ସୂର୍ଯ୍ୟର ଭିତରେ ଯେଉଁ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ବିପୁଳ ଶକ୍ତି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ସେହି ନ୍ୟୁକ୍ଲିୟର ଫ୍ୟୁଜନ୍‌କୁ ପୃଥିବୀରେ ବ୍ୟବହାର କରି ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଉତ୍ପାଦନ କରିବା ଦିଗରେ ଜର୍ମାନୀ ଆଗକୁ ବଢ଼ୁଛି। ଏଥିପାଇଁ ଷ୍ଟେଲାରେଟର୍ ପ୍ରଯୁକ୍ତି ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଉଛି।

ଜର୍ମାନୀର Proxima Fusion, Max Planck Institute for Plasma Physics (IPP), RWE ଏବଂ ବାଭାରିଆ ସରକାର ୨୦୨୬ ଫେବ୍ରୁଆରୀରେ ଏକ ଚୁକ୍ତିରେ ପହଞ୍ଚିଛନ୍ତି। ଏହି ଯୋଜନା ଅନୁସାରେ ମ୍ୟୁନିଖ୍‌ ନିକଟ ଗାର୍ଚିଙ୍ଗ୍‌ରେ ‘Alpha’ ନାମକ ଏକ ଡେମୋନ୍‌ଷ୍ଟ୍ରେସନ୍ ଷ୍ଟେଲାରେଟର୍ ନିର୍ମାଣ କରାଯିବ। ଏହାର ପରବର୍ତ୍ତୀ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଗୁଣ୍ଡ୍ରେମିଙ୍ଗେନ୍‌ରେ ‘Stellaris’ ନାମକ ବାଣିଜ୍ୟିକ ଫ୍ୟୁଜନ୍ ପାୱାର ପ୍ଲାଣ୍ଟ ନିର୍ମାଣର ଯୋଜନା ରହିଛି।

🔥 କ’ଣ ଏହି ଫ୍ୟୁଜନ୍?

ନ୍ୟୁକ୍ଲିୟର ଫ୍ୟୁଜନ୍‌ରେ ହାଲୁକା ପରମାଣୁ ନ୍ୟୁକ୍ଲିୟସ୍‌ଗୁଡ଼ିକୁ ଅତ୍ୟଧିକ ତାପମାତ୍ରାରେ ମିଶାଇ ଶକ୍ତି ମୁକ୍ତ କରାଯାଏ। ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟା ପାଇଁ ପ୍ଲାଜ୍ମାକୁ କୋଟି କୋଟି ଡିଗ୍ରୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗରମ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। ଏତେ ଗରମ ପ୍ଲାଜ୍ମାକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ଫ୍ୟୁଜନ୍ ଗବେଷଣାର ଏକ ବଡ଼ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ।

ଷ୍ଟେଲାରେଟର୍‌ରେ ଜଟିଳ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଚୁମ୍ବକୀୟ କ୍ଷେତ୍ର ମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ଲାଜ୍ମାକୁ ମେସିନ୍‌ର ଦେୱାଲଠାରୁ ଦୂରରେ ରଖାଯାଏ। ଏହା ଦ୍ୱାରା ଅତ୍ୟଧିକ ଗରମ ପ୍ଲାଜ୍ମାକୁ ଧରି ରଖିବା ସମ୍ଭବ ହୁଏ।

⚡ Wendelstein 7-X ଦେଇଛି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସଫଳତା

ଜର୍ମାନୀର Greifswaldରେ ଥିବା Wendelstein 7-X (W7-X) ଷ୍ଟେଲାରେଟର୍ ଫ୍ୟୁଜନ୍ ଗବେଷଣାର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ପରୀକ୍ଷଣ ମେସିନ୍। ୨୦୨୫ ମେ’ରେ ଏହା ଦୀର୍ଘ ସମୟର ପ୍ଲାଜ୍ମା ପରୀକ୍ଷଣରେ ୪୩ ସେକେଣ୍ଡ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏକ ନୂଆ ଟ୍ରିପଲ୍-ପ୍ରଡକ୍ଟ୍ ରେକର୍ଡ କରିଥିଲା। ପରୀକ୍ଷଣ ସମୟରେ ପ୍ଲାଜ୍ମା ତାପମାତ୍ରା ୨ କୋଟି ଡିଗ୍ରୀରୁ ଅଧିକ ଥିବା ବେଳେ ସର୍ବାଧିକ ପ୍ରାୟ ୩ କୋଟି ଡିଗ୍ରୀ ସେଲସିୟସ୍‌ରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲା।

