀମାନେ ସାଉଦି ଆରବକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରି କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ଓ ଡ୍ରୋନ୍ ଆକ୍ରମଣ କରୁଥିବା ରିପୋର୍ଟ ଆସିଛି। ଏହି ଆକ୍ରମଣ ସାଉଦି ଆରବର ସୁରକ୍ଷା, ତୈଳ ଯୋଗାଣ ଓ ଆଞ୍ଚଳିକ ବାଣିଜ୍ୟ ପଥକୁ ନେଇ ଚିନ୍ତା ବଢ଼ାଇଛି।

ବିଶେଷକରି ବାବ୍ ଅଲ୍-ମାନ୍ଦେବ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଓ ଲୋହିତ ସାଗର ଅଞ୍ଚଳର ସାମୁଦ୍ରିକ ପଥ ବିଶ୍ୱ ବାଣିଜ୍ୟ ପାଇଁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଅସ୍ଥିରତା ବଢ଼ିଲେ ତୈଳ ପରିବହନ, ଜାହାଜ ଚଳାଚଳ ଓ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଯୋଗାଣ ବ୍ୟବସ୍ଥା ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇପାରେ।

ସାଉଦି ଆରବ ପାଇଁ ଏହା କେବଳ ସୀମା ସୁରକ୍ଷାର ପ୍ରଶ୍ନ ନୁହେଁ। ଦେଶର ଅର୍ଥନୈତିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଯୋଜନା ‘ଭିଜନ୍ ୨୦୩୦’ ମଧ୍ୟ ଆଞ୍ଚଳିକ ସ୍ଥିରତା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ। ଏଭଳି ସମୟରେ ରିୟାଦ ନିଜ ସୁରକ୍ଷା ସହଯୋଗୀଙ୍କଠାରୁ ଅଧିକ ସାମରିକ ସମର୍ଥନ ଆଶା କରୁଛି।

ପାକିସ୍ତାନ-ସାଉଦି ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଚୁକ୍ତି କାହିଁକି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ?

ପାକିସ୍ତାନ ଓ ସାଉଦି ଆରବ ମଧ୍ୟରେ ୨୦୨୫ରେ ଏକ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ରଣନୀତିକ ପାରସ୍ପରିକ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଚୁକ୍ତି ସ୍ୱାକ୍ଷର ହୋଇଥିଲା। ଏହା ସହ ୨୦୨୬ ଅଗଷ୍ଟ ୭ରେ ସାଉଦି ଆରବ, ପାକିସ୍ତାନ ଓ ତୁର୍କୀ ମଧ୍ୟରେ ‘ମକ୍କା ଜଏଣ୍ଟ ଡିଫେନ୍ସ ଏଗ୍ରିମେଣ୍ଟ’ ନାମରେ ତ୍ରିପାକ୍ଷିକ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ହୋଇଥିବା ରିପୋର୍ଟରେ କୁହାଯାଇଛି।

ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥାର ମୂଳ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ସଦସ୍ୟ ଦେଶମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସୁରକ୍ଷା ସହଯୋଗକୁ ମଜବୁତ କରିବା। ଗୋଟିଏ ସଦସ୍ୟ ଦେଶ ଉପରେ ସଶସ୍ତ୍ର ଆକ୍ରମଣକୁ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଆକ୍ରମଣ ଭାବେ ଗଣନା କରିବାର ନୀତି ଏହି ଚୁକ୍ତିର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଅଂଶ ବୋଲି ରିପୋର୍ଟରେ ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି।

ଅକ୍ଟୋବର ୫ରେ ରିୟାଦରେ ହୋଇଥିବା ଏକ ବୈଠକ ପରେ ପାକିସ୍ତାନ ଓ ତୁର୍କୀ ସାଉଦି ଆରବକୁ ସାମରିକ ବାହିନୀ ଓ ଆବଶ୍ୟକ ସାମରିକ କ୍ଷମତା ମୁତୟନ କରିବା ପାଇଁ ଆଗକୁ ବଢ଼ିବାକୁ ସହମତ ହୋଇଥିବା ଖବର ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି।

