ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡରେ କଏଦୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଜେଲ୍‌ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ବଡ଼ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଚାଲିଛି। ଭଲ ଆଚରଣ ଥିବା ଚୟନିତ କଏଦୀମାନଙ୍କୁ ଜେଲ୍‌ ବାହାରକୁ ଯାଇ କାମ କରିବାର ସୁଯୋଗ ଦିଆଯିବ। ତେବେ କାମ ସାରି ସେମାନଙ୍କୁ ସନ୍ଧ୍ୟା ସୁଦ୍ଧା ଜେଲ୍‌କୁ ଫେରିବାକୁ ପଡ଼ିବ।

ପ୍ରସ୍ତାବିତ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅନୁସାରେ, ଯୋଗ୍ୟ କଏଦୀମାନେ ସକାଳ ପ୍ରାୟ ୬ଟା କିମ୍ବା ୭ଟାରୁ ଜେଲ୍‌ ବାହାରକୁ ଯାଇ କାମ କରିପାରିବେ। ସେମାନଙ୍କୁ ସର୍ବାଧିକ ୧୨ ଘଣ୍ଟା ମଧ୍ୟରେ ଜେଲ୍‌କୁ ଫେରିବାକୁ ହେବ।

ତେବେ ଏହି ସୁବିଧା ସମସ୍ତ କଏଦୀଙ୍କ ପାଇଁ ଉପଲବ୍ଧ ହେବ ନାହିଁ। ଜେଲ୍‌ ପ୍ରଶାସନ ପକ୍ଷରୁ ଏଥିପାଇଁ ଏକ Standard Operating Procedure (SOP) ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯିବ। କେଉଁ କଏଦୀ ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ସାମିଲ ହୋଇପାରିବେ, ସେନେଇ ଯୋଗ୍ୟତା ଓ ନିୟମ SOPରେ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରାଯିବ।

ଯେଉଁ କଏଦୀଙ୍କର ଜେଲ୍‌ ଭିତରେ ଭଲ ଆଚରଣ ଓ ଶୃଙ୍ଖଳିତ ରେକର୍ଡ ରହିଛି, ସେମାନଙ୍କୁ ପ୍ରାଥମିକତା ମିଳିବ। ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ନିୟମ ଉଲ୍ଲଂଘନ କଲେ ସମ୍ପୃକ୍ତ କଏଦୀଙ୍କ ବିରୋଧରେ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ନିଆଯିବ। ବାହାରେ କାମ କରୁଥିବା କଏଦୀଙ୍କ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଜେଲ୍‌ ପ୍ରଶାସନ ନଜର ରଖିବ।

୪ଟି କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଜେଲ୍‌ରେ ହେବ ବ୍ୟବସ୍ଥା

ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ Open and Semi-Open Barracks ମାଧ୍ୟମରେ ଲାଗୁ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଚାଲିଛି। ରାଜ୍ୟର ୪ଟି କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଜେଲ୍‌କୁ ପ୍ରାଥମିକ ଭାବେ ଏଥିପାଇଁ ଚୟନ କରାଯାଇଛି।

ଏଗୁଡ଼ିକ ହେଲା—

• ରାଞ୍ଚିର ବିର୍ସା ମୁଣ୍ଡା କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଜେଲ୍
• ହଜାରିବାଗର ଜୟପ୍ରକାଶ ନାରାୟଣ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଜେଲ୍
• ପୂର୍ବ ସିଂହଭୂମର ଘାଘିଡିହ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଜେଲ୍
• ଦୁମକାର ଦୁମକା କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଜେଲ୍

ଆବଶ୍ୟକତା ଅନୁଯାୟୀ ଏହି ଜେଲ୍‌ଗୁଡ଼ିକର କିଛି ବାରାକ୍‌ ଓ ସେଲ୍‌କୁ ଓପନ୍ କିମ୍ବା ସେମି-ଓପନ୍ ବାରାକ୍‌ରେ ପରିଣତ କରାଯିବାକୁ ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଇଛି।

ଜେଲ୍‌ ଆଇଜି ସୁଦର୍ଶନ ମଣ୍ଡଳଙ୍କ ଅନୁସାରେ, ଏହି ୪ଟି ଜେଲ୍‌ ସହରାଞ୍ଚଳରେ ଅବସ୍ଥିତ। ତେଣୁ ଏଠାରେ ଥିବା କଏଦୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଜେଲ୍‌ ବାହାରେ କାମ ଓ ଜୀବିକାର ସୁଯୋଗ ଅଧିକ ମିଳିବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି।

ଲକ୍ଷ୍ୟ କେବଳ ରୋଜଗାର ନୁହେଁ, ପୁନର୍ବାସ

ସରକାରଙ୍କ ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କେବଳ କଏଦୀଙ୍କୁ ରୋଜଗାର ଦେବା ନୁହେଁ, ବରଂ ସେମାନଙ୍କ ପୁନର୍ବାସ ଓ ସାମାଜିକ ପୁନଃସଂଯୋଗ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେବା।

ଜେଲ୍‌ରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇବା ପୂର୍ବରୁ କଏଦୀମାନଙ୍କୁ କାମ ଓ ଦାୟିତ୍ୱର ଅଭିଜ୍ଞତା ଦେଇ ସେମାନଙ୍କୁ ଅଧିକ ଆତ୍ମନିର୍ଭର କରିବା ଏହି ଯୋଜନାର ଲକ୍ଷ୍ୟ। ବାହାରେ କାମ କରି କଏଦୀମାନେ ନିଜ ଶ୍ରମରୁ ଆୟ ମଧ୍ୟ କରିପାରିବେ। ଏହି ଆୟ ସେମାନଙ୍କ ପରିବାରର ଆର୍ଥିକ ଆବଶ୍ୟକତା ପୂରଣରେ ସହାୟକ ହୋଇପାରିବ।

୨୦୨୫ ଆଇନରେ ରହିଛି ବ୍ୟବସ୍ଥା

ଏହି ପଦକ୍ଷେପର ଆଇନଗତ ଆଧାର Jharkhand Prison and Correctional Services Act, 2025ରେ ରହିଛି। ଏହି ଆଇନରେ Open Correctional Institutions (OCIs) ପ୍ରତିଷ୍ଠାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି।

କଏଦୀମାନଙ୍କୁ ଜେଲ୍‌ ବାହାରେ କାମ କରିବା ପାଇଁ ଅନୁମତି ଦେବାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିୟମ SOP ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେବା ପରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ହେବ। ଏହି ସମୟରେ ୪ଟି କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଜେଲ୍‌ରେ ଆବଶ୍ୟକ ଭିତ୍ତିଭୂମି ପ୍ରସ୍ତୁତି ଚାଲିଛି।