ଭାରତକୁ ବିଶ୍ୱର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଗବେଷଣା ଓ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଶକ୍ତି ଭାବେ ଗଢ଼ିତୋଳିବା ପାଇଁ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ବଡ଼ ବଡ଼ ଯୋଜନା ଘୋଷଣା କରୁଛନ୍ତି। ଗବେଷଣା, ନୂତନ ଉଦ୍ଭାବନ ଓ ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ପ୍ରଯୁକ୍ତିର ବିକାଶ ପାଇଁ ୧ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କାର RDI ପାଣ୍ଠି ମଧ୍ୟ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି। କିନ୍ତୁ ଏହାରି ଭିତରେ ଦେଶର ଯୁବ ଗବେଷକ ଓ ବୈଜ୍ଞାନିକଙ୍କ ସ୍ଥିତିକୁ ନେଇ ଉଠିଛି ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନ।

ଅନେକ ପିଏଚ୍‌ଡି ଗବେଷକଙ୍କୁ ମାସ ମାସ ଧରି ଫେଲୋସିପ୍ ଟଙ୍କା ମିଳୁନାହିଁ। ଗବେଷଣା ପ୍ରକଳ୍ପ ମଞ୍ଜୁର ହେବା ପରେ ମଧ୍ୟ ଯନ୍ତ୍ରପାତି କିଣିବା, ଗବେଷଣା ସହାୟକଙ୍କୁ ଦରମା ଦେବା ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ଅର୍ଥ ପହଞ୍ଚିବାରେ ବିଳମ୍ବ ହେଉଛି। ଏହାଦ୍ୱାରା ଦେଶର ଗବେଷଣା କ୍ଷେତ୍ରରେ ନୂଆ ପିଢ଼ିର ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ଅନେକ ସମସ୍ୟାର ସାମ୍ନା କରୁଛନ୍ତି।

ଫେଲୋସିପ୍ ଟଙ୍କାରେ ଚଳିବା କଷ୍ଟକର!

ଯେଉଁ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ NET ଫେଲୋସିପ୍ ପାଇବାରେ ସଫଳ ହୋଇନାହାନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ MPhil ଓ PhD କରୁଥିବା ଗବେଷକଙ୍କୁ Non-NET ଫେଲୋସିପ୍ ଦିଆଯାଏ। ହେଲେ ଏହି ଫେଲୋସିପ୍‌ରେ ପିଏଚ୍‌ଡି ଗବେଷକଙ୍କୁ ମାସିକ ମାତ୍ର ୮ ହଜାର ଟଙ୍କା ମିଳୁଛି। UGCର ୨୦୧୯-୨୦ ବାର୍ଷିକ ରିପୋର୍ଟରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ରାଶି ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି। ଏହି ରାଶିରେ ଆଜିର ଦିନରେ ଗବେଷକଙ୍କ ଖର୍ଚ୍ଚ ତୁଲାଇବା କଷ୍ଟକର ହୋଇପଡ଼ିଛି।

ସେହିପରି Junior Research Fellowship (JRF)ର ମାସିକ ରାଶି ପ୍ରଥମେ ୨୫ ହଜାରରୁ ୩୧ ହଜାର ଏବଂ ୨୦୨୩ ଜାନୁଆରୀରୁ ୩୭ ହଜାର ଟଙ୍କାକୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥିଲା। Senior Research Fellowship (SRF)ର ରାଶି ୪୨ ହଜାର ଟଙ୍କା ହୋଇଛି। ତଥାପି ମହଙ୍ଗା ସହରରେ ରହି ଗବେଷଣା କରୁଥିବା ଯୁବକଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ରାଶି ଯଥେଷ୍ଟ ନୁହେଁ ବୋଲି ଅନେକ ଗବେଷକ ମତ ଦେଇଛନ୍ତି।

ଫେଲୋସିପ୍ ପ୍ରଦାନରେ ବିଳମ୍ବ, ବନ୍ଦ ହୋଇଛି କିଛି ଯୋଜନା

୨୦୨୫ ମସିହାରେ ମୌଲାନା ଆଜାଦ ନ୍ୟାସନାଲ୍ ଫେଲୋସିପ୍ (MANF)ର ୧,୪୦୦ରୁ ଅଧିକ ପୁରୁଣା ହିତାଧିକାରୀଙ୍କୁ ଜାନୁଆରୀରୁ ଫେଲୋସିପ୍ ଟଙ୍କା ପାଇବାରେ ବିଳମ୍ବ ହୋଇଥିଲା। ଏହି ଯୋଜନାରେ ୨୦୨୨-୨୩ରୁ ନୂଆ ନାମଲେଖା ବନ୍ଦ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ପୂର୍ବରୁ ଚୟନ ହୋଇଥିବା ଗବେଷକଙ୍କୁ ଫେଲୋସିପ୍ ମିଳିବା କଥା।