ତେବେ କେତେ ନୂଆ ପାକିସ୍ତାନୀ ସୈନ୍ୟ ପଠାଯାଇଛନ୍ତି, ସେ ସମ୍ପର୍କରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ସଂଖ୍ୟା ସାର୍ବଜନୀନ ହୋଇନାହିଁ। ତେଣୁ ବିଭିନ୍ନ ରିପୋର୍ଟରେ ଉଲ୍ଲେଖିତ ସୈନ୍ୟ ସଂଖ୍ୟାକୁ ନିଶ୍ଚିତ ତଥ୍ୟ ଭାବେ ନେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।

ୟେମେନରେ ପାକିସ୍ତାନୀ ସେନା ମୁତୟନ ହୋଇଛି କି?

ଏହି ସଙ୍କଟର ସବୁଠୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି—ପାକିସ୍ତାନ କେବଳ ସାଉଦି ଆରବର ସୁରକ୍ଷାରେ ସହଯୋଗ କରିବ ନା ୟେମେନରେ ହୁଥି ବିଦ୍ରୋହୀଙ୍କ ବିରୋଧରେ ସିଧାସଳଖ ସାମରିକ ଅଭିଯାନରେ ଯୋଗଦେବ?

ଅକ୍ଟୋବର ୭ରେ ପ୍ରକାଶିତ ନ୍ୟୁୟର୍କ ଟାଇମ୍ସର ଏକ ରିପୋର୍ଟରେ ପାକିସ୍ତାନୀ ସାମରିକ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ଉଦ୍ଧୃତି ଦେଇ ହୁଥି ବିଦ୍ରୋହୀଙ୍କ ବିରୋଧରେ ପାକିସ୍ତାନୀ ବାୟୁସେନାର ଆକ୍ରମଣ ହୋଇଥିବା ଦାବି କରାଯାଇଥିଲା। ସେହି ରିପୋର୍ଟରେ ସାଉଦି ଆରବରେ ପ୍ରାୟ ୮,୦୦୦ ପାକିସ୍ତାନୀ ସୈନ୍ୟ ଥିବା ଦାବି ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଥିଲା।

କିନ୍ତୁ ପାକିସ୍ତାନର ସୂଚନା ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଏହି ରିପୋର୍ଟକୁ ଖଣ୍ଡନ କରି ଏହାକୁ ‘ମିଥ୍ୟା ଓ ମନଗଢ଼ା’ ବୋଲି କହିଥିଲା। ରିୟାଦରେ ପାକିସ୍ତାନୀ ସାମରିକ କର୍ମଚାରୀ ରହିଥିବା କଥା ସ୍ୱୀକାର କରାଯାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ଓ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ସମ୍ପର୍କରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ତଥ୍ୟ ଦିଆଯାଇନାହିଁ।

ଅକ୍ଟୋବର ୯ରେ ପାକିସ୍ତାନର ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ମୁଖପାତ୍ର ସଜ୍ଜାଦ ହାଇଦର ଖାନ୍ କହିଥିଲେ ଯେ ସାଉଦି ଆରବରେ ପାକିସ୍ତାନର ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ସାମରିକ ବାହିନୀ ଓ ସମ୍ବଳ ରହିଛି। ଆଗକୁ କେଉଁ ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯିବ, ତାହା ଆପଦର ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ ଓ ସାମରିକ ସଂଗଠନର ନିଜସ୍ୱ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିବ।

ଏହି କାରଣରୁ ପାକିସ୍ତାନ ହୁଥି ବିଦ୍ରୋହୀଙ୍କ ବିରୋଧରେ ସିଧାସଳଖ ଯୁଦ୍ଧରେ ଯୋଗ ଦେଇସାରିଛି ବୋଲି ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ କହିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ସାମରିକ ମୁତୟନ ଓ ବାୟୁ ଆକ୍ରମଣ ସମ୍ପର୍କିତ ଦାବିଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ମତଭେଦ ରହିଛି।

ଇରାନ ସହ ସମ୍ପର୍କ ଖରାପ ହେବାର ଆଶଙ୍କା

ହୁଥି ବିଦ୍ରୋହୀମାନେ ଇରାନର ସମର୍ଥନ ପାଉଥିବାରୁ ସେମାନଙ୍କ ବିରୋଧରେ ପାକିସ୍ତାନ ସାମରିକ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ କଲେ ତେହେରାନ ସହ ସମ୍ପର୍କ ଜଟିଳ ହୋଇପାରେ। ଇରାନ ଏହି ସମ୍ଭାବନା ନେଇ ଚିନ୍ତା ପ୍ରକାଶ କରିଛି।

ଅକ୍ଟୋବର ୪ରେ ଇରାନର ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ମୁଖପାତ୍ର ଇସମାଇଲ୍ ବାଘାଇ ପାକିସ୍ତାନୀ ସାମରିକ ମୁତୟନ ସମ୍ପର୍କିତ ଖବର ସତ୍ୟ ନହେଉ ବୋଲି ଆଶା ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଚେତାବନୀ ଅନୁଯାୟୀ, ଏଭଳି ନୂଆ ସାମରିକ ହସ୍ତକ୍ଷେପ ପରିସ୍ଥିତିକୁ ଆହୁରି ଜଟିଳ କରିପାରେ।

ଅଲ୍ ଜଜିରାର ଅକ୍ଟୋବର ୧୧ର ଏକ ରିପୋର୍ଟରେ ହୁଥି ପକ୍ଷରୁ ମଧ୍ୟ ପାକିସ୍ତାନକୁ ଚେତାବନୀ ଦିଆଯାଇଥିବା କୁହାଯାଇଛି। ସାଉଦି ଆରବ ପକ୍ଷରୁ ହୁଥି ବିରୋଧରେ ପାକିସ୍ତାନ କୌଣସି ସାମରିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପରେ ଯୋଗଦେଲେ ତାହାର ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ହୋଇପାରେ ବୋଲି ହୁଥି ପକ୍ଷ କହିଥିବା ରିପୋର୍ଟରେ ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି।

ପାକିସ୍ତାନ ପାଇଁ ଏହା ଏକ କୂଟନୈତିକ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ। ଏକପଟେ ସାଉଦି ଆରବ ସହ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଚୁକ୍ତି ପାଳନ କରିବାର ଚାପ, ଅନ୍ୟପଟେ ଇରାନ ସହ ସମ୍ପର୍କକୁ ଅଧିକ ଖରାପ ହେବାରୁ ରୋକିବାର ଆବଶ୍ୟକତା।

ପାକିସ୍ତାନର ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ସମସ୍ୟା ମଧ୍ୟ ବଡ଼ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ

ପାକିସ୍ତାନ ଏବେ ନିଜ ଦେଶ ଭିତରେ ମଧ୍ୟ ବିଭିନ୍ନ ସମସ୍ୟାର ସାମ୍ନା କରୁଛି। ବାଲୁଚିସ୍ତାନ ଓ ଖାଇବର ପଖ୍ତୁନଖ୍ୱା ଅଞ୍ଚଳରେ ବିଦ୍ରୋହୀ ହିଂସା, ପାକିସ୍ତାନ ଅଧିକୃତ କାଶ୍ମୀରରେ ଅସନ୍ତୋଷ ଏବଂ ଜେଲ୍‌ରେ ଥିବା ପୂର୍ବତନ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଇମ୍ରାନ ଖାନଙ୍କ ସମର୍ଥକଙ୍କ ପ୍ରତିବାଦ ଭଳି ଘଟଣା ଦେଶର ସୁରକ୍ଷା ପରିସ୍ଥିତିକୁ ଜଟିଳ କରିଛି।

ଅକ୍ଟୋବର ୧୧ରେ ପାକିସ୍ତାନର କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଖାଇବର ପଖ୍ତୁନଖ୍ୱା ପ୍ରଦେଶର ସରକାରକୁ ନିଲମ୍ବିତ କରି ଜରୁରୀ ପରିସ୍ଥିତି ଲାଗୁ କରିଥିବା ଇଣ୍ଡିଆ ଟୁଡେର ରିପୋର୍ଟରେ କୁହାଯାଇଛି। ଏହା ସହ ଉଚ୍ଚ ଖାଦ୍ୟ ଓ ଇନ୍ଧନ ମୂଲ୍ୟ ଏବଂ ଅର୍ଥନୈତିକ ସମସ୍ୟା ଦେଶର ଚାପକୁ ବଢ଼ାଇଛି।

