ଭାରତ ଏଥର ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପରେ ଏକ ଦୁର୍ବଳ ମୌସୁମୀ ଋତୁର ସାମ୍ନା କରୁଛି। **ଭାରତୀୟ ପାଣିପାଗ ବିଭାଗ (IMD)**ର ତଥ୍ୟ ଅନୁସାରେ, ଜୁନ୍‌ରୁ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ମୌସୁମୀ ଋତୁରେ ଦେଶର ସଞ୍ଚିତ ବର୍ଷା ସ୍ୱାଭାବିକ ତୁଳନାରେ ପ୍ରାୟ ୧୫% କମ୍ ରହିଛି। ଏହି ଅଭାବ ଜାରି ରହିଲେ ୨୦୦୯ ପରେ ଏହା ଭାରତର ସବୁଠୁ ଦୁର୍ବଳ ମୌସୁମୀ ହୋଇପାରେ। ୨୦୦୯ରେ ବର୍ଷା ସ୍ୱାଭାବିକଠାରୁ ୧୮% କମ୍ ଥିଲା।

ଚଳିତ ବର୍ଷର ମୌସୁମୀ ଉପରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏଲ୍ ନିନୋର ପ୍ରଭାବ ରହିଥିବା ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ କହୁଛନ୍ତି। ବିଶ୍ୱ ପାଣିପାଗ ସଂଗଠନ (WMO)ର ସେପ୍ଟେମ୍ବର-ନଭେମ୍ବର ୨୦୨୬ ଆଉଟଲୁକ୍‌ରେ ମଧ୍ୟ ଏଲ୍ ନିନୋ ଅବସ୍ଥା ଆହୁରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେବାର ସଙ୍କେତ ଦିଆଯାଇଛି।

🌧️ ଆଇଏମ୍‌ଡିର ପୂର୍ବ ଆକଳନଠାରୁ ଅଧିକ ଅଭାବ

ଚଳିତ ବର୍ଷ ମେ’ ମାସରେ IMD ମୌସୁମୀ ବର୍ଷା ପ୍ରାୟ ୧୦% କମ୍ ରହିବ ବୋଲି ଆକଳନ କରିଥିଲା। ପରବର୍ତ୍ତୀ ସରକାରୀ ତଥ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ୨୦୨୬ ମୌସୁମୀ ପାଇଁ ତଳମୁହାଁ ବର୍ଷାର ଆଶଙ୍କା ଦର୍ଶାଯାଇଥିଲା। ଅଗଷ୍ଟ ୨ ସୁଦ୍ଧା ସଞ୍ଚିତ ବର୍ଷା ଅଭାବ ୧୨% ଥିଲା; ପରେ ସେପ୍ଟେମ୍ବରରେ ଏହା ପ୍ରାୟ ୧୫%କୁ ବଢ଼ିଛି।

ଜୁନ୍‌ରେ ଦେଶର ବର୍ଷା ଅଭାବ ଅତ୍ୟଧିକ ଥିଲା। ଜୁଲାଇରେ କିଛିଟା ସୁଧାର ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଅଗଷ୍ଟ ଓ ସେପ୍ଟେମ୍ବରରେ ପୁଣି ବର୍ଷା ଅଭାବ ବଢ଼ିଛି। ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୩ ସୁଦ୍ଧା ଦେଶର ୩୬ଟି ମେଟିଓରୋଲୋଜିକାଲ୍ ସବ୍‌ଡିଭିଜନ୍‌ ମଧ୍ୟରୁ ୨୪ଟିରେ ୧୦%ରୁ ଅଧିକ ବର୍ଷା ଅଭାବ ଥିଲା।

🌪️ ବଙ୍ଗୋପସାଗରରେ ଘୂର୍ଣ୍ଣିଝଡ଼ ହେଲେ କିଛି ରାହାତ?

ସେପ୍ଟେମ୍ବର ଶେଷ ସପ୍ତାହରେ ବଙ୍ଗୋପସାଗରରେ ଏକ ଟ୍ରପିକାଲ୍ ସାଇକ୍ଲୋନ୍ ଗଠନ ପାଇଁ ପାଣିପାଗ ପରିସ୍ଥିତି ଅନୁକୂଳ ହୋଇପାରେ ବୋଲି Global Weather Climate Analyticsର ମ୍ୟାନେଜିଂ ଡାଇରେକ୍ଟର କ୍ରିଷ୍ଟିଆନ୍ ୱର୍ନରଙ୍କ ଆକଳନ ରହିଛି। ଏପରି ପ୍ରଣାଳୀ ଗଠନ ହେଲେ ପୂର୍ବ ଓ ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ଭାରତର କିଛି ଅଞ୍ଚଳରେ ବର୍ଷା ଅଭାବ କମିପାରେ। ତେବେ ଏହା ଦେଶର ସାମଗ୍ରିକ ବର୍ଷା ଚିତ୍ରରେ ବଡ଼ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିବା ସମ୍ଭାବନା କମ୍ ବୋଲି ୱର୍ନର ଆକଳନ କରିଛନ୍ତି।

