ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ହ୍ରାସରେ ଭାରତର ବଡ଼ ଅଗ୍ରଗତି

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଭାରତରେ ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ହ୍ରାସ ପାଇଥିବା ବେଳେ ଆୟ ଅସମାନତା ଏବେ ବି ଏକ ବଡ଼ ଆର୍ଥିକ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ହୋଇ ରହିଛି। ବିଶ୍ୱ ବ୍ୟାଙ୍କର ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୬ର India Poverty and Equity Brief ଅନୁସାରେ, ୨୦୧୧ରୁ ୨୦୨୩ ମଧ୍ୟରେ ଦେଶରେ ପ୍ରାୟ ୪୯୬ ନିୟୁତ ଅର୍ଥାତ୍ ୪୯.୬ କୋଟି ଲୋକ ଦାରିଦ୍ର୍ୟରୁ ବାହାରିଛନ୍ତି।

୫୭.୭%ରୁ ହ୍ରାସ ପାଇ ୧୬.୧% ହେଲା ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ହାର

ବିଶ୍ୱ ବ୍ୟାଙ୍କର ଦିନକୁ ୪.୨୦ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର ଆଧାରିତ ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ସୀମା ଅନୁସାରେ, ଭାରତରେ ଏହି ସୀମା ତଳେ ରହୁଥିବା ଜନସଂଖ୍ୟାର ଅନୁପାତ ୨୦୧୧ରେ ୫୭.୭% ଥିବାବେଳେ ୨୦୨୩ରେ ଏହା ୧୬.୧%କୁ ଖସିଛି।

ସେହିପରି, ଦିନକୁ ୩ ଡଲାରର ଅତି ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ସୀମା ତଳେ ରହୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ଅନୁପାତ ୨୭.୧%ରୁ ହ୍ରାସ ପାଇ ୨.୬% ହୋଇଛି। ଏହି ଆକଳନଗୁଡ଼ିକ ୨୦୨୧ର କ୍ରୟଶକ୍ତି ସମତା (PPP) ଆଧାରରେ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ସୀମାକୁ ବ୍ୟବହାର କରିଛି।

ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ଅଧିକ

ଦେଶରେ ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ହ୍ରାସ ପାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳ ଓ ସହରାଞ୍ଚଳ ମଧ୍ୟରେ ତାରତମ୍ୟ ରହିଛି। ୨୦୨୩ରେ ୪.୨୦ ଡଲାର ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ସୀମା ଅନୁସାରେ, ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳର ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ହାର ୧୯.୩% ଥିବାବେଳେ ସହରାଞ୍ଚଳରେ ଏହା ୮.୬% ଥିଲା।

ଉତ୍ତରପ୍ରଦେଶରୁ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଥିବା ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକର ଏକ ବିସ୍ତୃତ ଅଞ୍ଚଳରେ ଦେଶର ପ୍ରାୟ ୫୭% ଗରିବ ଲୋକ ବସବାସ କରୁଥିବା ରିପୋର୍ଟରେ ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି। ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଉତ୍ପାଦନଶୀଳ ନିଯୁକ୍ତି ଓ ଭଲ ଦରମା ଥିବା କାମର ସୁଯୋଗ ବଢ଼ାଇବା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ।

ନିଯୁକ୍ତି ବଢ଼ିଛି, କିନ୍ତୁ ଦରମାରେ ବିଶେଷ ଉନ୍ନତି ନାହିଁ

ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ, ୨୦୧୭ରୁ ୨୦୨୩ ମଧ୍ୟରେ ଭାରତରେ ପ୍ରାୟ ୧୩.୪ କୋଟି ନିଯୁକ୍ତି ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥିଲା। ଏଥିରେ ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳର ମହିଳାମାନେ ଦରମାଭିତ୍ତିକ କାମରେ ଯୋଗଦେବା ମଧ୍ୟ ଏକ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ କାରଣ।

ତେବେ ନିଯୁକ୍ତି ବଢ଼ିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ପ୍ରକୃତ ଦରମାରେ ଅନୁରୂପ ବୃଦ୍ଧି ହୋଇନାହିଁ। ଅନେକ ନୂଆ ନିଯୁକ୍ତି କମ୍ ଉତ୍ପାଦନଶୀଳ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବାରୁ ଲୋକଙ୍କ ଆୟରେ ଆଶାନୁରୂପ ଉନ୍ନତି ହୋଇନଥିବା ବିଶ୍ୱ ବ୍ୟାଙ୍କ ଦର୍ଶାଇଛି।

ଆଗକୁ କ’ଣ ଆବଶ୍ୟକ?

ଦାରିଦ୍ର୍ୟକୁ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଭାବେ କମାଇବା ପାଇଁ କେବଳ ନିଯୁକ୍ତି ସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି ନୁହେଁ, ବରଂ ସ୍ଥିର ଆୟ, ଭଲ ଦରମା ଥିବା କାମ, ଶିକ୍ଷା ଓ ଆର୍ଥିକ ସୁଯୋଗରେ ସମାନ ପ୍ରବେଶ ଆବଶ୍ୟକ। ରିପୋର୍ଟ ଏହା ମଧ୍ୟ ସତର୍କ କରିଛି ଯେ ଘରୋଇ ଖର୍ଚ୍ଚ ସର୍ଭେରେ ଧନୀ ପରିବାରଗୁଡ଼ିକର ତଥ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଧରା ନପଡ଼ିଲେ ଅସମାନତାର ପ୍ରକୃତ ଚିତ୍ର କମ୍ ଆକଳନ ହୋଇପାରେ।