ଏଭଳି ପରିସ୍ଥିତିରେ ପାକିସ୍ତାନ ବିଦେଶରେ ଅଧିକ ସୈନ୍ୟ ମୁତୟନ କଲେ ଦେଶ ଭିତରେ ସୁରକ୍ଷା ଆବଶ୍ୟକତା ଓ ସାମରିକ ସମ୍ବଳ ବଣ୍ଟନ ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିପାରେ। ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ବିଦେଶୀ ଅଭିଯାନରେ ଅର୍ଥ, ଯନ୍ତ୍ରପାତି, ସୈନ୍ୟଙ୍କ ରୋଟେସନ୍ ଓ ଲଜିଷ୍ଟିକ୍ସ ଉପରେ ଅଧିକ ଖର୍ଚ୍ଚ ହୁଏ।

୨୦୧୫ରେ ୟେମେନ ଯୁଦ୍ଧରୁ ଦୂରେଇ ରହିଥିଲା ପାକିସ୍ତାନ

ପାକିସ୍ତାନ ପାଇଁ ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ନୂଆ ନୁହେଁ। ୨୦୧୫ରେ ସାଉଦି ଆରବ ୟେମେନରେ ହୁଥି ବିଦ୍ରୋହୀଙ୍କ ବିରୋଧରେ ସାମରିକ ଅଭିଯାନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିବାବେଳେ ପାକିସ୍ତାନ ସଂସଦ ସେହି ଯୁଦ୍ଧରେ ସିଧାସଳଖ ଯୋଗଦେବାକୁ ଅସ୍ୱୀକାର କରିଥିଲା।

ସେତେବେଳେ ପାକିସ୍ତାନର ସଂସଦ ନିରପେକ୍ଷ ରହିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଥିଲା। ନିଜ ଦେଶର ଭୂଖଣ୍ଡ କିମ୍ବା ମକ୍କା ଓ ମଦିନାର ପବିତ୍ର ସ୍ଥଳୀଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ବିପଦ ସୃଷ୍ଟି ହେଲେ ମାତ୍ର ହସ୍ତକ୍ଷେପ କରିବାର ଆଭିମୁଖ୍ୟ ରଖାଯାଇଥିଲା।

ଏବେ ପରିସ୍ଥିତି ଅଲଗା। ସାଉଦି ଆରବ ସହ ନୂଆ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ଏବଂ ତୁର୍କୀ ସହ ତ୍ରିପାକ୍ଷିକ ସହଯୋଗ ଯୋଗୁଁ ପାକିସ୍ତାନ ଉପରେ ଚୁକ୍ତି ପାଳନ କରିବାର ଚାପ ବଢ଼ିଛି। ତେବେ ନୂଆ ମୁତୟନର ପରିସର, ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଓ ସିଧାସଳଖ ଯୁଦ୍ଧରେ ଯୋଗଦେବା ସମ୍ପର୍କରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ତଥ୍ୟ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସୀମିତ।

ନାସେରଙ୍କ ୟେମେନ ଯୁଦ୍ଧରୁ କ’ଣ ଶିଖିବେ ମୁନିର?

୧୯୬୦ ଦଶକରେ ମିଶରର ନେତା ଗମାଲ୍ ଅବଦେଲ୍ ନାସେର ୟେମେନର ଗୃହଯୁଦ୍ଧରେ ହସ୍ତକ୍ଷେପ କରିଥିଲେ। ଆରମ୍ଭରେ ସୀମିତ ସଂଖ୍ୟକ ସୈନ୍ୟ ପଠାଇଥିବା ମିଶର ପରେ ବହୁ ସଂଖ୍ୟକ ସୈନ୍ୟ, ଯୁଦ୍ଧବିମାନ ଓ ଟ୍ୟାଙ୍କ୍ ମୁତୟନ କରିଥିଲା।