ଏହି W7-X ଗବେଷଣାରୁ ମିଳୁଥିବା ଅଭିଜ୍ଞତାକୁ ଆଗାମୀ ଷ୍ଟେଲାରେଟର୍ ଫ୍ୟୁଜନ୍ ପାୱାର ପ୍ଲାଣ୍ଟରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯିବ। Proxima Fusion ମଧ୍ୟ W7-Xର ଗବେଷଣା ଉପରେ ଆଧାର କରି Alpha ପ୍ରକଳ୍ପ ବିକଶିତ କରୁଛି।

💶 Alpha ପ୍ରକଳ୍ପରେ ବଡ଼ ନିବେଶ

IPP ଅନୁସାରେ ସମଗ୍ର Alpha ପ୍ରକଳ୍ପ ପାଇଁ ପ୍ରାୟ ୨ ବିଲିୟନ୍ ୟୁରୋ ବଜେଟ୍ କରାଯାଇଛି। ୨୦୨୬ ଜୁଲାଇରେ Proxima Fusion ୪୧୧ ମିଲିୟନ୍ ୟୁରୋର ଘରୋଇ ନିବେଶ ମଧ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ କରିଛି। ଏହି ଅର୍ଥ Alpha ଡେମୋନ୍‌ଷ୍ଟ୍ରେଟର୍‌କୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ାଇବାରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପଦକ୍ଷେପ।

🇩🇪 ଫ୍ୟୁଜନ୍ ଗବେଷଣାରେ ଜର୍ମାନୀର ବଡ଼ ନିବେଶ

ଜର୍ମାନ ସରକାର ମଧ୍ୟ ଫ୍ୟୁଜନ୍ ଟେକ୍ନୋଲୋଜିକୁ ଆଗକୁ ନେବା ପାଇଁ ବଡ଼ ନିବେଶ ଯୋଜନା କରିଛି। ସରକାରୀ ତଥ୍ୟ ଅନୁସାରେ ଏହି ବିଧାନସଭା କାର୍ଯ୍ୟକାଳରେ ଫ୍ୟୁଜନ୍ ଗବେଷଣା ଓ ସମ୍ପର୍କିତ ଇକୋସିଷ୍ଟମ୍ ପାଇଁ ପ୍ରାୟ ୨.୪ ବିଲିୟନ୍ ୟୁରୋ ରଖାଯାଇଛି।

ତେବେ ଏହାକୁ ଏବେ ଠାରୁ ବାଣିଜ୍ୟିକ ଭାବେ ନିରନ୍ତର ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଉତ୍ପାଦନ କରୁଥିବା ‘ଛୋଟ ସୂର୍ଯ୍ୟ’ ବୋଲି କହିବା ଠିକ୍ ହେବ ନାହିଁ। Alpha ଏକ ଡେମୋନ୍‌ଷ୍ଟ୍ରେଟର୍ ଏବଂ Stellaris ଏକ ଭବିଷ୍ୟତ ବାଣିଜ୍ୟିକ ପ୍ଲାଣ୍ଟର ଯୋଜନା। ଫ୍ୟୁଜନ୍‌ରୁ ନିରନ୍ତର ଓ ଆର୍ଥିକ ଭାବେ ବ୍ୟବହାରଯୋଗ୍ୟ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଉତ୍ପାଦନ ପାଇଁ ଏବେ ମଧ୍ୟ ଅନେକ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ ଓ ପ୍ରଯୁକ୍ତିଗତ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ରହିଛି। Proximaର ଯୋଜନା ଅନୁସାରେ Alpha ୨୦୩୦ ଦଶକର ଆରମ୍ଭରେ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ହେବାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରହିଛି।