ଆଣ୍ଟାର୍କଟିକାରେ ସମୁଦ୍ର ବରଫର ଦ୍ରୁତ ହ୍ରାସ ପୃଥିବୀର ଜଳବାୟୁ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରୁଥିବା ନେଇ ନୂଆ ଗବେଷଣାରେ ଚିନ୍ତାଜନକ ତଥ୍ୟ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। ବରଫ ହ୍ରାସ ପରେ ଦକ୍ଷିଣ ମହାସାଗରର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଜଳସ୍ତର ପୂର୍ବ ତୁଳନାରେ ଅଧିକ ଲୁଣିଆ ଓ ଘନ ହେଉଛି। ଏହି ଅଧ୍ୟୟନ Nature Climate Change ପତ୍ରିକାରେ ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି।

କାହିଁକି ବଢ଼ୁଛି ସମୁଦ୍ର ଜଳର ଲୁଣିଆପଣ?

ଗବେଷକଙ୍କ ଅନୁସାରେ, ଆଣ୍ଟାର୍କଟିକାର ସମୁଦ୍ର ବରଫ ତରଳିବା ସମୟରେ ମିଠା ପାଣି ସମୁଦ୍ରରେ ମିଶି ଜଳର ଲୁଣିଆପଣକୁ କମାଇଥାଏ। ଏହି ମିଠା ପାଣି ଥଣ୍ଡା ଜଳର ଉପର ସ୍ତରକୁ ବଜାୟ ରଖିବାରେ ସହାୟକ ହୁଏ।

କିନ୍ତୁ ୨୦୧୫–୧୬ ପରେ ଆଣ୍ଟାର୍କଟିକାର ସମୁଦ୍ର ବରଫରେ ତୀବ୍ର ହ୍ରାସ ଦେଖାଯାଇଛି। ଫଳରେ ମିଠା ପାଣିର ଯୋଗାଣ କମିବା ସହ ଗଭୀର ସମୁଦ୍ରରୁ ଅଧିକ ଉଷ୍ଣ ଓ ଲୁଣିଆ ପାଣି ଉପରକୁ ଉଠୁଛି। ଏହା ଯୋଗୁଁ ଆଣ୍ଟାର୍କଟିକା ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀ ଜଳ (Antarctic Intermediate Water—AAIW) ଅଧିକ ଲୁଣିଆ ଓ ଘନ ହେଉଛି।

ବିଶ୍ୱ ଜଳବାୟୁ ଉପରେ କ’ଣ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିପାରେ?

ଏହି ଜଳସ୍ତର ଦକ୍ଷିଣ ମହାସାଗରରୁ ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ଗତି କରି ଆଟଲାଣ୍ଟିକ୍, ଭାରତ ଓ ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗରର ଜଳ ପ୍ରବାହ ସହ ଜଡ଼ିତ ରହିଛି। ତେଣୁ ଆଣ୍ଟାର୍କଟିକାରେ ଘଟୁଥିବା ପରିବର୍ତ୍ତନ ଦୂରବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭାବ ପକାଇପାରେ।

ଗବେଷକଙ୍କ ମତରେ, ସମୁଦ୍ରର ଭିନ୍ନ ଜଳସ୍ତର ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ସନ୍ତୁଳନ ବଦଳିଲେ ଗଭୀର ସମୁଦ୍ରରେ ତାପ ଓ ଅଙ୍ଗାରକ ସଂରକ୍ଷଣ ପ୍ରକ୍ରିୟା ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇପାରେ। ଏହା ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଭାବେ ସମୁଦ୍ରର ତାପମାତ୍ରା, ଜଳସ୍ତର ବୃଦ୍ଧି ଏବଂ ପାଣିପାଗରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିପାରେ। ତେବେ ଏହାର ପ୍ରଭାବ କେତେ ଏବଂ କେବେ ଦେଖାଦେବ, ତାହା ନେଇ ଆହୁରି ଗବେଷଣା ଆବଶ୍ୟକ।

କେଉଁମାନେ କରିଛନ୍ତି ଗବେଷଣା?

ଭାରତୀୟ ବିଜ୍ଞାନ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ (IISc), ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆର ମେଲବର୍ଣ୍ଣ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଏବଂ ବ୍ରିଟେନ୍‌ର ସାଉଥାମ୍ପଟନ୍ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ଗବେଷକମାନେ ଏହି ଅଧ୍ୟୟନ କରିଛନ୍ତି। ସମୁଦ୍ର ଭିତରର ତାପମାତ୍ରା ଓ ଲୁଣିଆପଣ ମାପୁଥିବା Argo ରୋବୋଟିକ୍ ଫ୍ଲୋଟ୍‌ର ତଥ୍ୟ ସହ ଉପଗ୍ରହ ନିରୀକ୍ଷଣକୁ ବିଶ୍ଳେଷଣ କରାଯାଇଥିଲା। ଗବେଷକମାନେ କହିଛନ୍ତି, ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନର ଭବିଷ୍ୟତ ପ୍ରଭାବକୁ ଭଲଭାବେ ବୁଝିବା ପାଇଁ ଆଣ୍ଟାର୍କଟିକା ଓ ଗଭୀର ସମୁଦ୍ରରେ ନିରନ୍ତର ନିରୀକ୍ଷଣ ଜରୁରୀ।