AI, ସୋସିଆଲ୍ ମିଡିଆ ଓ ବଦଳୁଥିବା ଦୁନିଆ! Oxfordର ୨୦୨୬ ‘Word of the Year’ ତାଲିକାରେ ୪ଟି ଚର୍ଚ୍ଚିତ ଶବ୍ଦ

୨୦୨୬ ବର୍ଷ ପାଇଁ Oxford University Press ପକ୍ଷରୁ ‘Word of the Year’ ନିମନ୍ତେ ଚାରିଟି ଶବ୍ଦକୁ ସର୍ଟଲିଷ୍ଟ କରାଯାଇଛି। ସେଗୁଡ଼ିକ ହେଲା ‘Doomerism’, ‘Slopaganda’, ‘Post-literate’ ଓ ‘Microdrama’।
oxford-word-of-the-year
oxford-word-of-the-year

AIର ଭୟ, ପଢ଼ିବା ଅଭ୍ୟାସରେ ହ୍ରାସ ଓ ମୋବାଇଲ୍ ଡ୍ରାମା! Oxfordର ୨୦୨୬ ‘Word of the Year’ ପାଇଁ ମନୋନୀତ ୪ଟି ଶବ୍ଦ

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ:କୃତ୍ରିମ ବୁଦ୍ଧିମତ୍ତା (AI)ର ଦ୍ରୁତ ବିକାଶ, ସୋସିଆଲ୍ ମିଡିଆରେ ଭ୍ରାମକ ତଥ୍ୟର ପ୍ରସାର, ପୁସ୍ତକ ପଢ଼ିବା ଅଭ୍ୟାସରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଏବଂ ମୋବାଇଲ୍ରେ ଛୋଟ ଛୋଟ ଭିଡିଓ ଦେଖିବାର ବଢ଼ୁଥିବା ଆଗ୍ରହ। ୨୦୨୬ରେ ଏହି ସବୁ ବିଷୟକୁ ନେଇ ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ଚର୍ଚ୍ଚା ଜୋର୍ ଧରିଛି। ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତିତ ସାମାଜିକ ଓ ଡିଜିଟାଲ୍ ପରିବେଶକୁ ନଜରରେ ରଖି Oxford University Press (OUP) ପକ୍ଷରୁ ୨୦୨୬ ବର୍ଷର ‘Word of the Year’ ପାଇଁ ଚାରିଟି ଶବ୍ଦକୁ ସର୍ଟଲିଷ୍ଟ କରାଯାଇଛି।

ଏହି ଚାରିଟି ଶବ୍ଦ ହେଉଛି ‘Doomerism’, ‘Slopaganda’, ‘Post-literate’ ଏବଂ ‘Microdrama’। ଏହି ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକ କେବଳ ନୂଆ ଶବ୍ଦ ନୁହେଁ, ବରଂ ୨୦୨୬ରେ ଲୋକଙ୍କ ଚିନ୍ତାଧାରା, ଜୀବନଶୈଳୀ, ମନୋରଞ୍ଜନ ଓ ସୂଚନା ଗ୍ରହଣ କରିବାର ଶୈଳୀରେ ଆସୁଥିବା ପରିବର୍ତ୍ତନର ଏକ ଚିତ୍ର ଦେଖାଉଛି।

Oxford ପକ୍ଷରୁ ଏହି ଚାରିଟି ଶବ୍ଦ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏକୁ ବର୍ଷର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶବ୍ଦ ଭାବେ ଚୟନ କରାଯିବ। ନଭେମ୍ବର ୨୪ ତାରିଖ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସାଧାରଣ ଲୋକେ ନିଜ ପସନ୍ଦର ଶବ୍ଦ ପାଇଁ ଭୋଟ୍ ଦେଇପାରିବେ। ଏହାପରେ ଭାଷା ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ଶେଷ ବିଶ୍ଳେଷଣ ଓ ଜନମତକୁ ବିଚାର କରି ଡିସେମ୍ବର ୧ ତାରିଖରେ ବିଜେତା ଶବ୍ଦ ଘୋଷଣା କରାଯିବ।

୧. Doomerism: AI ଓ ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନକୁ ନେଇ ଅତ୍ୟଧିକ ନିରାଶା

ସର୍ଟଲିଷ୍ଟରେ ଥିବା ପ୍ରଥମ ଶବ୍ଦ ହେଉଛି ‘Doomerism’। ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି କୌଣସି ବଡ଼ ବିପଦକୁ ନେଇ ଅତ୍ୟଧିକ ନିରାଶାବାଦୀ ମନୋଭାବ। ବିଶେଷକରି କୃତ୍ରିମ ବୁଦ୍ଧିମତ୍ତାର ବିକାଶ କିମ୍ବା ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଭଳି ବିପଦ ମାନବ ସମାଜକୁ ଭୟଙ୍କର କ୍ଷତି ପହଞ୍ଚାଇବ ଏବଂ ଏହାକୁ ଆଉ ରୋକିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ ବୋଲି ଭାବିବାକୁ ଏହି ଶବ୍ଦ ବୁଝାଏ।

Oxford ଅନୁସାରେ, ୨୦୨୨ ମସିହାରୁ ଏହି ଶବ୍ଦର ବ୍ୟବହାର ବଢ଼ିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲା। ୨୦୨୬ରେ ଏହାର ବ୍ୟବହାର ପ୍ରାୟ ଦୁଇଗୁଣ ହୋଇଛି। AIର ଦ୍ରୁତ ବିକାଶ, ଏହା ଉପରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣର ଅଭାବ ଏବଂ ଜଳବାୟୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ପୂରଣ ନହେବା ଭଳି ପ୍ରସଙ୍ଗ ଏହି ମନୋଭାବକୁ ଅଧିକ ଚର୍ଚ୍ଚିତ କରିଛି।

୨. Slopaganda: AI ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ହେଉଛି ଭ୍ରାମକ ପ୍ରଚାର

ଦ୍ୱିତୀୟ ଶବ୍ଦଟି ହେଉଛି ‘Slopaganda’। ଏହା ‘Slop’ ଓ ‘Propaganda’ ଶବ୍ଦର ମିଶ୍ରଣରୁ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି। ଜେନେରେଟିଭ୍ AI ବ୍ୟବହାର କରି ତିଆରି ହେଉଥିବା ନିମ୍ନମାନର, ପକ୍ଷପାତପୂର୍ଣ୍ଣ କିମ୍ବା ଭ୍ରାମକ ପ୍ରଚାରମୂଳକ ବିଷୟବସ୍ତୁ ଯେତେବେଳେ ସୋସିଆଲ୍ ମିଡିଆରେ ବ୍ୟାପକ ଭାବେ ପ୍ରସାରିତ ହୁଏ, ତାହାକୁ ‘Slopaganda’ କୁହାଯାଏ।

ବର୍ତ୍ତମାନ AI ସାହାଯ୍ୟରେ ଅତି କମ୍ ସମୟରେ ଫଟୋ, ଭିଡିଓ, ଲେଖା ଓ ଅଡିଓ ତିଆରି କରିବା ସମ୍ଭବ ହୋଇଛି। କିନ୍ତୁ ଏହି ପ୍ରଯୁକ୍ତିର ଅପବ୍ୟବହାର କରି ମିଥ୍ୟା ଖବର, ରାଜନୈତିକ ପ୍ରଚାର ଓ ଲୋକଙ୍କ ମତାମତକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିବା ଭଳି ବିଷୟବସ୍ତୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଉଛି।

Oxfordର ତଥ୍ୟ ଅନୁସାରେ, ଗତ ଏକ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ‘Slopaganda’ ଶବ୍ଦର ବ୍ୟବହାରର ସାପେକ୍ଷ ହାର ୧୩୦୦ ପ୍ରତିଶତରୁ ଅଧିକ ବଢ଼ିଛି। ଏହା ଦର୍ଶାଉଛି ଯେ AI ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ବିଷୟବସ୍ତୁର ସତ୍ୟତା ଓ ବିଶ୍ୱସନୀୟତାକୁ ନେଇ ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଚିନ୍ତା ବଢ଼ୁଛି।

୩. Post-literate: ପୁସ୍ତକ ପଢ଼ିବାରୁ ଦୂରେଇ ଯାଉଛନ୍ତି କି ଲୋକେ?

ତୃତୀୟ ଶବ୍ଦ ହେଉଛି ‘Post-literate’। ଏହା ଏଭଳି ଏକ ସମାଜ କିମ୍ବା ସମୟକୁ ବୁଝାଏ, ଯେଉଁଠାରେ ପଢ଼ିବା-ଲେଖିବା ଏବଂ ଲିଖିତ ଶବ୍ଦର ଗୁରୁତ୍ୱ ଯଥେଷ୍ଟ ହ୍ରାସ ପାଇଥାଏ।

ବର୍ତ୍ତମାନ ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପୁସ୍ତକ, ଖବରକାଗଜ କିମ୍ବା ଲମ୍ବା ଲେଖା ପଢ଼ିବା ଅପେକ୍ଷା ଛୋଟ ଛୋଟ ଭିଡିଓ, ରିଲ୍ସ ଓ ଭିଜୁଆଲ୍ କଣ୍ଟେଣ୍ଟ ଦେଖିବାର ଆଗ୍ରହ ବଢ଼ୁଛି। ଏହା ସହିତ AI ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସ୍ତୁତ ବିଷୟବସ୍ତୁ ମଧ୍ୟ ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନରେ ଅଧିକ ସ୍ଥାନ ନେଉଛି।

ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନ ଯୋଗୁଁ ପଢ଼ିବା ଅଭ୍ୟାସ, ଏକାଗ୍ରତା, ସମାଲୋଚନାତ୍ମକ ଚିନ୍ତାଧାରା ଓ ସହାନୁଭୂତି ଭଳି ମାନବୀୟ ଗୁଣ ଉପରେ କି ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିବ, ତାହାକୁ ନେଇ ଚିନ୍ତା ପ୍ରକାଶ ପାଉଛି।

‘Post-literate’ ଶବ୍ଦଟି ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନକୁ ନେଇ ସମାଜରେ ଚାଲିଥିବା ଆଲୋଚନାର ପ୍ରତିଫଳନ। ଏହାର ଅର୍ଥ ନୁହେଁ ଯେ ଲୋକେ ଆଉ ପଢ଼ିବା-ଲେଖିବା ଜାଣୁନାହାନ୍ତି; ବରଂ ଲିଖିତ ଶବ୍ଦର ଗୁରୁତ୍ୱ ଓ ପଢ଼ିବା ଅଭ୍ୟାସ ହ୍ରାସ ପାଇବାର ଆଶଙ୍କାକୁ ଏହା ଦର୍ଶାଏ।

୪. Microdrama: ମୋବାଇଲ୍ରେ ଛୋଟ ଛୋଟ ଏପିସୋଡ୍ର ନୂଆ ମନୋରଞ୍ଜନ

ଚତୁର୍ଥ ଶବ୍ଦ ହେଉଛି ‘Microdrama’। ଏହା ଏକ ପ୍ରକାରର ଛୋଟ ଡ୍ରାମା ସିରିଜ୍, ଯାହାର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଏପିସୋଡ୍ର ଅବଧି ବହୁତ କମ୍ ହୋଇଥାଏ। ସ୍ମାର୍ଟଫୋନ୍ରେ ଦେଖିବା ପାଇଁ ଏହା ସାଧାରଣତଃ ଭର୍ଟିକାଲ୍ ଭିଡିଓ ଆକାରରେ ତିଆରି ହୁଏ। କାହାଣୀରେ ଦ୍ରୁତ ମୋଡ଼, ଭାବପ୍ରବଣ ଘଟଣା ଓ ନାଟକୀୟ ଦୃଶ୍ୟ ରହିଥାଏ।

ଏହି ମନୋରଞ୍ଜନ ଶୈଳୀର ଆରମ୍ଭ ଚୀନ୍ରେ ହୋଇଥିଲା। ପରେ ଏହା ଅନ୍ୟ ଦେଶକୁ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟାପିଛି। ଲୋକମାନେ ଅଳ୍ପ ସମୟରେ କାହାଣୀ ଦେଖିବାକୁ ପସନ୍ଦ କରୁଥିବାରୁ ଏହାର ଲୋକପ୍ରିୟତା ବଢ଼ିଛି।

Oxford ଅନୁସାରେ, ୨୦୨୬ରେ ‘Microdrama’ ଶବ୍ଦର ବ୍ୟବହାର ତିନିଗୁଣ ବଢ଼ିଛି। ଏହା ଦର୍ଶାଉଛି ଯେ ମୋବାଇଲ୍ ଓ ଡିଜିଟାଲ୍ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ଯୋଗୁଁ ଲୋକଙ୍କ ମନୋରଞ୍ଜନ ଅଭ୍ୟାସ କିପରି ବଦଳୁଛି।

କେମିତି ଚୟନ କରେ Oxford ‘Word of the Year’?

ପ୍ରତିବର୍ଷ Oxford University Pressର ଭାଷା ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ ହେଉଥିବା ପରିବର୍ତ୍ତନ ଓ ନୂଆ ଶବ୍ଦର ବ୍ୟବହାର ଉପରେ ଅଧ୍ୟୟନ କରନ୍ତି। ଗତ ୧୨ ମାସର ଭାଷା ତଥ୍ୟ, ନୂଆ ଶବ୍ଦର ଲୋକପ୍ରିୟତା, ସାମାଜିକ ଘଟଣା ଓ ଲୋକଙ୍କ ମତାମତକୁ ଆଧାର କରି ଶବ୍ଦ ଚୟନ କରାଯାଏ।

୨୦୨୬ର ତାଲିକା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ପାଇଁ Oxfordର ଭାଷା ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ୩୨ ବିଲିୟନ୍ ଶବ୍ଦ ବିଶିଷ୍ଟ ଭାଷା ତଥ୍ୟଭଣ୍ଡାରର ବିଶ୍ଳେଷଣ କରିଥିବା କଥା ସଂସ୍ଥା ପକ୍ଷରୁ କୁହାଯାଇଛି। ଏହା ସହିତ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ପ୍ରସ୍ତାବ ଓ ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ମତକୁ ମଧ୍ୟ ବିଚାରକୁ ନିଆଯାଏ।

କେବେ ଘୋଷଣା ହେବ ୨୦୨୬ର ବିଜେତା ଶବ୍ଦ?

Oxfordର ଘୋଷଣା ଅନୁସାରେ, ଏହି ଚାରିଟି ଶବ୍ଦ ମଧ୍ୟରୁ ନିଜ ପସନ୍ଦର ଶବ୍ଦକୁ ନେଇ ଜନସାଧାରଣ ନଭେମ୍ବର ୨୪ ତାରିଖ ରାତି ୧୧ଟା ୫୯ ମିନିଟ୍ GMT ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭୋଟ୍ ଦେଇପାରିବେ। ଏହାପରେ ଭାଷା ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ଭାଷା ତଥ୍ୟ, ଜନମତ ଓ ସାର୍ବଜନୀନ ଆଲୋଚନାକୁ ନେଇ ଶେଷ ବିଶ୍ଳେଷଣ କରିବେ। ଡିସେମ୍ବର ୧ ତାରିଖରେ ବିଜେତା ଶବ୍ଦ ଘୋଷଣା କରାଯିବ।

ଉଲ୍ଲେଖଯୋଗ୍ୟ, ୨୦୨୫ରେ ‘Rage Bait’ ଏବଂ ୨୦୨୪ରେ ‘Brain Rot’ Oxfordର Word of the Year ଭାବେ ଚୟନ ହୋଇଥିଲା। ଏଥରର ଚାରିଟି ଶବ୍ଦ ମଧ୍ୟରୁ କେଉଁଟି ୨୦୨୬ର ବିଜେତା ହେବ, ତାହା ଉପରେ ଏବେ ଭାଷାପ୍ରେମୀ ଓ ଡିଜିଟାଲ୍ ଜଗତର ନଜର ରହିଛି।

Breaking News
ବିଧାନସଭାରେ ହଟ୍ଟଗୋଳ: ବିଜେଡି-କଂଗ୍ରେସର ହୋହଲ୍ଲା ପରେ ଅପରାହ୍ନ ୪ଟା ଯାଏଁ ଗୃହ ମୁଲତବୀ ‘ରାମାୟଣ’ ଦେଖି ଚମକିଗଲେ ତନୁଜ ବିରୱାନୀ! କହିଲେ- ହଲିଉଡ୍ ଫିଲ୍ମଠାରୁ କମ୍ ନୁହେଁ ଭାରତୀୟ ସିନେମା ୬ ଘଣ୍ଟା ସମୟ ବଞ୍ଚାଇବ ବନ୍ଦେ ଭାରତ ସ୍ଲିପର୍, ହେଲେ ଟିକେଟ୍ ଦାମ୍ ଅଧିକ! ୩AC... ବେଙ୍ଗଲ୍‌ରେ ପୌର ନିର୍ବାଚନକୁ ନେଇ ଆଇନଗତ ଲଢ଼େଇ! ସୁଭେନ୍ଦୁଙ୍କ ‘BJP ସଂଯୋଜକ’ ଯୋଜନାକୁ ନେଇ ବିବାଦ ଗୋପାଳପୁର ନିକଟରେ ସ୍ଥଳଭାଗ ଛୁଇଁଲା ବାତ୍ୟା ‘ଅକଭାନ୍’! ଆହୁରି ୨ ଘଣ୍ଟା ଜାରି ରହିବ ଲ୍ୟାଣ୍ଡଫଲ୍... ବାତ୍ୟା ‘ଅକଭାନ୍’ ପାଇଁ ୩୯ ଟ୍ରେନ୍ ବାତିଲ୍! ଚଳିବନି ବନ୍ଦେ ଭାରତ, ଏକ୍ସପ୍ରେସ୍ ଓ MEMU ବିଧାନସଭାରେ ହଟ୍ଟଗୋଳ: ବିଜେଡି-କଂଗ୍ରେସର ହୋହଲ୍ଲା ପରେ ଅପରାହ୍ନ ୪ଟା ଯାଏଁ ଗୃହ ମୁଲତବୀ ‘ରାମାୟଣ’ ଦେଖି ଚମକିଗଲେ ତନୁଜ ବିରୱାନୀ! କହିଲେ- ହଲିଉଡ୍ ଫିଲ୍ମଠାରୁ କମ୍ ନୁହେଁ ଭାରତୀୟ ସିନେମା ୬ ଘଣ୍ଟା ସମୟ ବଞ୍ଚାଇବ ବନ୍ଦେ ଭାରତ ସ୍ଲିପର୍, ହେଲେ ଟିକେଟ୍ ଦାମ୍ ଅଧିକ! ୩AC... ବେଙ୍ଗଲ୍‌ରେ ପୌର ନିର୍ବାଚନକୁ ନେଇ ଆଇନଗତ ଲଢ଼େଇ! ସୁଭେନ୍ଦୁଙ୍କ ‘BJP ସଂଯୋଜକ’ ଯୋଜନାକୁ ନେଇ ବିବାଦ ଗୋପାଳପୁର ନିକଟରେ ସ୍ଥଳଭାଗ ଛୁଇଁଲା ବାତ୍ୟା ‘ଅକଭାନ୍’! ଆହୁରି ୨ ଘଣ୍ଟା ଜାରି ରହିବ ଲ୍ୟାଣ୍ଡଫଲ୍... ବାତ୍ୟା ‘ଅକଭାନ୍’ ପାଇଁ ୩୯ ଟ୍ରେନ୍ ବାତିଲ୍! ଚଳିବନି ବନ୍ଦେ ଭାରତ, ଏକ୍ସପ୍ରେସ୍ ଓ MEMU
+