ତେହେରାନ୍/ୱାଶିଂଟନ୍:ଆମେରିକା ଓ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଦୀର୍ଘଦିନ ଧରି ଜାରି ରହିଥିବା ଯୁଦ୍ଧ ଏବେ ନୂଆ ମୋଡ଼ ନେଇଛି। ଯୁଦ୍ଧ ବନ୍ଦ କରିବା ଓ ନିଜର ଦାବିଗୁଡ଼ିକ ପୂରଣ କରିବାକୁ ଆମେରିକାକୁ ସର୍ତ୍ତ ଦେଇଛି ଇରାନ। ଏହା ସହିତ ମାତ୍ର ୪୮ ଘଣ୍ଟା ମଧ୍ୟରେ ବିଶ୍ୱର ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସାମୁଦ୍ରିକ ତୈଳ ପରିବହନ ମାର୍ଗ ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀକୁ ଖୋଲିଦେବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ବୋଲି ତେହେରାନ୍ କହିଛି। ଅନ୍ୟପଟେ ଆମେରିକା ଯଦି ଯୁଦ୍ଧର ରାସ୍ତା ବାଛେ, ତେବେ ଇରାନର ସେନା କଡ଼ା ଜବାବ ଦେବ ବୋଲି ଚେତାବନୀ ଦିଆଯାଇଛି।
ନଭେମ୍ବର ୮ ତାରିଖରେ ଇରାନର ବିଦେଶ ମନ୍ତ୍ରୀ ଆବାସ ଆରାଘଚି ସୋସିଆଲ୍ ମିଡିଆ ‘X’ରେ ଏକ ପୋଷ୍ଟ କରି ତେହେରାନ୍ର ଦୁଇ ଦିନିଆ ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ପୁଣି ଦୋହରାଇଛନ୍ତି। ତାଙ୍କ କହିବା ଅନୁସାରେ, ଆମେରିକା ଯଦି ସମସ୍ତ ସର୍ତ୍ତ ପୂରଣ କରିବା ସହ ସବୁ ମୋର୍ଚ୍ଚାରେ ଯୁଦ୍ଧ ବନ୍ଦ କରିବାକୁ ରାଜି ହୁଏ, ତେବେ ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଖୋଲିବା ଓ ଜାହାଜ ଚଳାଚଳ ସ୍ୱାଭାବିକ କରିବାର ରାସ୍ତା ଖୋଲିବ। ଅନ୍ୟଥା ଯୁଦ୍ଧ ଜାରି ରହିଲେ ଇରାନର ସେନା ଆମେରିକାକୁ କଠୋର ଜବାବ ଦେବ ବୋଲି ସେ କହିଛନ୍ତି।
ଇରାନର ଦୁଇ ଦିନିଆ ଯୋଜନା ଅନୁଯାୟୀ, ଆମେରିକା ପ୍ରଥମେ ତେହେରାନ୍ର ଦାବିଗୁଡ଼ିକୁ ଗ୍ରହଣ କରିବା ସହ ଆବଶ୍ୟକ ପଦକ୍ଷେପ ନେବ। ଏହା ପରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ଦିନରେ ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଖୋଲିବ ଏବଂ ସେହି ଜଳପଥରେ ଜାହାଜ ଚଳାଚଳ ପୁଣି ସ୍ୱାଭାବିକ ହେବ।
ଇରାନ ଏହା ପୂର୍ବରୁ ସାତ ଦିନିଆ ଏକ ଯୋଜନା ରଖିଥିଲା। କିନ୍ତୁ କତାରର ମଧ୍ୟସ୍ଥତାରେ ଆଲୋଚନା ପରେ ଏହାକୁ ଦୁଇ ଦିନ ବା ୪୮ ଘଣ୍ଟାରେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବା ପ୍ରସ୍ତାବ ଦିଆଯାଇଥିବା ରିପୋର୍ଟରେ କୁହାଯାଇଛି।
ଇରାନର ବିଦେଶ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ମୁଖପାତ୍ର ଇସମାଇଲ୍ ବାଘାଇ ମଧ୍ୟ କହିଥିଲେ ଯେ, ଇରାନର ଦାବି ପୂରଣ ହେଲେ ଅଳ୍ପ ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀରେ ସୁରକ୍ଷା ପୁନଃସ୍ଥାପନ କରିବା ଓ ଆଲୋଚନା ଆରମ୍ଭ କରିବା ସମ୍ଭବ। ତେବେ ଏହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଆମେରିକାର ନିଷ୍ପତ୍ତି ଉପରେ ନିର୍ଭର କରୁଛି।
ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଖୋଲିବା ଓ ଯୁଦ୍ଧର ଅବସାନ ପାଇଁ ଇରାନ ଆମେରିକା ଆଗରେ ଏକାଧିକ ଦାବି ରଖିଛି। ଇରାନର ପ୍ରସ୍ତାବ ଓ ବିଭିନ୍ନ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ ପ୍ରମୁଖ ଦାବିଗୁଡ଼ିକ ହେଉଛି:
ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟର ସମସ୍ତ ମୋର୍ଚ୍ଚାରେ ଯୁଦ୍ଧ ବନ୍ଦ କରିବା।
ବିଦେଶରେ ଜମା ଥିବା ଇରାନର ଅଟକ ରଖାଯାଇଥିବା ଅର୍ଥ ମୁକ୍ତ କରିବା।
ଇରାନର ତୈଳ ରପ୍ତାନି ଉପରେ ଲାଗିଥିବା ଆମେରିକୀୟ କଟକଣା ହଟାଇବା।
ଇରାନର ବନ୍ଦରଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଆମେରିକାର ନୌସେନା ଅବରୋଧ ଶେଷ କରିବା।
ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ଜାହାଜ ଚଳାଚଳ ପାଇଁ ଇରାନ ଓ ଓମାନ ମଧ୍ୟରେ ସହମତି ହୋଇଥିବା ନୂଆ ମାର୍ଗକୁ ଗ୍ରହଣ କରିବା।
ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ଆମେରିକୀୟ ସେନାର ଉପସ୍ଥିତି କମାଇବା।
ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଇରାନର ସୁରକ୍ଷା ଅଧିକାରୀଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷତିପୂରଣ ଦାବି ମଧ୍ୟ ଉଠାଯାଇଛି। ତେବେ ଏହି ସମସ୍ତ ଦାବି ଉପରେ ଆମେରିକା ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସହମତି ପ୍ରକାଶ କରିନାହିଁ।
ଆମେରିକା ଓ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ସିଧାସଳଖ ଆଲୋଚନା ପରିବର୍ତ୍ତେ କତାର ମାଧ୍ୟମରେ ବାର୍ତ୍ତା ଆଦାନପ୍ରଦାନ ଚାଲିଛି। ପାକିସ୍ତାନ ସମେତ ଅନ୍ୟ କେତେକ ଦେଶ ମଧ୍ୟ କୂଟନୈତିକ ପ୍ରୟାସରେ ସାମିଲ ହୋଇଛନ୍ତି।
ନଭେମ୍ବର ୯ରେ ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ କତାରର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଶେଖ୍ ମହମ୍ମଦ ବିନ୍ ଅବଦୁଲରହମାନ ଅଲ୍ ଥାନିଙ୍କୁ ଭେଟିବାର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ରହିଛି। ଇରାନ ସହ ନୂଆ ଯୁଦ୍ଧବିରତି ଓ ପରମାଣୁ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ନେଇ ପୁଣି ଆଲୋଚନା ଆରମ୍ଭ କରିବା ଏହି ବୈଠକର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ।
Axiosର ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ, ମଧ୍ୟସ୍ଥିମାନେ ଦୁଇ ଦିନିଆ ଏକ ଖସଡ଼ା ପ୍ରସ୍ତାବ ଉପରେ ଆଲୋଚନା କରୁଛନ୍ତି। ଏହାର ପ୍ରଥମ ଦିନରେ ଆମେରିକା ନୌସେନା ଅବରୋଧ ହଟାଇବା ଓ ଇରାନର କିଛି ଅଟକ ଅର୍ଥ ମୁକ୍ତ କରିବା ପ୍ରସ୍ତାବ ରହିଛି। ପ୍ରତିବଦଳରେ ଇରାନ ବୋମା ମାଡ଼ରେ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ପରମାଣୁ କେନ୍ଦ୍ରଗୁଡ଼ିକର ଯାଞ୍ଚ ପାଇଁ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ପରମାଣୁ ଶକ୍ତି ସଂସ୍ଥା (IAEA)କୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ନେଇ ପ୍ରସ୍ତାବ ରହିଛି। ଦ୍ୱିତୀୟ ଦିନରେ ହର୍ମୁଜ୍ ଖୋଲିବା ସହ ପରମାଣୁ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଆଲୋଚନା ପୁଣି ଆରମ୍ଭ ହେବା କଥା ଖସଡ଼ାରେ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି।
ତେବେ ଏହା ଏକ ଆଲୋଚନାଧୀନ ପ୍ରସ୍ତାବ ମାତ୍ର। ଏହାକୁ ଆମେରିକା କିମ୍ବା ଇରାନ ଉଭୟ ପକ୍ଷ ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରିନାହାନ୍ତି।
ଅନ୍ୟପଟେ ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଇରାନ ସହ ଆଲୋଚନା ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ ଏବଂ ପରମାଣୁ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ସହ ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଏକ ଦୃଢ଼ ଚୁକ୍ତି ହେଲେ ଆମେରିକା ପକ୍ଷରୁ ପୁଣି ଆକ୍ରମଣ ହେବାର ସମ୍ଭାବନା କମ୍। କିନ୍ତୁ ଆବଶ୍ୟକ ପଡ଼ିଲେ ଆମେରିକା ସେନା ପୁଣି ସାମରିକ ପଦକ୍ଷେପ ନେବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ବୋଲି ସେ ସଙ୍କେତ ଦେଇଛନ୍ତି।
ଆଲ୍ ଜଜିରାର ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ, ଟ୍ରମ୍ପ କହିଛନ୍ତି ଯେ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଆମେରିକାର ତିନୋଟି ବିମାନବାହୀ ଯୁଦ୍ଧଜାହାଜ ସହ ସେନା ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରସ୍ତୁତିରେ ରହିଛି। ଆଲୋଚନା ବିଫଳ ହେଲେ ପରିସ୍ଥିତି ପୁଣି ଉତ୍ତେଜନାପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇପାରେ।
ଅନ୍ୟପଟେ ଇରାନର ବିଦେଶ ମନ୍ତ୍ରୀ ଆରାଘଚି ମଧ୍ୟ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଆମେରିକା ଯୁଦ୍ଧ ଜାରି ରଖିବାକୁ ଚାହିଁଲେ ଇରାନର ସେନା ତାହାର ଜବାବ ଦେବ। ତେଣୁ ଉଭୟ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଗୋଟିଏ ପଟେ କୂଟନୈତିକ ଆଲୋଚନା ଚାଲିଥିବା ବେଳେ ଅନ୍ୟପଟେ ସାମରିକ ଚେତାବନୀ ମଧ୍ୟ ଜାରି ରହିଛି।
ଆମେରିକାର ବିଦେଶ ମନ୍ତ୍ରୀ ମାର୍କୋ ରୁବିଓ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଇରାନ ସହ ପରୋକ୍ଷ ଆଲୋଚନାରେ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିଶେଷ ଅଗ୍ରଗତି ହୋଇନାହିଁ। ତାଙ୍କ ମତରେ, ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଟ୍ରମ୍ପ କୂଟନୈତିକ ଉପାୟରେ ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ ଚାହୁଁଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଇରାନର ଦାବିଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ କେତେକ ଆମେରିକା ପାଇଁ ଗ୍ରହଣୀୟ ନୁହେଁ।
ଅନ୍ୟପଟେ ଆରାଘଚି କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଇରାନ ଏବେ ଆମେରିକାର ଉତ୍ତରକୁ ଅପେକ୍ଷା କରିଛି। ତେଣୁ ଏହି ଆଲୋଚନା କେଉଁ ଦିଗକୁ ଯିବ, ତାହା ଆମେରିକାର ନିଷ୍ପତ୍ତି ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିବ।
ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ହେଉଛି ପାରସ୍ୟ ଉପସାଗର ଓ ଓମାନ ଉପସାଗରକୁ ସଂଯୋଗ କରୁଥିବା ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସାମୁଦ୍ରିକ ରାସ୍ତା। ସାଉଦି ଆରବ, ଇରାକ, କୁଏତ, କତାର ଓ ସଂଯୁକ୍ତ ଆରବ ଏମିରେଟ୍ସ ଭଳି ଉପସାଗରୀୟ ଦେଶରୁ ବିଶ୍ୱର ବିଭିନ୍ନ ଦେଶକୁ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଓ ଗ୍ୟାସ୍ ପରିବହନ ପାଇଁ ଏହି ମାର୍ଗର ଗୁରୁତ୍ୱ ଅଧିକ।
ଏହି ରାସ୍ତାରେ ଜାହାଜ ଚଳାଚଳ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ତୈଳ ଯୋଗାଣ ଓ ଶକ୍ତି ବଜାର ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିପାରେ। ଯୁଦ୍ଧ ଯୋଗୁଁ ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଜାହାଜ ଚଳାଚଳ ନେଇ ଅନିଶ୍ଚିତତା ବଢ଼ିଥିବାରୁ ବିଶ୍ୱର ଅନେକ ଦେଶ ଏହାର ସମାଧାନ ଉପରେ ନଜର ରଖିଛନ୍ତି।
ନଭେମ୍ବର ୯ରେ ରଏଟର୍ସ ରିପୋର୍ଟରେ ଇରାନର ଜଣେ ବିପ୍ଳବୀ ଗାର୍ଡ ନୌସେନା ଅଧିକାରୀଙ୍କ ବୟାନ ଉଦ୍ଧୃତ ହୋଇଛି। ତାଙ୍କ କହିବା ଅନୁସାରେ, ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀର ଦକ୍ଷିଣ ଭାଗରେ ଥିବା ନାଭିଗେସନ୍ ସହାୟକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ନଷ୍ଟ ହୋଇଛି ଏବଂ ରାତିରେ କୌଣସି ଅନୁମତି ନଥିବା ଜାହାଜ ସେହି ଜଳପଥ ଅତିକ୍ରମ କରିନାହିଁ। ତେବେ ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥା କିଏ ନଷ୍ଟ କରିଛି କିମ୍ବା ଏହାର ପ୍ରଭାବ କେତେ ଦୂର ପଡ଼ିଛି, ସେନେଇ ରଏଟର୍ସ ରିପୋର୍ଟରେ ବିସ୍ତୃତ ତଥ୍ୟ ଦିଆଯାଇନାହିଁ।
ଏବେ ସମସ୍ତଙ୍କ ନଜର ଟ୍ରମ୍ପ ଓ କତାର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା, ଇରାନର ସର୍ତ୍ତ ଉପରେ ଆମେରିକାର ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଏବଂ ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀରେ ଜାହାଜ ଚଳାଚଳ କେବେ ସ୍ୱାଭାବିକ ହେବ, ତାହା ଉପରେ ରହିଛି।
ପୁଣି ଅଶାନ୍ତ ହୋଇପଡ଼ିଛି ରାଜଧାନୀ ଭୁବନେଶ୍ୱର। ବମିଖାଲ ଅଞ...
ବାତ୍ୟା ‘ଅର୍ଣ୍ଣବ’ର ପ୍ରଭାବରୁ ଓଡ଼ିଶା ଏବେ...
ଦୀପାବଳି ପରେ ଖସିବ ରାତି ତାପମାତ୍ରା ଭୁବନେଶ୍ୱର: ଦୀପା...
ଭୁବନେଶ୍ୱର: ରାଜଧାନୀରେ ପୁଣି ଏକ ଚାଞ୍ଚଲ୍ୟକର ହତ୍ୟାକାଣ୍ଡ...
ଫ୍ଲାଏ ଆଶ୍ ଟଙ୍କା ଆଦାୟକୁ ନେଇ ଗ୍ୟାଙ୍ଗୱାର୍ ଆଶଙ୍କା! ଗୁଳ...
ଭୁବନେଶ୍ୱର: ଓଡ଼ିଶାରେ ବାତ୍ୟା ଓ ବର୍ଷାକୁ ନେଇ ପୁଣି ବଢ଼ି...
ଦୀପାବଳିରେ କଣାସରୁ ୧୦ ଟନ୍ରୁ ଅଧିକ ଗୋମାଂସ ଜବତ! ଜଣେ ଅଟକ...
ଦୁର୍ବଳ ହେଲା ବାତ୍ୟା ମୁରାସୁ, ଓଡ଼ିଶାରେ ଆହୁରି ୨ ଦିନ ବର...
