ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ/ଆମେରିକା: ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଆଦର୍ଶରୁ ପ୍ରେରଣା ନେଇ ଆଗକୁ ବଢ଼ୁଥିବା ଭାରତୀୟ ଜନନୀତି ବିଶେଷଜ୍ଞ ପ୍ରତ୍ୟୁଷ ପ୍ରଭାକର ଆମେରିକାର ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହାର୍ଭାର୍ଡ କେନେଡି ସ୍କୁଲ୍‌ରେ ଏକାଡେମିକ୍ ଆଫେୟାର୍ସର ଉପସଭାପତି ଭାବେ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଛନ୍ତି। ଅକ୍ଟୋବର ୨, ଗାନ୍ଧୀ ଜୟନ୍ତୀରେ ନିର୍ବାଚନ ଫଳାଫଳ ଘୋଷଣା ହୋଇଥିଲା। ଏହି ଦିନଟି ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ବିଶେଷ ସଂଯୋଗ ହୋଇଥିଲା, କାରଣ ନିର୍ବାଚନ ପ୍ରଚାର ସମୟରେ ସେ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ନିଜର ପ୍ରେରଣା ଭାବେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ।

ବର୍ତ୍ତମାନ ପ୍ରତ୍ୟୁଷ ହାର୍ଭାର୍ଡ କେନେଡି ସ୍କୁଲ୍‌ରେ ମାଷ୍ଟର୍ସ ଇନ୍ ପବ୍ଲିକ୍ ଆଡମିନିଷ୍ଟ୍ରେସନ୍ (MPA) ପାଠ୍ୟକ୍ରମ ଅଧ୍ୟୟନ କରୁଛନ୍ତି। ତାଙ୍କ ନିର୍ବାଚନୀ ପ୍ରଚାରରେ ବଡ଼ ବଡ଼ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଅପେକ୍ଷା ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ଦୈନନ୍ଦିନ ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ୯୬ରୁ ଅଧିକ ଦେଶର ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ ଅଧ୍ୟୟନ କରୁଥିବା ଏହି ଅନୁଷ୍ଠାନରେ ସେ ସହପାଠୀଙ୍କ ସମର୍ଥନ ହାସଲ କରିଛନ୍ତି।

ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ପାଇଁ ତିନୋଟି ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି

ନିର୍ବାଚନ ସମୟରେ ପ୍ରତ୍ୟୁଷ ତିନୋଟି ପ୍ରମୁଖ ବିଷୟ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇଥିଲେ।

• ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ପାଇଁ ଅଧ୍ୟାପକଙ୍କ ସହ ଯୋଗାଯୋଗକୁ ସହଜ କରିବା।

• ପାଠ୍ୟକ୍ରମ ଚୟନ ଓ କ୍ଲାସ୍‌ ସମୟସୂଚୀକୁ ସରଳ କରିବା।

• ଲାଇବ୍ରେରୀର ସମ୍ବଳ ଓ ସୁବିଧା ବୃଦ୍ଧି କରିବା।

ତାଙ୍କ ମତରେ, ଯେଉଁ ଲୋକ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ସମସ୍ୟା ଓ ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ ପ୍ରତି ସଚ୍ଚୋଟ ରହନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟକୁ ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ବୁଝିପାରନ୍ତି। ତାଙ୍କ ନୂତନ ଦାୟିତ୍ୱରେ ସେ ଡିନ୍‌ଙ୍କ ସହ ହାର୍ଭାର୍ଡ କେନେଡି ସ୍କୁଲ୍‌ର ଏକାଡେମିକ୍ ଆଫେୟାର୍ସ କମିଟିର ସହ-ଅଧ୍ୟକ୍ଷତା କରିବେ। ଏହି ଭୂମିକାରେ ପାଠ୍ୟକ୍ରମ, ଶିକ୍ଷାଦାନ ଓ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ସମ୍ପର୍କିତ ବିଷୟରେ ସେ ଛାତ୍ରଙ୍କ ମତାମତ ଉପସ୍ଥାପନ କରିବେ।

ଭାରତର ୭ଟି କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟରେ କାମ କରିଛନ୍ତି

ହାର୍ଭାର୍ଡରେ ପହଞ୍ଚିବା ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରତ୍ୟୁଷ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ସାତଟି କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ସହ କାମ କରିଥିଲେ। ଏଥିରେ ବାଣିଜ୍ୟ ଓ ଶିଳ୍ପ, ଶିକ୍ଷା, ଦକ୍ଷତା ବିକାଶ, ପେଟ୍ରୋଲିୟମ୍, ଇସ୍ପାତ ଏବଂ ରେଳବାଇ ଭଳି କ୍ଷେତ୍ର ସାମିଲ ଥିଲା।

ଏହି ଅଭିଜ୍ଞତା ତାଙ୍କୁ ନୀତି ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ ଓ ତାହାର କାର୍ଯ୍ୟକାରିତା ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଦୂରତାକୁ ବୁଝିବାର ସୁଯୋଗ ଦେଇଥିଲା। ତାଙ୍କ ମତରେ, ଭଲ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଶାସନିକ କ୍ଷମତାର ସୀମା, ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ତ୍ରୁଟି ଏବଂ ଦୁର୍ବଳ କାର୍ଯ୍ୟକାରିତା ଯୋଗୁଁ ଅନେକ ସମୟରେ ନୀତିର ଲକ୍ଷ୍ୟ ପୂରଣ ହୋଇପାରେ ନାହିଁ।

ସେ ସରକାରୀ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଅଧିକ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ, ବିକେନ୍ଦ୍ରୀକୃତ ଓ ଲୋକାଭିମୁଖୀ କରିବା ସହ ଗବେଷଣା ଏବଂ ପ୍ରମାଣଭିତ୍ତିକ ତଥ୍ୟ ଆଧାରରେ ନୀତି ପ୍ରସ୍ତୁତି ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଉଛନ୍ତି।

ଗାନ୍ଧୀଙ୍କଠାରୁ ଶିଖିଛନ୍ତି ନେତୃତ୍ୱର ମନ୍ତ୍ର

ପ୍ରତ୍ୟୁଷଙ୍କ ପାଇଁ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ କେବଳ ଅହିଂସା ଓ ଜନସେବାର ପ୍ରତୀକ ନୁହନ୍ତି। ଲୋକଙ୍କ ସହ ସମ୍ପର୍କ ସ୍ଥାପନ କରିବା, ସେମାନଙ୍କୁ ଏକାଠି କରିବା ଏବଂ ଚିନ୍ତାଧାରାକୁ ବାସ୍ତବ କାର୍ଯ୍ୟରେ ପରିଣତ କରିବାର ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ କ୍ଷମତାକୁ ସେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇଥାନ୍ତି।

ହାର୍ଭାର୍ଡର ପରିବେଶ ଓ ଭାରତର ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମର ପରିସ୍ଥିତି ଭିନ୍ନ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଲୋକଙ୍କ ସହ ସତ୍ୟନିଷ୍ଠ ଭାବେ ଯୋଡ଼ି ହେବା ଏବଂ ସେମାନଙ୍କୁ ପ୍ରେରିତ କରିବାର ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଶୈଳୀ ଆଜି ମଧ୍ୟ ଶିକ୍ଷଣୀୟ ବୋଲି ସେ ମତ ଦେଇଛନ୍ତି।

ଶିକ୍ଷା ଓ ମହିଳା ସଶକ୍ତୀକରଣ ପାଇଁ ଗଢ଼ିଛନ୍ତି ସଂସ୍ଥା

ପ୍ରତ୍ୟୁଷ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ ଭିତ୍ତିକ ଜନନୀତି ଶିକ୍ଷା ଉଦ୍ୟମ ‘କମ୍ୟୁନିଟି’ (Communeeti)ର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା। ଏହା ସହ ସେ ମହିଳା ସମାନତା ଓ ସଶକ୍ତୀକରଣ ଉପରେ ଗବେଷଣା ଏବଂ ନବସୃଜନ କରୁଥିବା ଥିଙ୍କ ଟ୍ୟାଙ୍କ ‘ଥ୍ରାଇୱି’ (thriWe) ମଧ୍ୟ ଗଢ଼ିଛନ୍ତି।

ତାଙ୍କ ମତରେ, ଭାରତର ଯୁବପିଢ଼ି କେବଳ ଏକ ଉନ୍ନତ ଦେଶର ସ୍ୱପ୍ନ ଦେଖୁନାହାନ୍ତି; ସେହି ଲକ୍ଷ୍ୟ ପୂରଣ ପାଇଁ କାମ କରିବାକୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ। ଶିକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଜନନୀତି ସମ୍ପର୍କିତ ଜ୍ଞାନକୁ ସାମିଲ କରିବା ଏବଂ ମହିଳାଙ୍କ ପାଇଁ ଅଧିକ ସୁଯୋଗ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟର ପ୍ରମୁଖ ଅଂଶ।

ପ୍ରତ୍ୟୁଷ ହାର୍ଭାର୍ଡରେ ଏଡୱାର୍ଡ ଏସ୍. ମେସନ୍ ଫେଲୋ ଭାବେ MPA ପାଠ୍ୟକ୍ରମ କରୁଛନ୍ତି। ସେ IIM କଲକାତାରୁ MBA ଏବଂ ନାଗପୁରର ଭି.ଏନ୍.ଆଇ.ଟି.ରୁ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ସ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂରେ BTech ଡିଗ୍ରୀ ହାସଲ କରିଛନ୍ତି। ସେ ଜଣେ TEDx ବକ୍ତା ମଧ୍ୟ।

ଭାରତର ଅର୍ଥନୈତିକ ବିକାଶ ନେଇ ଆଶାବାଦୀ

ହାର୍ଭାର୍ଡରେ ଅଧ୍ୟୟନ ସମୟରେ ପ୍ରଫେସର ରିକାର୍ଡୋ ହାଉସମାନ୍‌ଙ୍କ ‘Why Many Countries Are Poor, Volatile, and Unequal’ ପାଠ୍ୟକ୍ରମ ତାଙ୍କ ଚିନ୍ତାଧାରାକୁ ନୂଆ ଦିଗ ଦେଇଛି। ଅନ୍ୟ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ରୁତ ଓ ଦୀର୍ଘସ୍ଥାୟୀ ଅର୍ଥନୈତିକ ବିକାଶ ହାସଲ କରିପାରିଥିବାରୁ ଭାରତ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଏହା ସମ୍ଭବ ବୋଲି ସେ ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି।

ଏଥିପାଇଁ ଗବେଷଣା ଓ ବିକାଶ (R&D)ରେ ଅଧିକ ନିବେଶ, ପେଟେଣ୍ଟ ବୃଦ୍ଧି, ଶିଳ୍ପ-ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନ-ନୀତି ନିର୍ଦ୍ଧାରକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମନ୍ୱୟ, ଦକ୍ଷତା ବିକାଶ ଏବଂ ଅନୁଷ୍ଠାନଗତ କ୍ଷମତା ଗଠନ ଉପରେ ସେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇଛନ୍ତି।

ଭାରତୀୟ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କୁ ଆମେରିକା ଯିବା ପୂର୍ବରୁ ଗବେଷଣା ପାଇଁ ପରାମର୍ଶ

ଆମେରିକାର ଭିସା ନୀତି ଓ ଚାକିରି ବଜାରର ପରିବର୍ତ୍ତନକୁ ନେଇ ପ୍ରତ୍ୟୁଷ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା ପାଇଁ ଆମେରିକା ଯିବା ଏବଂ ପଢ଼ା ଶେଷ ପରେ ସେଠାରେ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ କ୍ୟାରିୟର ଗଢ଼ିବା—ଏହି ଦୁଇଟି ଭିନ୍ନ ନିଷ୍ପତ୍ତି। ତେଣୁ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ଭିସା ପ୍ରକ୍ରିୟା, ଇମିଗ୍ରେସନ୍ ନୀତି ଓ ଚାକିରି ସୁଯୋଗ ବିଷୟରେ ଭଲ ଭାବେ ଅନୁଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ।

ତାଙ୍କ କହିବା ଅନୁଯାୟୀ, ବିଭିନ୍ନ ସଂସ୍କୃତିର ଲୋକଙ୍କ ସହ ଏକ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ କ୍ୟାମ୍ପସରେ ଅଧ୍ୟୟନ କରିବା ଏକ ମୂଲ୍ୟବାନ ଅଭିଜ୍ଞତା। ତେବେ ଭବିଷ୍ୟତର ଯୋଜନା ଓ ବାସ୍ତବ ପରିସ୍ଥିତିକୁ ବିଚାର କରି ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବା ଜରୁରୀ।

‘ମୋର ସ୍ୱପ୍ନ ଭାରତ ପାଇଁ’

ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଶିକ୍ଷା ଓ ଅଭିଜ୍ଞତା ସତ୍ତ୍ୱେ ପ୍ରତ୍ୟୁଷ ଭାରତ ସହ ନିଜର ଭବିଷ୍ୟତକୁ ଯୋଡ଼ି ଦେଖୁଛନ୍ତି। ଭବିଷ୍ୟତରେ ଭାରତ ଫେରି ଜନନୀତି କ୍ଷେତ୍ରରେ କାମ କରିବା ତାଙ୍କର ଇଚ୍ଛା। ବିଶେଷ କରି ଶିକ୍ଷା ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷେତ୍ର ଓ ସମାଜରେ ମହିଳାଙ୍କ ଅଂଶଗ୍ରହଣ ବଢ଼ାଇବାକୁ ସେ ପ୍ରାଥମିକତା ଦେବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି।

ମହିଳାଙ୍କୁ ପଛରେ ରଖିବା ଦେଶର ସାମଗ୍ରିକ ପ୍ରଗତିକୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭାବିତ କରେ ବୋଲି ସେ ମତ ଦେଇଛନ୍ତି। ରବୀନ୍ଦ୍ରନାଥ ଟାଗୋରଙ୍କ ‘ଯେଉଁଠି ମନ ଭୟଶୂନ୍ୟ ଓ ମସ୍ତକ ଉନ୍ନତ’ ଭାବନାକୁ ସେ ନିଜର ଆଶାର ସମାଜ ସହ ଯୋଡ଼ିଛନ୍ତି।

ହାର୍ଭାର୍ଡ ଭଳି ଅନୁଷ୍ଠାନରେ ପଢ଼ିବାକୁ ଅସମ୍ଭବ ଭାବୁଥିବା ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ପରାମର୍ଶ—ଆବେଦନ କରନ୍ତୁ, ପୁଣି ଆବେଦନ କରନ୍ତୁ ଏବଂ ଚେଷ୍ଟା ଜାରି ରଖନ୍ତୁ। ନିଜ ଉପରେ ବିଶ୍ୱାସ ରଖି ସତ୍ୟନିଷ୍ଠା ଓ ସ୍ପଷ୍ଟ ଲକ୍ଷ୍ୟ ସହ ଆଗକୁ ବଢ଼ିବା ହିଁ ସଫଳତାର ପଥ ବୋଲି ସେ କହିଛନ୍ତି।

ହାର୍ଭାର୍ଡରେ ପ୍ରତ୍ୟୁଷଙ୍କ ଏହି ନିର୍ବାଚନୀ ବିଜୟ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ନୂଆ ଅଧ୍ୟାୟ। ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ସ୍ୱରକୁ ଶିକ୍ଷାଗତ ନିଷ୍ପତ୍ତିରେ ସ୍ଥାନ ଦେବା ସହ ଅନୁଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକୁ ଅଧିକ ଲୋକାଭିମୁଖୀ କରିବାର ଯେଉଁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ତାଙ୍କ ପେଶାଜୀବନକୁ ଦିଗ ଦେଇଛି, ଏବେ ସେହି ଭାବନାକୁ ହାର୍ଭାର୍ଡରେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବାର ସୁଯୋଗ ପାଇଛନ୍ତି।