ଭାରତର ଉପଭୋକ୍ତା ବଜାର କଥା ଉଠିଲେ ସାଧାରଣତଃ ମୁମ୍ବାଇ, ଦିଲ୍ଲୀ, ବେଙ୍ଗାଲୁରୁ ଭଳି ବଡ଼ ସହରଗୁଡ଼ିକର ନାଁ ଆସିଥାଏ। କିନ୍ତୁପ୍ରତି ପରିବାର କେତେ ଟଙ୍କା ଖର୍ଚ୍ଚ କରୁଛି, ଏହି ମାପଦଣ୍ଡରେ ଚିତ୍ରଟି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭିନ୍ନ।

PRICE ଏବଂ Tata Sons Research ପକ୍ଷରୁ ପ୍ରକାଶିତ‘The Many Urban Indias’ରିପୋର୍ଟରେ ଭାରତର ସହରାଞ୍ଚଳ ଅର୍ଥନୀତି ଏବଂ ଉପଭୋକ୍ତା ଖର୍ଚ୍ଚର ଏକ ବିସ୍ତୃତ ଚିତ୍ର ଦିଆଯାଇଛି। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ,ପ୍ରତି ପରିବାର ହାରାହାରି ଖର୍ଚ୍ଚରେ ଚଣ୍ଡିଗଡ଼ ଭାରତରେ ପ୍ରଥମ ସ୍ଥାନରେରହିଛି।

ଚଣ୍ଡିଗଡ଼ ପରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ସ୍ଥାନରେ ରହିଛିତିରୁବନନ୍ତପୁରମ। ଏହାଛଡ଼ାଅମୃତସର, ଅହମଦାବାଦ ଏବଂ ଜବଲପୁରରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରତି ପରିବାର ଖର୍ଚ୍ଚ ମୁମ୍ବାଇଠାରୁ

ଅଧିକ ରହିଛି।

💰 ଚଣ୍ଡିଗଡ଼ରେ ପରିବାର ଖର୍ଚ୍ଚ ସର୍ବାଧିକ

ରିପୋର୍ଟରେ ଚଣ୍ଡିଗଡ଼କୁ ପ୍ରତି ପରିବାର ଖର୍ଚ୍ଚ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଭାରତର ସର୍ବାଧିକ ଖର୍ଚ୍ଚ କରୁଥିବା ସହର ଭାବେ ଦର୍ଶାଯାଇଛି।

ଚଣ୍ଡିଗଡ଼କୁ ଜନସଂଖ୍ୟା ଆଧାରରେ ‘Frontier city’ ଶ୍ରେଣୀରେ ରଖାଯାଇଛି। ଏଠାରେ ପରିବାରର ହାରାହାରି ବାର୍ଷିକ ଆୟ ପ୍ରାୟ୨୮.୩ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା। ଏହା ବେଙ୍ଗାଲୁରୁ ସହ ସମାନ ସ୍ତରରେ ରହିଛି।

ତିରୁବନନ୍ତପୁରମରେ ମଧ୍ୟ ପରିବାରଗୁଡ଼ିକର ହାରାହାରି ଖର୍ଚ୍ଚ ଦେଶରେ ସର୍ବାଧିକ ସ୍ତରରେ ରହିଛି। ଏହି ଦୁଇ ସହରର ଆର୍ଥିକ ସ୍ଥିତି ମଧ୍ୟ ଅପେକ୍ଷାକୃତ ମଜବୁତ। ଏଠାରେ ସଞ୍ଚୟ ଅଧିକ ଏବଂ ଋଣର ଭାର ତୁଳନାମୂଳକ ଭାବେ କମ୍ ବୋଲି ରିପୋର୍ଟରେ କୁହାଯାଇଛି।

🏙️ ମୁମ୍ବାଇର ଗୁରୁତ୍ୱ କମିନାହିଁ

ପ୍ରତି ପରିବାର ଖର୍ଚ୍ଚରେ ମୁମ୍ବାଇ ଚଣ୍ଡିଗଡ଼ କିମ୍ବା ତିରୁବନନ୍ତପୁରମଠାରୁ ପଛରେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଦେଶର ଏକ ବଡ଼ ଉପଭୋକ୍ତା ବଜାର ଭାବେ ଏହାର ଗୁରୁତ୍ୱ ରହିଛି।

ମୁମ୍ବାଇର ଏକ ପରିବାରର ହାରାହାରି ବାର୍ଷିକ ଆୟ ପ୍ରାୟ୨୪.୨ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା, ଯେତେବେଳେ ବାର୍ଷିକ ଖର୍ଚ୍ଚ ପ୍ରାୟ୧୪ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା।

ଦେଶର ଛଅଟି ପ୍ରମୁଖ ମେଗାସିଟି—ଦିଲ୍ଲୀ, ମୁମ୍ବାଇ, ବେଙ୍ଗାଲୁରୁ, ଚେନ୍ନାଇ, କୋଲକାତା ଏବଂ ହାଇଦ୍ରାବାଦ—ମିଶି ରିପୋର୍ଟରେ ବିଶ୍ଳେଷଣ କରାଯାଇଥିବା ୧୦୦ଟି ସହରର ମୋଟ ଉପଭୋଗର ପ୍ରାୟ୪୬%ଅଂଶ ଦଖଲ କରିଛନ୍ତି।

ଏହାର ପ୍ରମୁଖ କାରଣ ହେଉଛି ଏହି ସହରଗୁଡ଼ିକରେ ବହୁତ ଅଧିକ ସଂଖ୍ୟକ ପରିବାର ବାସ କରନ୍ତି।

ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ,ଦିଲ୍ଲୀ-NCRରେ ପ୍ରାୟ ୭୫ ଲକ୍ଷ ପରିବାରଥିବାବେଳେ ମୁମ୍ବାଇରେ ଏହି ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରାୟ ୪୬-୪୭ ଲକ୍ଷ। ଦିଲ୍ଲୀ-NCRର ପ୍ରତି ପରିବାର ହାରାହାରି ଖର୍ଚ୍ଚ ପ୍ରାୟ ୧୫ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା। ଏହା ଦିଲ୍ଲୀ-NCRକୁ ପ୍ରାୟ୧୨୬ ବିଲିୟନ୍ ଡଲାରର ଉପଭୋକ୍ତା ବଜାରକରିଛି।

📈 ସୁରତ, ଅହମଦାବାଦ ଓ ପୁଣେର ବଢ଼ୁଛି ବଜାର

ବଡ଼ ମେଗାସିଟି ବାହାରେ ମଧ୍ୟ କିଛି ସହର ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ବଡ଼ ଉପଭୋକ୍ତା ବଜାରରେ ପରିଣତ ହେଉଛନ୍ତି।

ସୁରତ, ଅହମଦାବାଦ ଏବଂ ପୁଣେ—ପ୍ରତ୍ୟେକ ସହରର ଉପଭୋକ୍ତା ବଜାରର ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରାୟ୩୦ ବିଲିୟନ୍ ଡଲାରବୋଲି ରିପୋର୍ଟରେ ଆକଳନ କରାଯାଇଛି।

ଏହାପରେ ତିରୁବନନ୍ତପୁରମ, କୋଏମ୍ବାଟୁର, ଲକ୍ଷ୍ନୌ, ଜୟପୁର, ବଡୋଦରା ଏବଂ କୋଲ୍ଲମ ଭଳି ସହରଗୁଡ଼ିକରେ ମଧ୍ୟ ଅପେକ୍ଷାକୃତ ଅଧିକ ପରିବାର ଖର୍ଚ୍ଚ ଏବଂ ବଡ଼ ଜନସଂଖ୍ୟା ରହିଥିବାରୁ ଉପଭୋକ୍ତା ବଜାର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେଉଛି।

ବିଶେଷ ଭାବେସୁରତଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ଛଅଟି ମେଗାସିଟିକୁ ବାଦ ଦେଲେ, ଏହା ଭାରତର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଉପଭୋକ୍ତା ବଜାର। ସୁରତର ପ୍ରତି ପରିବାର ଖର୍ଚ୍ଚ ବେଙ୍ଗାଲୁରୁଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ ବୋଲି ରିପୋର୍ଟରେ ଦର୍ଶାଯାଇଛି। ବୟନ ଶିଳ୍ପ, ହୀରା ବ୍ୟବସାୟ ଏବଂ ପ୍ରବାସୀ ପରିବାରଙ୍କ ଆର୍ଥିକ ଉନ୍ନତି ସୁରତର ଉପଭୋକ୍ତା ବଜାର ବୃଦ୍ଧିର ପ୍ରମୁଖ କାରଣ।

🇮🇳 ୧୦୦ ସହରର ବଜାର ୮୪୪ ବିଲିୟନ୍ ଡଲାର

ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଭାରତର ଶୀର୍ଷ୧୦୦ଟି ସହରରେ ଦେଶର ମାତ୍ର ୧୯% ଜନସଂଖ୍ୟାରହୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହି ସହରଗୁଡ଼ିକ ଦେଶର ଆୟର ପ୍ରାୟ ୩୫% ଏବଂ ଉପଭୋଗର ପ୍ରାୟ ୩୧% ଅଂଶ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି।

ଏହି ୧୦୦ଟି ସହର ମିଶି ବର୍ଷକୁ ପ୍ରାୟ୮୪୪ ବିଲିୟନ୍ ଡଲାରଖର୍ଚ୍ଚ କରୁଛନ୍ତି। ଏହି ସହରଗୁଡ଼ିକୁ ଏକ ଅଲଗା ଦେଶ ଭାବେ ଧରାଗଲେ, ଏହା ବିଶ୍ୱର ପ୍ରାୟ୧୪ତମ ବୃହତ୍ତମ ଉପଭୋକ୍ତା ବଜାରହୋଇଥାନ୍ତା।

ଏହି ୧୦୦ଟି ସହରରେ ପ୍ରତି ପରିବାର ହାରାହାରି ବାର୍ଷିକ ଖର୍ଚ୍ଚ ପ୍ରାୟ୧୨.୧ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା।

💵 କାହିଁକି ଛୋଟ ସହରରେ ବଢ଼ୁଛି ଖର୍ଚ୍ଚ?

ଛୋଟ ଓ ମଧ୍ୟମ ସହରଗୁଡ଼ିକରେ ଖର୍ଚ୍ଚ ବଢ଼ିବା ପଛରେ ଭାରତର ବଦଳୁଥିବା ