୧୯୯୯ ମସିହା ଅକ୍ଟୋବର ୨୯। ଓଡ଼ିଶାର ଇତିହାସରେ ଏହି ଦିନଟି ଏକ ଭୟଙ୍କର ପ୍ରାକୃତିକ ବିପର୍ଯ୍ୟୟର ସ୍ମୃତି ବହନ କରେ। ସମୁଦ୍ରରୁ ଉଠିଥିବା ପ୍ରଚଣ୍ଡ ଝଡ଼, ଭୀଷଣ ପବନ, ବର୍ଷା ଓ ଜୁଆର ଉପକୂଳ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଧ୍ୱଂସସ୍ତୂପରେ ପରିଣତ କରିଦେଇଥିଲା। ଜଗତସିଂହପୁର ଜିଲ୍ଲାର ଏରସମା ଏହି ବିପର୍ଯ୍ୟୟରେ ସର୍ବାଧିକ ପ୍ରଭାବିତ ଅଞ୍ଚଳ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ଥିଲା। ୨୭ ବର୍ଷ ପରେ ମଧ୍ୟ ସେହି ଦିନର ସ୍ମୃତି ଅନେକ ପରିବାରଙ୍କ ମନରେ ତାଜା ରହିଛି।

ମହାବାତ୍ୟାରେ ଛାରଖାର ହୋଇଥିଲା ଏରସମା

୧୯୯୯ର ମହାବାତ୍ୟାରେ ଓଡ଼ିଶାର ଉପକୂଳ ଜିଲ୍ଲାଗୁଡ଼ିକରେ ବ୍ୟାପକ ଧନଜୀବନ ହାନି ହୋଇଥିଲା। ସରକାରୀ ଓ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ପରିଚାଳନା ସମ୍ପର୍କିତ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ, ପ୍ରାୟ ୧୦ ହଜାର ଲୋକଙ୍କ ଜୀବନ ଯାଇଥିଲା ଏବଂ ଲକ୍ଷାଧିକ ଘର କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଥିଲା। ଚାଷଜମି, ଗଛଲତା, ରାସ୍ତାଘାଟ ଓ ଯୋଗାଯୋଗ ବ୍ୟବସ୍ଥା ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତର ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଥିଲା। ଏରସମାର ଅନେକ ପରିବାର ଘର, ସମ୍ପତ୍ତି ଓ ଜୀବିକା ହରାଇଥିଲେ।

ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ପରେ ପୁନର୍ବାସ ଓ ବିକାଶ

ମହାବାତ୍ୟା ପରେ ପ୍ରଭାବିତ ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକରେ ରିଲିଫ୍, ପୁନର୍ବାସ ଓ ପୁନର୍ନିର୍ମାଣ କାମ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା। ଘରବାଡ଼ି ପୁନର୍ନିର୍ମାଣ, ରାସ୍ତା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମୌଳିକ ସେବାର ପୁନଃସ୍ଥାପନ ସହ ଜୀବିକା ଫେରାଇ ଆଣିବା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ତେବେ ଏରସମାର ବିକାଶର ସାମ୍ପ୍ରତିକ ସ୍ଥିତି ବୁଝିବା ପାଇଁ ଗାଁଭିତ୍ତିକ ଭିତ୍ତିଭୂମି, ରୋଜଗାର, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ଶିକ୍ଷା ସମ୍ପର୍କିତ ନୂଆ ତଥ୍ୟ ଆବଶ୍ୟକ।

ମହାବାତ୍ୟା ପରେ ବଦଳିଲା ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ପରିଚାଳନା

୧୯୯୯ର ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ପରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ପରିଚାଳନାକୁ ଅଧିକ ସଂଗଠିତ କରିବା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ବଢ଼ିଥିଲା। ସେହି ବର୍ଷ ଡିସେମ୍ବରରେ ଓଡ଼ିଶା ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ପରିଚାଳନା କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ (OSDMA) ଗଠନ କରାଯାଇଥିଲା। ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଆଗୁଆ ସତର୍କ ସୂଚନା, ଲୋକଙ୍କ ସ୍ଥାନାନ୍ତର, ବାତ୍ୟା ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଳୀ ଓ ଉଦ୍ଧାରକାରୀ ଦଳର କ୍ଷମତା ବଢ଼ାଇବା ଦିଗରେ ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯାଇଛି। ଏହି ଅଭିଜ୍ଞତା ପରବର୍ତ୍ତୀ ବାତ୍ୟାଗୁଡ଼ିକ ସମୟରେ ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରସ୍ତୁତିକୁ ଗଢ଼ିବାରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଛି।

୨୭ ବର୍ଷ ପରେ ମଧ୍ୟ ଅମିଟ ସ୍ମୃତି

ଏରସମାବାସୀଙ୍କ ପାଇଁ ମହାବାତ୍ୟା କେବଳ ଏକ ପୁରୁଣା ଘଟଣା ନୁହେଁ; ଏହା ହଜାଇଥିବା ପରିବାର, ନଷ୍ଟ ହୋଇଥିବା ଘର ଓ ନୂଆକରି ଜୀବନ ଗଢ଼ିବାର ସଂଘର୍ଷର ସ୍ମୃତି। ୨୭ ବର୍ଷ ପରେ ଏହି ଦିନ ଆମକୁ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ପ୍ରସ୍ତୁତି, ପ୍ରଭାବିତ ଲୋକଙ୍କ ପୁନର୍ବାସ ଏବଂ ଉପକୂଳ ଅଞ୍ଚଳର ଦୀର୍ଘମିଆଦୀ ସୁରକ୍ଷାର ଗୁରୁତ୍ୱ ମନେ ପକାଏ।