ଡିସେମ୍ବରରେ ଶୀତର ପ୍ରକୋପ କମାଇବ କି ଏଲ୍ ନିନୋ?

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ:ଚଳିତ ବର୍ଷ ଡିସେମ୍ବରରେ ଶୀତର ପ୍ରକୋପ କମିବ କି ନାହିଁ, ତାହାକୁ ନେଇ ପାଣିପାଗ ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆଲୋଚନା ଜୋର ଧରିଛି। ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗରରେ ଏଲ୍ ନିନୋ ପରିସ୍ଥିତି ଅଧିକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେବାର ଆଶଙ୍କା ରହିଥିବାରୁ ଏହାର ପ୍ରଭାବ ଆଗାମୀ ମାସଗୁଡ଼ିକର ବିଶ୍ୱ ପାଣିପାଗ ଉପରେ ପଡ଼ିପାରେ। ବିଶ୍ୱ ପାଣିପାଗ ସଂଗଠନ (WMO)ର ଆକଳନ ଅନୁସାରେ, ଏହି ଏଲ୍ ନିନୋ ଘଟଣା ଡିସେମ୍ବର ୨୦୨୬ ସମୟରେ ଶିଖରରେ ପହଞ୍ଚିପାରେ ଏବଂ ୨୦୨୭ ଫେବ୍ରୁଆରୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିବାର ଆଶଙ୍କା ରହିଛି। 

ତେବେ ଏଲ୍ ନିନୋ ଯୋଗୁଁ ଭାରତରେ ଶୀତ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ କମିଯିବ ବୋଲି କହିବା ଠିକ୍ ହେବ ନାହିଁ। ଏହା ବିଶ୍ୱ ତାପମାତ୍ରା, ବର୍ଷାର ଧାରା ଓ ବାୟୁମଣ୍ଡଳୀୟ ପରିସ୍ଥିତିକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରେ। କିନ୍ତୁ ଭାରତର ବିଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳରେ ଶୀତର ତୀବ୍ରତା ସ୍ଥାନୀୟ ପାଣିପାଗ ପରିସ୍ଥିତି, ପଶ୍ଚିମା ଝଡ଼, ପବନର ଦିଗ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜଳବାୟୁ କାରକ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ନିର୍ଭର କରିବ।

କ’ଣ ଏହି ଏଲ୍ ନିନୋ?

ଏଲ୍ ନିନୋ ହେଉଛି ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗରର ମଧ୍ୟ ଓ ପୂର୍ବ ଭାଗରେ ସମୁଦ୍ର ପୃଷ୍ଠର ତାପମାତ୍ରା ସାଧାରଣଠାରୁ ଅଧିକ ରହିବା ସହ ଜଡ଼ିତ ଏକ ପ୍ରାକୃତିକ ଜଳବାୟୁ ଘଟଣା। ଏହା ବାୟୁମଣ୍ଡଳୀୟ ପରିଚଳନାକୁ ବଦଳାଇ ବିଶ୍ୱର ବିଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳରେ ତାପମାତ୍ରା ଓ ବର୍ଷାର ଧାରାକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରେ।

ସାଧାରଣତଃ ଏଲ୍ ନିନୋ ସମୟରେ ବିଶ୍ୱର ହାରାହାରି ତାପମାତ୍ରା ବଢ଼ିବାର ସମ୍ଭାବନା ଥାଏ। କିଛି ଅଞ୍ଚଳରେ ଅଧିକ ଗରମ ଓ ଶୁଷ୍କ ପରିସ୍ଥିତି ଦେଖାଦେଇପାରେ, ଆଉ କିଛି ଅଞ୍ଚଳରେ ବର୍ଷା ଓ ଅତ୍ୟଧିକ ପାଣିପାଗ ଘଟଣାର ଧାରା ବଦଳିପାରେ। ତେଣୁ ଏହାର ପ୍ରଭାବ ସବୁ ଦେଶ ଓ ସବୁ ଅଞ୍ଚଳରେ ସମାନ ହୋଇନଥାଏ।

ଡିସେମ୍ବରରେ ଶୀତ କମିବ କି?

ଏଲ୍ ନିନୋ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଭାରତର ଶୀତ ଋତୁ କେମିତି ରହିବ, ତାହା ଅନେକ କାରକ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିବ। ଉତ୍ତର ଭାରତରେ ଶୀତ ଲହରୀ, ପାହାଡ଼ିଆ ଅଞ୍ଚଳରେ ତୁଷାରପାତ, ପଶ୍ଚିମା ଝଡ଼ ଓ ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରୁ ଆସୁଥିବା ଥଣ୍ଡା ପବନ ତାପମାତ୍ରାରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିପାରେ।

ଏହି କାରଣରୁ ଡିସେମ୍ବରରେ ସାରା ଭାରତରେ ଶୀତ କମିଯିବ କିମ୍ବା ଶୀତ ଲହରୀ ହେବ ନାହିଁ ବୋଲି ଏବେଠାରୁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ କୁହାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ। ଅଞ୍ଚଳ ଅନୁଯାୟୀ ତାପମାତ୍ରାର ଧାରା ଭିନ୍ନ ହୋଇପାରେ। ଏଥିପାଇଁ ଭାରତୀୟ ପାଣିପାଗ ବିଭାଗ (IMD)ର ଋତୁକାଳୀନ ଓ ନିୟମିତ ପୂର୍ବାନୁମାନକୁ ଅନୁସରଣ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। 

ଏଲ୍ ନିନୋର ପ୍ରଭାବ ଭାରତର ପାଣିପାଗ ଉପରେ କିପରି ପଡ଼ିପାରେ?

ଭାରତର ପାଣିପାଗ ଉପରେ ଏଲ୍ ନିନୋର ପ୍ରଭାବ ବିଶେଷକରି ମୌସୁମୀ ବର୍ଷା ସହ ଜଡ଼ିତ। ଇତିହାସରେ ଅନେକ ଏଲ୍ ନିନୋ ବର୍ଷରେ ଭାରତର ମୌସୁମୀ ବର୍ଷା ସାଧାରଣଠାରୁ କମ୍ ରହିଥିବା ଦେଖାଯାଇଛି। ତଥାପି ପ୍ରତ୍ୟେକ ଏଲ୍ ନିନୋ ବର୍ଷରେ ସମାନ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼େ ନାହିଁ। ସମୁଦ୍ର ଓ ବାୟୁମଣ୍ଡଳର ସ୍ଥିତି ସହ ଅନ୍ୟ ଜଳବାୟୁ କାରକ ମଧ୍ୟ ଏଥିରେ ଭୂମିକା ନିଭାଇଥାନ୍ତି।

ଏଲ୍ ନିନୋର ପ୍ରଭାବ କେବଳ ବର୍ଷାରେ ସୀମିତ ନୁହେଁ। ଏହା ବିଶ୍ୱ ତାପମାତ୍ରା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପାଣିପାଗୀୟ ଘଟଣାକୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରେ। ତେବେ ଏହାକୁ ଆଧାର କରି କୌଣସି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସହର କିମ୍ବା ରାଜ୍ୟରେ କେତେ ଥଣ୍ଡା ପଡ଼ିବ, ତାହାର ସଠିକ୍ ଅନୁମାନ କରିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।

ଓଡ଼ିଶାରେ ଶୀତ ଉପରେ କ’ଣ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିପାରେ?

