ଦେଶରେ ପେଟ୍ରୋଲ ଓ ଡିଜେଲ ଦର ପୁଣି ବଢ଼ିବ କି—ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ଏବେ ଚର୍ଚ୍ଚାରେ। ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରରେ କ୍ରୁଡ୍ ଅଏଲ୍ ଦର ଉଚ୍ଚ ସ୍ତରରେ ରହିଥିବା ବେଳେ ଭାରତର ତେଲ ଆମଦାନି ଖର୍ଚ୍ଚ ଦ୍ରୁତ ଭାବେ ବଢ଼ିଛି।

Petroleum Planning and Analysis Cell (PPAC)ର ତଥ୍ୟ ଅନୁସାରେ, ଏପ୍ରିଲରୁ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୨୬ ମଧ୍ୟରେ ଭାରତ ୭୪.୮ ବିଲିୟନ୍ ଡଲାରର କ୍ରୁଡ୍ ଅଏଲ୍ ଆମଦାନି କରିଛି। ଗତବର୍ଷ ସମାନ ସମୟରେ ଏହି ଖର୍ଚ୍ଚ ୫୦.୪ ବିଲିୟନ୍ ଡଲାର ଥିଲା। ଅର୍ଥାତ୍ ଆମଦାନି ବିଲ୍ ପ୍ରାୟ ୪୮% ବଢ଼ିଛି।

ତେବେ ଏହି ବୃଦ୍ଧିର ପଛରେ ମୁଖ୍ୟ କାରଣ ଅଧିକ ପରିମାଣର ତେଲ ଆମଦାନି ନୁହେଁ। ଏପ୍ରିଲ-ଅଗଷ୍ଟ ମଧ୍ୟରେ ଭାରତ ପ୍ରାୟ ୧୦୦.୭ ନିୟୁତ ଟନ୍ କ୍ରୁଡ୍ ଆମଦାନି କରିଛି, ଯାହା ଗତବର୍ଷର ୧୦୧.୧ ନିୟୁତ ଟନ୍ ତୁଳନାରେ ସାମାନ୍ୟ କମ୍। ଅର୍ଥାତ୍ ଆମଦାନି ପରିମାଣ ପ୍ରାୟ ସ୍ଥିର ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଦାମ ବଢ଼ିବାରୁ ବିଲ୍ ବଢ଼ିଛି।

ଅଗଷ୍ଟ ମାସରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଚାପ ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇଛି। ଭାରତ ପ୍ରାୟ ୧୯ ନିୟୁତ ଟନ୍ କ୍ରୁଡ୍ ଆମଦାନି କରିଥିଲା, ଯାହା ବର୍ଷକୁ ବର୍ଷ ପ୍ରାୟ ୩% କମ୍। କିନ୍ତୁ ଏହାର ଆମଦାନି ବିଲ୍ ୧୧.୭ ବିଲିୟନ୍ ଡଲାର, ଅର୍ଥାତ୍ ପ୍ରାୟ ୧୮% ଅଧିକ ହୋଇଛି।

ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ତେଲ ବଜାରରେ ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆର ଭୂ-ରାଜନୈତିକ ତଣାପୋଡ଼ ମଧ୍ୟ ମୂଲ୍ୟ ଉପରେ ଚାପ ସୃଷ୍ଟି କରୁଛି। ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୧ରେ ବ୍ରେଣ୍ଟ କ୍ରୁଡ୍ ପ୍ରାୟ ୧୦୧.୭ ଡଲାର ପ୍ରତି ବ୍ୟାରେଲ୍ରେ କାରବାର କରିଥିଲା। ତେବେ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୨ରେ ମଧ୍ୟ ବ୍ରେଣ୍ଟ ୧୦୦ ଡଲାର ଉପରେ ରହିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଗତ କିଛି ସେସନ୍‌ରେ ଦର କିଛିଟା ହ୍ରାସ ପାଇଛି।

ଭାରତ ନିଜର ତେଲ ଆବଶ୍ୟକତାର ବଡ଼ ଅଂଶ ଆମଦାନି ମାଧ୍ୟମରେ ପୂରଣ କରେ। ତେଣୁ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରରେ କ୍ରୁଡ୍ ଦର ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ଉଚ୍ଚ ରହିଲେ ଦେଶର ଆମଦାନି ବିଲ୍, ଚଳନ୍ତି ଖାତା ନିଅଣ୍ଟ ଏବଂ ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି ଉପରେ ଚାପ ବଢ଼ିପାରେ।

ତେବେ ବର୍ତ୍ତମାନ ତେଲ ଆମଦାନି ମହଙ୍ଗା ହେଉଛି ବୋଲି ମାତ୍ର ପେଟ୍ରୋଲ-ଡିଜେଲ ଦର ତୁରନ୍ତ ବଢ଼ିବ ବୋଲି ନିଶ୍ଚିତ କୁହାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ। ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ କ୍ରୁଡ୍ ଦର, ଟଙ୍କା-ଡଲାର ବିନିମୟ ମୂଲ୍ୟ ଏବଂ ଘରୋଇ ତେଲ ବଜାରର ମୂଲ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ ଭଳି କାରକ ଉପରେ ଏହା ନିର୍ଭର କରିବ।