ଉତ୍ତର ୟେମେନର ପାହାଡ଼ିଆ ଅଞ୍ଚଳରେ ଗୁରିଲା ଯୁଦ୍ଧ ମିଶରୀୟ ସେନା ପାଇଁ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ହୋଇଥିଲା। ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ ବିପୁଳ ଅର୍ଥ ଖର୍ଚ୍ଚ ହେବା ସହ ହଜାର ହଜାର ମିଶରୀୟ ସୈନ୍ୟଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା। ଏହା ମିଶରର ଅର୍ଥନୀତି ଓ ସାମରିକ କ୍ଷମତା ଉପରେ ଭାରୀ ଚାପ ପକାଇଥିଲା।

ଇଣ୍ଡିଆ ଟୁଡେର ବିଶ୍ଳେଷଣରେ ଏହି ଐତିହାସିକ ଉଦାହରଣକୁ ଆଧାର କରି କୁହାଯାଇଛି ଯେ, ପାକିସ୍ତାନ ଯଦି ହୁଥି ବିଦ୍ରୋହୀଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଅଭିଯାନରେ ଜଡ଼ିତ ହୁଏ, ତେବେ ସେହି ଅଭିଯାନରୁ ବାହାରିବା କଷ୍ଟକର ହୋଇପାରେ।

ତେବେ ମିଶରର ସେତେବେଳର ପରିସ୍ଥିତି ଓ ଆଜିର ପାକିସ୍ତାନର ପରିସ୍ଥିତି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମାନ ନୁହେଁ। ଏହି ତୁଳନା ଏକ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ବିପଦ ବୁଝାଇବା ପାଇଁ, ଭବିଷ୍ୟତର ଫଳାଫଳ ନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ନୁହେଁ।

ଆଗକୁ କ’ଣ ହୋଇପାରେ?

ପାକିସ୍ତାନ ପାଇଁ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ତିନୋଟି ପ୍ରମୁଖ ବିଷୟ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବ। ପ୍ରଥମେ, ସାଉଦି ଆରବକୁ ସାମରିକ ସହାୟତା କେତେ ପରିମାଣରେ ଦିଆଯିବ। ଦ୍ୱିତୀୟତଃ, ଏହି ସହାୟତା କେବଳ ସାଉଦି ଭୂଖଣ୍ଡର ସୁରକ୍ଷା ଓ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସୀମିତ ରହିବ କି ନାହିଁ। ତୃତୀୟତଃ, ଏହା ଇରାନ ଓ ହୁଥି ବିଦ୍ରୋହୀଙ୍କ ସହ ପାକିସ୍ତାନର ସମ୍ପର୍କକୁ କିପରି ପ୍ରଭାବିତ କରିବ।

ପାକିସ୍ତାନର ସାମରିକ ନେତୃତ୍ୱ ପାଇଁ ସାଉଦି ଆରବ ସହ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ସହଯୋଗ ବଜାୟ ରଖିବା ଏକ ରଣନୀତିକ ଆବଶ୍ୟକତା ହୋଇପାରେ। କିନ୍ତୁ ୟେମେନରେ ସିଧାସଳଖ ଯୁଦ୍ଧରେ ଜଡ଼ିତ ହେଲେ ତାହାର ଅର୍ଥନୈତିକ, ସାମରିକ ଓ କୂଟନୈତିକ ପରିଣାମକୁ ମଧ୍ୟ ବିଚାର କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ।

ସାରକଥା: ସାଉଦି ଆରବକୁ ସହାୟତା କରିବା ଓ ହୁଥି ବିଦ୍ରୋହୀଙ୍କ ସହ ସିଧାସଳଖ ଯୁଦ୍ଧରେ ଯୋଗଦେବା—ଏହି ଦୁଇଟି ଭିନ୍ନ ବିଷୟ। ପାକିସ୍ତାନ କେଉଁ ସୀମା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସାମରିକ ଭୂମିକା ନେବ, ତାହା ଏବେ ମଧ୍ୟ ସ୍ପଷ୍ଟ ନୁହେଁ। ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ଅସିମ ମୁନିରଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱ, ପାକିସ୍ତାନର ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ସ୍ଥିରତା ଓ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟର ସୁରକ୍ଷା ପରିସ୍ଥିତି ପାଇଁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବ।