ଭାରତର ଅନ୍ୟତମ ପ୍ରମୁଖ ଚାଷଯୋଗ୍ୟ ମାଛ **ରୋହି (Labeo rohita)**ର ରୋଗପ୍ରତିରୋଧକ କ୍ଷମତା ସମ୍ପର୍କରେ ଗବେଷଣାରୁ ଏକ ନୂଆ ତଥ୍ୟ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। ଗବେଷକମାନେ ରୋହି ମାଛର Septin 8a ଜିନ୍‌ର molecular ଓ functional characteristics ଅଧ୍ୟୟନ କରିଛନ୍ତି। ଏହି ଗବେଷଣାରେ Septin 8aକୁ ରୋଗପ୍ରତିରୋଧକ ପ୍ରଣାଳୀ ସହ ଜଡ଼ିତ ଏକ multifunctional regulator ଭାବେ ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଇଛି।

ଗବେଷଣାରେ ରୋହି ମାଛକୁ Aeromonas hydrophila, Argulus siamensis ଏବଂ viral mimic poly I ସହ challenge କରାଯାଇଥିଲା। ଏହି ପରୀକ୍ଷାରେ ବିଶେଷକରି immune tissuesରେ Septin 8aର expression ବଢ଼ିଥିବା ଦେଖାଯାଇଥିଲା। ଏହା ମାଛର innate immune responseରେ ଏହି ଜିନ୍‌ର ଭୂମିକା ଥିବାର ସଙ୍କେତ ଦେଇଛି।

ଗବେଷକମାନେ recombinant Septin 8a ପ୍ରୟୋଗ କରିବା ପରେ pro-inflammatory cytokines, antimicrobial enzymes, antioxidant genes ଏବଂ MX geneର activation ଦେଖିଥିଲେ। Aeromonas hydrophila ସଂକ୍ରମଣର ପରୀକ୍ଷାରେ ଏହି ପ୍ରୟୋଗରେ 55% relative percent survival ରେକର୍ଡ କରାଯାଇଥିଲା।

ଏହି ଗବେଷଣାରେ CRISPR/Cas9 ମାଧ୍ୟମରେ ଜିନ୍‌ର କାର୍ଯ୍ୟକୁ ମଧ୍ୟ ପରୀକ୍ଷା କରାଯାଇଛି। ତେବେ ଏହା ଏକ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଗବେଷଣା ଫଳାଫଳ। ଭବିଷ୍ୟତରେ field trials ଓ ଅଧିକ ବ୍ୟାପକ ପରୀକ୍ଷା ପରେ ଏହି ଜ୍ଞାନକୁ ବାଣିଜ୍ୟିକ ମାଛ ଚାଷରେ କିପରି ପ୍ରୟୋଗ କରାଯାଇପାରିବ, ତାହା ସ୍ପଷ୍ଟ ହେବ।

ଓଡ଼ିଶାର ଭୁବନେଶ୍ୱରସ୍ଥିତ **ICAR-Central Institute of Freshwater Aquaculture (CIFA)**ର ଗବେଷକମାନେ ଏହି ଅଧ୍ୟୟନରେ ସାମିଲ ଥିଲେ। ଏହି ଗବେଷଣା ରୋହି ମାଛର disease management ଓ aquaculture biotechnology କ୍ଷେତ୍ରରେ ଆଗାମୀ ଅଧ୍ୟୟନ ପାଇଁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଧାର ହୋଇପାରେ।