ଲାନକାଷ୍ଟର ୟୁନିଭର୍ସିଟିର CRUCIAL ମୌସୁମୀ ପୂର୍ବାନୁମାନ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ବଳ ମୌସୁମୀ ଆଡ଼କୁ ସଙ୍କେତ ଦେଉଛି। ପ୍ଲାଟଫର୍ମର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ମାର୍କ ରୋଲଷ୍ଟନ୍‌ଙ୍କ ଅନୁସାରେ, ଋତୁ ଶେଷରେ ବର୍ଷା ଅଭାବ ୧୦%ରୁ ୨୦% ମଧ୍ୟରେ ରହିବାର ୬୮% ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି।

🌾 ଚାଷ ଉପରେ ପଡ଼ିପାରେ ପ୍ରଭାବ

ମୌସୁମୀ ବର୍ଷା ଭାରତୀୟ କୃଷି ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜରୁରୀ। ଦେଶର କୋଟି କୋଟି ଚାଷୀ ସିଚାଇ ପାଇଁ ମୌସୁମୀ ବର୍ଷା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରନ୍ତି। ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ବର୍ଷା ଅଭାବ ରହିଲେ ଚଳିତ ଖରିଫ ଫସଲ ସହ ପରବର୍ତ୍ତୀ ରବି ଋତୁର ମାଟିର ଆର୍ଦ୍ରତା ଓ ଜଳ ଉପଲବ୍ଧତା ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇପାରେ।

ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୭ର Reuters ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ, ୨୦୨୬ରେ ଭାରତର ଚାଉଳ ଉତ୍ପାଦନ ପ୍ରାୟ ୧ କୋଟି ମେଟ୍ରିକ୍ ଟନ୍ କମିବାର ଆଶଙ୍କା ରହିଛି। ବର୍ଷା ଅଭାବ, ବିଶେଷକରି ପ୍ରମୁଖ ଧାନ ଉତ୍ପାଦନ ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକରେ ବର୍ଷା ଘାଟତି, ଏହାର ଏକ ପ୍ରମୁଖ କାରଣ ବୋଲି ରିପୋର୍ଟ କହିଛି।

🛒 ଖାଦ୍ୟ ଦର ନେଇ ବଢ଼ୁଛି ଚିନ୍ତା

ବର୍ଷା ଅଭାବର ପ୍ରଭାବ ଖାଦ୍ୟ ମୂଲ୍ୟ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ପଡ଼ିପାରେ। ଅଗଷ୍ଟରେ ଭାରତର ଖାଦ୍ୟ ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି **୫.୯୫%**ରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲା, ଯାହା ୨୦୨୬ରେ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସ୍ତର। ଅର୍ଥନୀତିଜ୍ଞ ୟୁଭିକା ସିଙ୍ଗଲଙ୍କ ଆକଳନ ଅନୁସାରେ, ସ୍ୱାଭାବିକ ବର୍ଷାଠାରୁ ପ୍ରତି ୧ ପ୍ରତିଶତ ପଏଣ୍ଟ ବର୍ଷା ଅଭାବ ହେଲେ ଖାଦ୍ୟ ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି ପ୍ରାୟ ୨୫ ବେସିସ୍ ପଏଣ୍ଟ ବଢ଼ିପାରେ। ଏହା ଏକ ଅର୍ଥନୈତିକ ଆକଳନ, ନିଶ୍ଚିତ ଭବିଷ୍ୟତବାଣୀ ନୁହେଁ।

ବର୍ଷା ଅଭାବ ଓ ଖାଦ୍ୟ ଦର ଉପରେ ଚାପକୁ ମୁକାବିଲା କରିବା ପାଇଁ ସରକାର ଶୁଳ୍କମୁକ୍ତ ଚିନି ଆମଦାନି ଓ କିଛି ରାଜ୍ୟରେ ସବସିଡି ଦରରେ ପିଆଜ ବିକ୍ରି ଭଳି ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଛି।

ଏବେ ମୌସୁମୀ ଋତୁର ଅବଶିଷ୍ଟ ଦିନରେ କେତେ ବର୍ଷା ହୁଏ, ତାହା ଉପରେ ଚାଷ, ଜଳ ସମ୍ପଦ ଓ ଖାଦ୍ୟ ମୂଲ୍ୟର ପରବର୍ତ୍ତୀ ଚିତ୍ର ଅନେକ ମାତ୍ରାରେ ନିର୍ଭର କରିବ।