ଅନ୍ୟପଟେ OBC ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ପାଇଁ ଥିବା ନ୍ୟାସନାଲ୍ ଫେଲୋସିପ୍ ଯୋଜନାରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଶାସନିକ ସମସ୍ୟା ଦେଖାଦେଇଛି। ୨୦୨୪-୨୫ର ତିନୋଟି UGC-NET ପରୀକ୍ଷା ଚକ୍ରର ଚୟନ ତାଲିକା ପ୍ରକାଶରେ ବିଳମ୍ବ ହୋଇଥିବା କଥା ଉଠିଛି।

ଗବେଷଣା କ୍ଷେତ୍ରକୁ ପ୍ରବେଶ ମଧ୍ୟ ହେଉଛି କଷ୍ଟକର

ଯୁବପିଢ଼ିଙ୍କୁ ମୌଳିକ ବିଜ୍ଞାନ ପ୍ରତି ଆକର୍ଷିତ କରୁଥିବା Kishore Vaigyanik Protsahan Yojana (KVPY) ମଧ୍ୟ ୨୦୨୨ରେ ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଇଥିଲା। ଏହାର ଫେଲୋସିପ୍‌କୁ INSPIRE ଯୋଜନା ସହ ମିଶାଇ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ତେବେ ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତିରେ ପୂର୍ବରୁ ଥିବା ଜାତୀୟସ୍ତରୀୟ ଆପ୍ଟିଚ୍ୟୁଡ୍ ଟେଷ୍ଟ ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଇଥିଲା।

UGC-NET ଡିସେମ୍ବର ୨୦୨୫ ପରୀକ୍ଷାରେ ୭,୩୫,୬୧୪ ଜଣ ପରୀକ୍ଷାର୍ଥୀ ଭାଗ ନେଇଥିବା ବେଳେ ମାତ୍ର ୫,୧୦୮ ଜଣ JRF ଓ Assistant Professor ବର୍ଗରେ ଯୋଗ୍ୟ ହୋଇଥିଲେ। ଅର୍ଥାତ୍ ପ୍ରାୟ ୦.୭ ପ୍ରତିଶତ ପରୀକ୍ଷାର୍ଥୀ ଏହି ବର୍ଗରେ ସଫଳ ହୋଇଥିଲେ ।

INSPIRE ଫେଲୋସିପ୍ ପ୍ରଦାନରେ ମଧ୍ୟ ଅର୍ଥ ହସ୍ତାନ୍ତର ପ୍ରଣାଳୀ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଯୋଗୁଁ ବିଳମ୍ବ ହୋଇଥିବା କଥା ସରକାର ସ୍ୱୀକାର କରିଥିଲେ ।

୧ ଲକ୍ଷ କୋଟିର ପାଣ୍ଠି ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଗବେଷଣାରେ କମ୍ ଖର୍ଚ୍ଚ

ଭାରତରେ ୨୦୨୩-୨୪ ମସିହାରେ ଗବେଷଣା ଓ ବିକାଶ (R&D) ପାଇଁ ମୋଟ ଖର୍ଚ୍ଚ ୨.୪୫ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କାରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ହେଲେ ଦେଶର ମୋଟ GDPର ମାତ୍ର ୦.୮୪ ପ୍ରତିଶତ ଗବେଷଣା ପାଇଁ ଖର୍ଚ୍ଚ ହେଉଛି।

ସଂସଦୀୟ ସ୍ଥାୟୀ କମିଟିର ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୨୬ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ୨୦୨୫-୨୬ରେ Prime Minister's Research Fellowship (PMRF) ପାଇଁ ୬୦୦ କୋଟି ଟଙ୍କା ବଜେଟ୍ ରଖାଯାଇଥିବା ବେଳେ ଜାନୁଆରୀ ୩୧, ୨୦୨୬ ସୁଦ୍ଧା ମାତ୍ର ୨୦୦ କୋଟି ଟଙ୍କା ଖର୍ଚ୍ଚ ହୋଇଥିଲା। ଏହାକୁ ନେଇ କମିଟି ଫେଲୋସିପ୍ ପ୍ରଦାନ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ସମୀକ୍ଷା କରିବାକୁ ସରକାରଙ୍କୁ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଥିଲା।