ଓଡ଼ିଶାରେ ଡିସେମ୍ବର ଓ ଜାନୁଆରୀ ସାଧାରଣତଃ ଶୀତ ଋତୁର ମୁଖ୍ୟ ସମୟ। ରାଜ୍ୟର ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ଜିଲ୍ଲାଗୁଡ଼ିକରେ ରାତିର ତାପମାତ୍ରା ଉପକୂଳ ଅଞ୍ଚଳ ତୁଳନାରେ ଅଧିକ କମିପାରେ। ତେବେ ଚଳିତ ବର୍ଷ ଏଲ୍ ନିନୋ ଯୋଗୁଁ ଓଡ଼ିଶାରେ ଶୀତ କମିବ କିମ୍ବା ବଢ଼ିବ, ତାହା ନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ଏବେ ଉପଲବ୍ଧ ସୂଚନା ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ନୁହେଁ।

ରାଜ୍ୟର ଜିଲ୍ଲାଭିତ୍ତିକ ରାତିର ତାପମାତ୍ରା, କୁହୁଡ଼ି ଓ ଶୀତ ଲହରୀ ସମ୍ପର୍କିତ ସୂଚନା ପାଇଁ IMDର ପୂର୍ବାନୁମାନ ଉପରେ ନଜର ରଖିବା ଦରକାର। ବିଶେଷକରି ଚାଷୀ, ଶିଶୁ, ବୟସ୍କ ବ୍ୟକ୍ତି ଓ ବାହାରେ କାମ କରୁଥିବା ଲୋକେ ସ୍ଥାନୀୟ ପାଣିପାଗ ସତର୍କତା ଅନୁସରଣ କରିବା ଉଚିତ।

WMO ଓ IMDର ପୂର୍ବାନୁମାନ କାହିଁକି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ?

WMOର ଆକଳନ ଅନୁସାରେ, ଚଳିତ ଏଲ୍ ନିନୋ ଘଟଣା ଅକ୍ଟୋବରରୁ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୨୬ ମଧ୍ୟରେ ଅଧିକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇପାରେ। ଏହାର ପ୍ରଭାବ ୨୦୨୭ର ଆରମ୍ଭ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିବାର ଆଶଙ୍କା ମଧ୍ୟ ରହିଛି। ଏପରି ପରିସ୍ଥିତିରେ ବିଶ୍ୱ ତାପମାତ୍ରା, ବର୍ଷା ଓ ଅନ୍ୟ ଚରମ ପାଣିପାଗୀୟ ଘଟଣା ଉପରେ ନଜର ରଖିବା ଆବଶ୍ୟକ।

ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ଭାରତରେ ଶୀତ ଋତୁ ସମ୍ପର୍କିତ ସ୍ଥାନୀୟ ଓ ଋତୁକାଳୀନ ପୂର୍ବାନୁମାନ ଜାରି କରିବାର ଦାୟିତ୍ୱ IMDର। ଏଲ୍ ନିନୋ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଜଳବାୟୁ କାରକ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଏହା ଏକମାତ୍ର ନିର୍ଣ୍ଣାୟକ ନୁହେଁ। ତେଣୁ ଡିସେମ୍ବରରେ ଶୀତର ପ୍ରକୃତ ସ୍ଥିତି ବିଷୟରେ ଅଧିକ ସ୍ପଷ୍ଟ ଚିତ୍ର ପାଇଁ ନିୟମିତ ପାଣିପାଗ ବୁଲେଟିନ୍ ଓ ଶୀତ ଲହରୀ ସତର୍କତା ଅନୁସରଣ କରିବା ଜରୁରୀ।

ସାରକଥା:ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏଲ୍ ନିନୋ ଚଳିତ ବର୍ଷର ବିଶ୍ୱ ପାଣିପାଗକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରେ। କିନ୍ତୁ ଏହା ଭାରତ କିମ୍ବା ଓଡ଼ିଶାରେ ଶୀତ କମାଇଦେବ ବୋଲି ଏବେଠାରୁ ନିଶ୍ଚିତ ନୁହେଁ। ଆଗାମୀ ଦିନରେ IMDର ଅଞ୍ଚଳଭିତ୍ତିକ ପୂର୍ବାନୁମାନ ହିଁ ଶୀତର ପ୍ରକୃତ ସ୍ଥିତି ବୁଝିବାରେ ସବୁଠାରୁ ଉପଯୋଗୀ ହେବ।