ଭାରତରେ ଡିଜିଟାଲ ପେମେଣ୍ଟ ଓ ଅନଲାଇନ ବ୍ୟାଙ୍କିଂର ଦ୍ରୁତ ବୃଦ୍ଧି ସହିତ ସାଇବର ଠକେଇ ଘଟଣା ମଧ୍ୟ ବଢ଼ୁଛି। ଏହାକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି Reserve Bank of India (RBI) ଗ୍ରାହକ ସୁରକ୍ଷାକୁ ଆଉ ମଜବୁତ କରିବା ପାଇଁ ନୂଆ ନିୟମ ପ୍ରସ୍ତାବ କରିଛି।

ନୂତନ ନିୟମରେ ଠକେଇ ମାମଲାରେ ଗ୍ରାହକଙ୍କୁ ତ୍ୱରିତ କ୍ଷତିପୂରଣ, ସୁରକ୍ଷା ବୃଦ୍ଧି ଓ ନୂତନ ପ୍ରଯୁକ୍ତିର ବ୍ୟବହାର ଉପରେ ଜୋର ଦିଆଯାଇଛି। ଏହି ନିୟମଗୁଡ଼ିକ 2017ର ପୂର୍ବତନ ଗାଇଡ୍ଲାଇନକୁ ଆଧାର କରି ଆଧୁନିକ ପରିସ୍ଥିତିକୁ ମନେ ରଖି ଅପଡେଟ୍ କରାଯାଇଛି।

RBI ଏବେ Artificial Intelligence (AI), machine learning ଓ big data analytics ବ୍ୟବହାର କରି ଠକେଇକୁ ପୂର୍ବରୁ ଚିହ୍ନଟ କରିବାକୁ ଯୋଜନା କରୁଛି। Indian Digital Payment Intelligence Corporation (IDPIC) ନାମରେ ଏକ ସଂସ୍ଥା ଏହି କାମରେ ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକା ନେଉଛି।

ଏହା ସହିତ “mule account” ଭଳି ଅବୈଧ ଖାତାକୁ ଚିହ୍ନଟ କରିବା ପାଇଁ MuleHunter.AI ନାମର ଏକ ନୂଆ ସିଷ୍ଟମ୍ ଆଣାଯାଇଛି, ଯାହା 26ଟି ବ୍ୟାଙ୍କରେ ପ୍ରୟୋଗ ହେଉଛି।

ବ୍ୟାଙ୍କଗୁଡ଼ିକୁ real-time monitoring system ଅପନାଇବାକୁ ଓ ସନ୍ଦିଗ୍ଧ ଟ୍ରାଞ୍ଜାକ୍ସନକୁ ସତ୍ୱର ଚିହ୍ନଟ କରିବାକୁ ନିର୍ଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି।

ସେଥିପାଇଁ ଗ୍ରାହକ ସଚେତନତାକୁ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଛି। “RBI Kehta Hai”, Financial Literacy Week ଓ CFL (Centre for Financial Literacy) ପରି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଦ୍ୱାରା ଲୋକମାନଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷିତ ବ୍ୟାଙ୍କିଂ ବିଷୟରେ ଜଣାଯାଉଛି।

ଏହି ସମସ୍ତ ପଦକ୍ଷେପ ଦ୍ୱାରା RBI ଡିଜିଟାଲ ବ୍ୟାଙ୍କିଂକୁ ଆଉ ସୁରକ୍ଷିତ ଓ ବିଶ୍ୱସନୀୟ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛି।