ଭାରତର IT ଓ banking sectorରେ AI ଏବଂ automationର ପ୍ରଭାବ ଏବେ workforce ଉପରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ହେବାକୁ ଲାଗିଛି। କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ productivity ବଢ଼ାଇବା ସହିତ routine ଓ repetitive କାମକୁ technology ମାଧ୍ୟମରେ କରାଇବା ଉପରେ ଜୋର ଦେଉଛନ୍ତି। 

ବ୍ୟାଙ୍କିଂ କ୍ଷେତ୍ରରେ FY26 ସମୟରେ ଦେଶର ଶୀର୍ଷ private banksର workforceରେ ହ୍ରାସ ଦେଖାଯାଇଛି। ତଥ୍ୟ ଅନୁସାରେ top 10 private banksର combined workforce ପ୍ରାୟ 10,114 ଜଣ କମିଛି। HDFC Bank, ICICI Bank, Axis Bank ଓ Kotak Mahindra Bank ଭଳି ବଡ଼ lendersରେ ମଧ୍ୟ employee count ହ୍ରାସ ପାଇଛି। 

ତେବେ ଏହାକୁ ସିଧାସଳଖ “AI ଯୋଗୁଁ ବହୁ ସଂଖ୍ୟକ କର୍ମଚାରୀଙ୍କୁ ଚାକିରିରୁ ବାହାର କରାଯାଉଛି” ବୋଲି ବୁଝିବା ଠିକ୍ ନୁହେଁ। ଶିଳ୍ପ ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ଅନୁସାରେ natural attrition, replacement hiring କମିବା, workforce optimisation ଓ technology-driven productivity—ଏସବୁ ମିଶି headcount କମିବାର କାରଣ। 

IT sectorରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନ ଦେଖାଯାଉଛି। FY26ରେ ଭାରତର top five IT firms—TCS, Infosys, Wipro, HCLTech ଓ Tech Mahindra—ମିଶି ପ୍ରାୟ 6,981 କର୍ମଚାରୀଙ୍କ headcount reduction ରେକର୍ଡ କରିଥିଲେ। ଏହା ପୂର୍ବବର୍ଷର workforce growthର ବିପରୀତ ଚିତ୍ର। 

ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନର ଅର୍ଥ ହେଉଛି—ପାରମ୍ପରିକ repetitive ଓ low-value କାମରେ ମାନବଶକ୍ତିର ଆବଶ୍ୟକତା କମିପାରେ। ଅନ୍ୟପଟେ AI, cloud, data, cybersecurity ଓ specialised technology skills ପାଇଁ ଚାହିଦା ବଢ଼ୁଛି। ତେଣୁ ଆଗାମୀ ଦିନରେ reskilling ଓ upskilling କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ପାଇଁ ଅଧିକ ଗୁରୁତ୍ୱ ପାଇବ।