ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ଭାବନାତ୍ମକ ସୁରକ୍ଷାକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇ ଗୁଜରାଟ ସରକାର ସ୍କୁଲ୍‌ଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ନୂଆ ନିୟମ ଲାଗୁ କରିଛନ୍ତି। ପରୀକ୍ଷା ଚାପ, ନମ୍ବରକୁ ନେଇ ପ୍ରତିଯୋଗିତା, ପରିବାରର ଆଶା ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତକୁ ନେଇ ଚିନ୍ତା ମଧ୍ୟରେ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କୁ ଆବଶ୍ୟକ ମାନସିକ ସହାୟତା ଯୋଗାଇବା ଏହି ନିୟମର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ।

ଏହି ନିୟମ ଗୁଜରାଟ ସେକେଣ୍ଡାରୀ ଆଣ୍ଡ ହାୟର ସେକେଣ୍ଡାରୀ ଏଜୁକେସନ୍ ବୋର୍ଡ (GSHSEB) ଅନୁବନ୍ଧିତ ନବମରୁ ଦ୍ୱାଦଶ ଶ୍ରେଣୀ ଥିବା ସ୍କୁଲ୍‌ଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ଲାଗୁ ହେବ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ସ୍କୁଲ୍‌କୁ ଶିକ୍ଷାବର୍ଷ ଆରମ୍ଭରେ ଏକ ‘ସ୍କୁଲ୍ ୱେଲନେସ୍ ଟିମ୍’ ଗଠନ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ। ଏହି ଟିମ୍‌ର ନେତୃତ୍ୱ ସ୍କୁଲ୍‌ର ପ୍ରଧାନଶିକ୍ଷକ ନେବେ। ଏଥିରେ ଶିକ୍ଷକ, ସ୍କୁଲ୍ ପରିଚାଳନା କମିଟିର ପ୍ରତିନିଧି, ଜଣେ ଅଣଶିକ୍ଷକ କର୍ମଚାରୀ ଏବଂ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ମନୋନୀତ ‘ମନୋ-ମିତ୍ର’ ସାମିଲ ହେବେ।

ଏହି ଟିମ୍‌ର କାମ ହେବ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ମାନସିକ ଚାପର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ସଙ୍କେତ ଚିହ୍ନଟ କରିବା, ଆବଶ୍ୟକ ସମୟରେ ସହାୟତା ଯୋଗାଇବା ଏବଂ ଗୁରୁତର ପରିସ୍ଥିତିରେ ଉପଯୁକ୍ତ ପଦକ୍ଷେପ ନେବା। ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସହପାଠୀ ସହାୟତା ବଢ଼ାଇବା ପାଇଁ ‘ମନୋ-ମିତ୍ର’ ବ୍ୟବସ୍ଥା ମଧ୍ୟ ରହିବ।

ନୂଆ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ, ୧୦୦ କିମ୍ବା ତା’ଠାରୁ ଅଧିକ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ ଥିବା ସ୍କୁଲ୍‌ଗୁଡ଼ିକରେ ଶିଶୁ ଓ କିଶୋର ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସମ୍ପର୍କିତ ତାଲିମପ୍ରାପ୍ତ ଅତି କମ୍‌ରେ ଜଣେ ଯୋଗ୍ୟ କାଉନସେଲର୍, ମନୋବିଜ୍ଞାନୀ କିମ୍ବା ସାମାଜିକ କର୍ମୀ ରହିବା ଆବଶ୍ୟକ। ୧୦୦ରୁ କମ୍ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ ଥିବା ସ୍କୁଲ୍‌ଗୁଡ଼ିକୁ ବାହ୍ୟ ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ବିଶେଷଜ୍ଞ, ନିକଟସ୍ଥ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟକେନ୍ଦ୍ର କିମ୍ବା ଟେଲି-ମାନସ୍ ସେବା ସହ ଔପଚାରିକ ସମନ୍ୱୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ।

ଏହି ନିୟମର ଆଉ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଦିଗ ହେଉଛି ନମ୍ବର ଆଧାରରେ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କୁ ଅଲଗା କରିବା ଉପରେ ରୋକ୍। ପରୀକ୍ଷାରେ କମ୍ ନମ୍ବର ପାଇଥିବା ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କୁ ସର୍ବସାଧାରଣରେ ଅପମାନିତ କରିବା, ଅନ୍ୟ ସହପାଠୀଙ୍କ ସହ ଏପରି ତୁଳନା କରିବା ଯାହା ମାନସିକ ଚାପ ସୃଷ୍ଟି କରେ, ସେସବୁକୁ ନିଷେଧ କରାଯାଇଛି। ଏହା ବଦଳରେ ସ୍କୁଲ୍‌ଗୁଡ଼ିକୁ ସମାନତା, ସମ୍ମାନ, ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଓ ସହଯୋଗର ପରିବେଶ ସୃଷ୍ଟି କରିବାକୁ କୁହାଯାଇଛି।

ନୂଆ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ବୋର୍ଡ ପରୀକ୍ଷା, ଫଳାଫଳ ପ୍ରକାଶ ଓ ଗୋଟିଏ ଶ୍ରେଣୀରୁ ଅନ୍ୟ ଶ୍ରେଣୀକୁ ଯିବା ପରି ଚାପପୂର୍ଣ୍ଣ ସମୟରେ ଅତିରିକ୍ତ ପରାମର୍ଶ ଓ ମାର୍ଗଦର୍ଶନ ଦେବା ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଛି।

ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ମାଧ୍ୟମରେ ଶିକ୍ଷାରେ କେବଳ ନମ୍ବର ଓ ଫଳାଫଳ ନୁହେଁ, ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ମାନସିକ ସୁସ୍ଥତାକୁ ମଧ୍ୟ ସମାନ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେବାକୁ ଗୁଜରାଟ ସରକାର ଚେଷ୍ଟା କରିଛନ୍ତି।