ସେହିପରି SPARC ଯୋଜନାରେ ୫୦ କୋଟି ଟଙ୍କା ଆବଣ୍ଟନ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ଜାନୁଆରୀ ୩୧ ସୁଦ୍ଧା ୪୦ କୋଟି ଟଙ୍କା ଖର୍ଚ୍ଚ ହୋଇଥିଲା।

RDI ପାଣ୍ଠି କାହା ପାଇଁ?

କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ୨୦୨୫ ଜୁଲାଇରେ ୧ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କାର Research, Development and Innovation (RDI) ପାଣ୍ଠିକୁ ଅନୁମୋଦନ କରିଥିଲେ ଏବଂ ନଭେମ୍ବର ୨୦୨୫ରେ ଏହାର ଶୁଭାରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା।

ତେବେ ଏହି ପାଣ୍ଠି ସିଧାସଳଖ ପିଏଚ୍‌ଡି ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ଫେଲୋସିପ୍ କିମ୍ବା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଗ୍ରାଣ୍ଟ ପାଇଁ ନୁହେଁ। ଏହା ମୁଖ୍ୟତଃ ଘରୋଇ ଶିଳ୍ପ, ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ ଓ ବେସରକାରୀ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଗବେଷଣା ଓ ନୂତନ ଉଦ୍ଭାବନକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଦେବା ଲକ୍ଷ୍ୟରେ ଗଠିତ ହୋଇଛି।

ଅନ୍ୟପଟେ Anusandhan National Research Foundation (ANRF) ୨୦୨୩ରୁ ୨୦୨୮ ମଧ୍ୟରେ ୫୦ ହଜାର କୋଟି ଟଙ୍କା ସଂଗ୍ରହ କରିବାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଛି। ଏଥିରୁ ୧୪ ହଜାର କୋଟି ଟଙ୍କା କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଯୋଗାଇବେ ଏବଂ ଅବଶିଷ୍ଟ ଅର୍ଥ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉତ୍ସରୁ ସଂଗ୍ରହ କରାଯିବ ।

ଘୋଷଣା ନୁହେଁ, ଗବେଷକଙ୍କ ପାଖରେ ପହଞ୍ଚୁ ଅର୍ଥ

ଭାରତ ଅଧିକ ପେଟେଣ୍ଟ, ନୂଆ ପ୍ରଯୁକ୍ତି, ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଓ ବୈଜ୍ଞାନିକ ସଫଳତାର ସ୍ୱପ୍ନ ଦେଖୁଛି। କିନ୍ତୁ ଏହି ଲକ୍ଷ୍ୟ ପୂରଣ ପାଇଁ କେବଳ ବଡ଼ ବଜେଟ୍ ଘୋଷଣା କରିଦେଲେ ହେବ ନାହିଁ।

ଗବେଷକଙ୍କୁ ଠିକ୍ ସମୟରେ ଫେଲୋସିପ୍ ଦେବା, ଗବେଷଣା ପ୍ରକଳ୍ପ ପାଇଁ ଅନୁଦାନ ଉପଲବ୍ଧ କରାଇବା, ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ଭିତ୍ତିଭୂମିକୁ ମଜବୁତ କରିବା ଏବଂ ପ୍ରଶାସନିକ ବିଳମ୍ବ କମାଇବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜରୁରୀ।

କାରଣ ଗବେଷକଙ୍କ ସମୟ ଅର୍ଥ ପାଇଁ ଅଫିସ୍ ଦୌଡ଼ିବାରେ ନୁହେଁ, ନୂଆ ଆବିଷ୍କାର ଓ ଗବେଷଣାରେ ବିନିଯୋଗ ହେବା ଦରକାର। ଭାରତର ଗବେଷଣା ଭବିଷ୍ୟତ କେବଳ କେତେ ଟଙ୍କା ଘୋଷଣା ହେଉଛି ତାହା ଉପରେ ନୁହେଁ, ବରଂ ସେହି ଅର୍ଥ ପ୍ରକୃତରେ ଗବେଷକଙ୍କ ପାଖରେ କେତେ ଶୀଘ୍ର ପହଞ୍ଚୁଛି ତାହା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିବ ।