ଆପଣଙ୍କ ପର୍ସରେ ଥିବା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଫଟୋ କାହାର? ଜାଣନ୍ତୁ ନୋଟ୍‌ରେ କିପରି ଆସିଲା ଏହି ଛବି

ଆପଣଙ୍କ ପର୍ସରେ ଥିବା ₹୫୦୦ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ଭାରତୀୟ ନୋଟ୍‌ରେ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଯେଉଁ ଛବି ଦେଖାଯାଏ, ତାହା କୌଣସି ଚିତ୍ରକରଙ୍କ ଅଙ୍କା ଚିତ୍ର ନୁହେଁ।
Mahatma Gandhi portrait on Indian currency notes sourced from a 1946 photograph
Mahatma Gandhi portrait on Indian currency notes sourced from a 1946 photograph

ଗାନ୍ଧୀ ଜୟନ୍ତୀ ଅବସରରେ ଭାରତୀୟ ମୁଦ୍ରାରେ ଥିବା ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଛବିକୁ ନେଇ ଏକ ରୋଚକ ତଥ୍ୟ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। ନୋଟ୍‌ରେ ଥିବା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଛବି କୌଣସି ଆର୍ଟିଷ୍ଟଙ୍କ ଅଙ୍କା ପୋଟ୍ରେଟ୍‌ ନୁହେଁ। ଏହା ୧୯୪୬ରେ ଦିଲ୍ଲୀରେ ତୋଳା ଏକ ପ୍ରକୃତ ଫଟୋରୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଛି।

୧୯୪୬ର ସେହି ଐତିହାସିକ ଫଟୋ

୧୯୪୬ରେ ବ୍ରିଟିଶ କ୍ୟାବିନେଟ୍ ମିଶନ୍‌ ସମୟରେ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଓ ଲର୍ଡ ଫ୍ରେଡ୍ରିକ୍ ୱିଲିୟମ୍ ପେଥିକ୍-ଲରେନ୍ସଙ୍କ ଏକ ଫଟୋ ତୋଳାଯାଇଥିଲା। ଏହି ଫଟୋ ଦିଲ୍ଲୀର ତତ୍କାଳୀନ ଭାଇସରୟ ହାଉସ୍‌ ନିକଟରେ ତୋଳାଯାଇଥିବା ଐତିହାସିକ ରେକର୍ଡରୁ ଜଣାପଡ଼େ। ବର୍ତ୍ତମାନ ଭାଇସରୟ ହାଉସ୍‌କୁ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଭବନ ଭାବେ ଜଣାଯାଏ।

ବ୍ରିଟିଶ ଲାଇବ୍ରେରୀର ଆର୍କାଇଭ୍‌ରେ ଏହି ଫଟୋର ଫଟୋଗ୍ରାଫରଙ୍କ ନାମ “Unknown” ବୋଲି ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି। ତେଣୁ ଏହି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଫଟୋ କିଏ ଉଠାଇଥିଲେ, ତାହା ନେଇ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ କୌଣସି ଜଣଙ୍କ ନାମ କହିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।

ଫଟୋରୁ ନୋଟ୍‌ରେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଛବି କିପରି ଆସିଲା?

ନୋଟ୍‌ରେ ବ୍ୟବହୃତ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ପୋର୍ଟ୍ରେଟ୍‌ ହେଉଛି ସେହି ୧୯୪୬ର ଫଟୋରୁ କ୍ରପ୍‌ କରାଯାଇଥିବା ଅଂଶ। ମୂଳ ଫଟୋରେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ସହ ପେଥିକ୍-ଲରେନ୍ସ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ନୋଟ୍‌ର ଡିଜାଇନ୍‌ ପାଇଁ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ମୁହଁ ଓ କାନ୍ଧକୁ ଅଲଗା କରି ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଥିଲା। ଏହି ପୋର୍ଟ୍ରେଟ୍‌କୁ ମିରର୍‌ ଇମେଜ୍‌ ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଛି।

କେବେଠାରୁ ନୋଟ୍‌ରେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଛବି ଆସିଲା?

ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ ତୁରନ୍ତ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଛବି ସବୁ ନୋଟ୍‌ରେ ଆସିନଥିଲା। RBIର ମୁଦ୍ରା ଇତିହାସ ଅନୁସାରେ, ସ୍ୱାଧୀନ ଭାରତର ପ୍ରଥମ ₹୧ ନୋଟ୍‌ ୧୯୪୯ରେ ଆସିଥିଲା ଏବଂ ସେଥିରେ ଅଶୋକ ସ୍ତମ୍ଭର ସିଂହମୁଖ ପ୍ରତୀକ ବ୍ୟବହାର ହୋଇଥିଲା।

ପରେ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୮୭ରେ ₹୫୦୦ ନୋଟ୍‌ରେ ପ୍ରଥମଥର ପାଇଁ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ପୋର୍ଟ୍ରେଟ୍‌ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଥିଲା। ଏହାପରେ ୧୯୯୬ର ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ସିରିଜ୍‌ରେ ବିଭିନ୍ନ ମୂଲ୍ୟର ନୋଟ୍‌ରେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ପୋର୍ଟ୍ରେଟ୍‌ ସ୍ଥାୟୀ ଭାବେ ସାମିଲ ହୋଇଥିଲା।

ଆଜିର ନୋଟ୍‌ରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଛବି ତେଣୁ କୌଣସି ନୂଆ ଚିତ୍ର ନୁହେଁ; ପ୍ରାୟ ୮୦ ବର୍ଷ ପୁରୁଣା ଏକ ଐତିହାସିକ ଫଟୋରୁ ଏହାର ମୂଳ ଆସିଛି। ଏବଂ ଏହି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଫଟୋର ଫଟୋଗ୍ରାଫରଙ୍କ ପରିଚୟ ଏବେ ମଧ୍ୟ ଅଜଣା ରହିଛି।

Breaking News
ୟୁଏଇରେ ବଡ଼ ନିବେଶ ଆଶା, ଆଜିଠୁ ୫ ଦିନିଆ ଗସ୍ତରେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ମୋହନ ମାଝୀ ବିଶ୍ୱ ୬-ଜି ଦୌଡ଼ରେ ଭାରତ, ଆମେରିକା ସମେତ ୨୪ ଦେଶ ସହ ମିଶି ନୂଆ ପଦକ୍ଷେପ ଇଣ୍ଡୋନେସିଆ ଫେରିବେ କି ୫ ଓରାଙ୍ଗଉଟାନ୍ ଶାବକ? ଚିଠି ପରେ ବଢ଼ିଲା ଚର୍ଚ୍ଚା ନୂଆଦିଲ୍ଲୀରେ ବସିବ BRICSର ମେଗା ବୈଠକ, ଯୋଗଦେବେ ମୋଦୀଙ୍କ ସମେତ ବିଶ୍ୱର ଶୀର୍ଷ ନେତା BRICSରେ ଚୀନ୍‌ର ଦବଦବା ଜାରି, ହେଲେ ୫ ବର୍ଷରେ ଭାରତର ଅର୍ଥନୀତି ବଢ଼ିଛି ଅଧିକ ଦ୍ରୁତ ୟୁଏଇରେ ବଡ଼ ନିବେଶ ଆଶା, ଆଜିଠୁ ୫ ଦିନିଆ ଗସ୍ତରେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ମୋହନ ମାଝୀ ବିଶ୍ୱ ୬-ଜି ଦୌଡ଼ରେ ଭାରତ, ଆମେରିକା ସମେତ ୨୪ ଦେଶ ସହ ମିଶି ନୂଆ ପଦକ୍ଷେପ ଇଣ୍ଡୋନେସିଆ ଫେରିବେ କି ୫ ଓରାଙ୍ଗଉଟାନ୍ ଶାବକ? ଚିଠି ପରେ ବଢ଼ିଲା ଚର୍ଚ୍ଚା ନୂଆଦିଲ୍ଲୀରେ ବସିବ BRICSର ମେଗା ବୈଠକ, ଯୋଗଦେବେ ମୋଦୀଙ୍କ ସମେତ ବିଶ୍ୱର ଶୀର୍ଷ ନେତା BRICSରେ ଚୀନ୍‌ର ଦବଦବା ଜାରି, ହେଲେ ୫ ବର୍ଷରେ ଭାରତର ଅର୍ଥନୀତି ବଢ଼ିଛି ଅଧିକ ଦ୍ରୁତ
+