ଭୋଟର ତାଲିକାରୁ ନାଁ ବାଦ୍‌ ପଡ଼ିବା ଏବଂ ନିର୍ବାଚନୀ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ସ୍ୱଚ୍ଛତାକୁ ନେଇ ବିରୋଧୀ ଦଳର ନେତାମାନେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟଙ୍କ ଦ୍ୱାରସ୍ଥ ହୋଇଛନ୍ତି। କଂଗ୍ରେସ ସାଂସଦ ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ସମେତ ୧୧ ଜଣ ନେତା ନିର୍ବାଚନ କମିଶନଙ୍କ ଭୋଟର ତାଲିକାର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସଘନ ସଂଶୋଧନ ବା SIR (Special Intensive Revision) ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ କରି ଆବେଦନ କରିଛନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଆବେଦନର ଶୁଣାଣି ପୂର୍ବରୁ ଏଥିରେ ୧୪ଟି ତ୍ରୁଟି ଥିବା ଦର୍ଶାଇଛି ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ରେଜିଷ୍ଟ୍ରି।

କେଉଁ କେଉଁ ତ୍ରୁଟି ରହିଛି?

ରେଜିଷ୍ଟ୍ରି ପକ୍ଷରୁ ଆବେଦନ ସହ ଆବଶ୍ୟକ କାଗଜପତ୍ର ଦାଖଲ ନହେବା, କିଛି ଆଇନଜୀବୀଙ୍କ ଭକାଲତନାମାରେ ଦସ୍ତଖତ ନଥିବା ଏବଂ କୋର୍ଟ ଫି’ରେ ୨୨୦ ଟଙ୍କାର ଅଭାବ ଭଳି ତ୍ରୁଟି ଉଠାଯାଇଥିବା ଖବର ରହିଛି। ଏହାସହ କଂଗ୍ରେସ ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ମଲ୍ଲିକାର୍ଜୁନ ଖଡ଼ଗେଙ୍କ ପରିଚୟପତ୍ରର ସ୍ପଷ୍ଟ ନକଲ ଏବଂ ୨୦୨୫ ଜୁନ୍ ୨୪ରେ SIR ଆରମ୍ଭ ସମ୍ପର୍କିତ ନିର୍ବାଚନ କମିଶନଙ୍କ ନିଷ୍ପତ୍ତିର ଡିଜିଟାଲ୍ କପି ଦାଖଲ କରିବାକୁ କୁହାଯାଇଛି।

ମୁଖ୍ୟ ନିର୍ବାଚନ କମିଶନର ଜ୍ଞାନେଶ କୁମାର ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଦୁଇ ନିର୍ବାଚନ କମିଶନରଙ୍କୁ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ପକ୍ଷ ଭାବେ କାହିଁକି ସାମିଲ କରାଯାଇଛି, ସେନେଇ ମଧ୍ୟ ସ୍ପଷ୍ଟୀକରଣ ମଗାଯାଇଥିବା ଦର୍ଶାଯାଇଛି।

ବିରୋଧୀ ନେତାଙ୍କ ଦାବି କ’ଣ?

ଆବେଦନକାରୀମାନେ ଭୋଟର ତାଲିକାରୁ ନାଁ ବାଦ୍‌ ଦେବା ପ୍ରକ୍ରିୟାର ସ୍ୱାଧୀନ ଯାଞ୍ଚ ଏବଂ ଅଧିକ ସ୍ୱଚ୍ଛତା ଦାବି କରିଛନ୍ତି। ଏଥିପାଇଁ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟର ଜଣେ ଅବସରପ୍ରାପ୍ତ ବିଚାରପତିଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ସ୍ୱାଧୀନ କମିଟି ଗଠନ କରିବାକୁ ମଧ୍ୟ ଦାବି ରହିଛି।

ଏହାସହ SIR ପ୍ରକ୍ରିୟା ଉପରେ ଅନ୍ତରୀଣ ରୋକ୍‌, ଭୋଟରଙ୍କ ନାଁ କାଟିବା ପୂର୍ବରୁ ନୋଟିସ୍‌ ଦେବା ଏବଂ ନିଜ ପକ୍ଷ ରଖିବାକୁ ଯଥେଷ୍ଟ ସୁଯୋଗ ଦେବାକୁ ଆବେଦନରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି। ଭୋଟର ତାଲିକାରୁ କେତେ ଜଣଙ୍କ ନାଁ କଟିଛି, କେଉଁ କାରଣରୁ କଟିଛି ଏବଂ ବୟସ ଓ ଲିଙ୍ଗ ଅନୁସାରେ ତଥ୍ୟ ପ୍ରକାଶ କରିବାକୁ ମଧ୍ୟ ଦାବି କରାଯାଇଛି।

ପଞ୍ଜାବର ଭୋଟର ତାଲିକାକୁ ନେଇ ଉଦ୍‌ବେଗ

ଆବେଦନରେ ପଞ୍ଜାବର ଭୋଟର ତାଲିକା ସମ୍ପର୍କରେ ମଧ୍ୟ ଚିନ୍ତା ପ୍ରକାଶ କରାଯାଇଛି। ଆବେଦନରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ତଥ୍ୟ ଅନୁସାରେ, ୨୦୨୬ ଅଗଷ୍ଟ ୧୩ରେ ପ୍ରକାଶିତ ଡ୍ରାଫ୍ଟ ଭୋଟର ତାଲିକାରେ ପୂର୍ବରୁ ଥିବା ପ୍ରାୟ ୨ କୋଟି ୧୪ ଲକ୍ଷ ଭୋଟରଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରାୟ ୨୦ ଲକ୍ଷ ୬୬ ହଜାର ନାଁ କମିଥିବା ଦାବି କରାଯାଇଛି। ଏହି ସଂଖ୍ୟା ଆବେଦନରେ ଉଠାଯାଇଥିବା ଦାବି; ଏହାକୁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଭାବେ ଯାଞ୍ଚ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ।

ଏହାର ଅର୍ଥ କ’ଣ?

ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ରେଜିଷ୍ଟ୍ରି ଦର୍ଶାଇଥିବା ତ୍ରୁଟିଗୁଡ଼ିକ ଆବେଦନ ଦାଖଲ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ପ୍ରକ୍ରିୟାଗତ ତ୍ରୁଟି। ଏହାକୁ SIR ପ୍ରକ୍ରିୟାର ବୈଧତା କିମ୍ବା ବିରୋଧୀଙ୍କ ମୂଳ ଅଭିଯୋଗ ଉପରେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟଙ୍କ ରାୟ ବୋଲି ଧରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ। ତ୍ରୁଟିଗୁଡ଼ିକ ସୁଧାରିବା ପରେ ଆବେଦନର ଶୁଣାଣି ପାଇଁ ଆଗାମୀ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଆଗକୁ ବଢ଼ିପାରେ।