କାଠମାଣ୍ଡୁ: ନେପାଳରେ ଚଳିତ ମାସରେ ହେବାକୁ ଥିବା ଏକ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ତିବ୍ବତ ଅଧ୍ୟୟନ ସମ୍ମିଳନୀକୁ ଏବେ ଅନଲାଇନ୍‌ରେ ଆୟୋଜନ କରାଯିବ। ଆୟୋଜକମାନେ ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନକୁ “ଚିନ୍ତାଜନକ ବିକାଶ” ବୋଲି କହିଛନ୍ତି।

International Association for Tibetan Studies (IATS) ପକ୍ଷରୁ ଆୟୋଜିତ ଏହି ସମ୍ମିଳନୀ ଅଗଷ୍ଟ ୨୩ରୁ ୨୯ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କାଠମାଣ୍ଡୁ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ହେବାର ଥିଲା। ସମ୍ମିଳନୀରେ ବିଶ୍ୱର ବିଭିନ୍ନ ଦେଶରୁ ତିବ୍ବତ ଅଧ୍ୟୟନ ସହ ଜଡ଼ିତ ବିଶେଷଜ୍ଞ ଓ ଗବେଷକମାନେ ଯୋଗ ଦେବାର ଥିଲା। ଏଥିରେ ତିବ୍ବତର ଇତିହାସ, ସଂସ୍କୃତି, ଧର୍ମ ଓ ସମାଜ ଭଳି ବିଷୟ ଉପରେ ଆଲୋଚନା ହେବାର ଥିଲା।

IATSର କାର୍ଯ୍ୟବାହୀ ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ତଥା ଫ୍ରାନ୍ସର National Institute for Oriental Languages and Civilizationsର ତିବ୍ବତ ଅଧ୍ୟୟନ ପ୍ରଫେସର ଫ୍ରାନ୍ସୱାଜ୍ ରବିନ୍ ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖଦ ଓ ଚିନ୍ତାଜନକ ବୋଲି କହିଛନ୍ତି। ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ସମ୍ମିଳନୀ ଆୟୋଜନ ହେବ, କିନ୍ତୁ ଏହା ଏବେ ଅନଲାଇନ୍‌ରେ ହେବ।

ସରକାର ଆୟୋଜନ ନକରିବାକୁ କହିଥିବା ଦାବି

କାଠମାଣ୍ଡୁ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ଏହି ସମ୍ମିଳନୀ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଚାଲିଥିଲା। କିନ୍ତୁ ଆୟୋଜକଙ୍କ ଅନୁସାରେ, ସେମାନଙ୍କୁ ସରକାରଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ସମ୍ମିଳନୀ ଆୟୋଜନ ନକରିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରାଯାଇଥିଲା।

ସମ୍ମିଳନୀର ଆୟୋଜକ ତଥା କାଠମାଣ୍ଡୁ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ପ୍ରଫେସର ସାଗର ରାଜ ଶର୍ମା କହିଛନ୍ତି ଯେ ସରକାର ସେମାନଙ୍କୁ ଏହି ସମୟରେ ସମ୍ମିଳନୀ କରିବା ଉପଯୁକ୍ତ ନୁହେଁ ବୋଲି ଜଣାଇଥିଲା। ଏହାପରେ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ସମ୍ମିଳନୀ ଆୟୋଜନରୁ ଓହରିଯାଇଥିବା ସେ କହିଛନ୍ତି।

ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଥିବାକୁ ନେପାଳ ସରକାରର ଖଣ୍ଡନ

ତେବେ ନେପାଳ ସରକାର ଏହି ଦାବିକୁ ସିଧାସଳଖ ଖଣ୍ଡନ କରିଛି। ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟର ପ୍ରବକ୍ତା ହେମ ରାଜ ଆର୍ଯ୍ୟାଲ କହିଛନ୍ତି ଯେ ସରକାର ସମ୍ମିଳନୀ ବାତିଲ୍ କରିବା ପାଇଁ କୌଣସି ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇନାହିଁ।

ତାଙ୍କ କହିବା ଅନୁସାରେ, ସରକାର ପକ୍ଷରୁ ନା କୌଣସି ଚିଠି ପଠାଯାଇଛି, ନା ମୌଖିକ ଭାବେ ସମ୍ମିଳନୀ ବନ୍ଦ କରିବାକୁ କୁହାଯାଇଛି। ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ନିଜ ଆଡ଼ୁ ଏହାକୁ ସ୍ଥଗିତ କରିଥିବା ସରକାର କହିଛି।

ତିବ୍ବତ ପ୍ରସଙ୍ଗ ନେପାଳ ପାଇଁ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ

ତିବ୍ବତ ପ୍ରସଙ୍ଗ ନେପାଳ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ। ଚୀନ୍ ୧୯୫୦ ମସିହାରେ ତିବ୍ବତରେ ସେନା ପଠାଇଥିଲା ଏବଂ ବେଜିଂ ତିବ୍ବତକୁ ଚୀନ୍‌ର ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ ଅଂଶ ବୋଲି ଦାବି କରେ। ଚୀନ୍ ସରକାର ତିବ୍ବତର ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱକୁ ପ୍ରଶ୍ନ କରୁଥିବା କିମ୍ବା ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ତିବ୍ବତ ପ୍ରସଙ୍ଗକୁ ଉଠାଉଥିବା ଅନେକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପକୁ ଦୀର୍ଘଦିନ ଧରି ବିରୋଧ କରିଆସିଛି।

ନେପାଳରେ ହଜାର ହଜାର ତିବ୍ବତୀ ଶରଣାର୍ଥୀ ରହୁଛନ୍ତି। ଏହା ସହିତ ତିବ୍ବତ ସୀମାକୁ ଲାଗିଥିବା ନେପାଳର ଉତ୍ତର ହିମାଳୟ ଅଞ୍ଚଳର ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ତିବ୍ବତୀ ସଂସ୍କୃତି, ବୌଦ୍ଧ ଧର୍ମ ଓ ଭାଷାର ପ୍ରଭାବ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ।

ଚୀନ୍ ନେପାଳର ପ୍ରମୁଖ ବାଣିଜ୍ୟିକ ସହଯୋଗୀ

୧୯୭୯ ମସିହାରେ ବ୍ରିଟେନ୍‌ର ଅକ୍ସଫୋର୍ଡ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ IATS ନିଜକୁ ଏକ ଅଣ-ରାଜନୈତିକ ଓ ଅଣ-ସଂପୃକ୍ତ ସଂଗଠନ ଭାବେ ପରିଚୟ ଦେଇଥାଏ।

ବିଶ୍ୱ ବ୍ୟାଙ୍କର ତଥ୍ୟ ଅନୁସାରେ, ଭାରତ ପରେ ଚୀନ୍ ହେଉଛି ନେପାଳର ଦ୍ୱିତୀୟ ବୃହତ୍ତମ ବାଣିଜ୍ୟିକ ସହଯୋଗୀ। ତେଣୁ ତିବ୍ବତ ସମ୍ପର୍କିତ କୌଣସି ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମକୁ ନେଇ ନେପାଳରେ ଉପୁଜିଥିବା ଏହି ବିବାଦ ଉପରେ ଏବେ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ନଜର ରହିଛି।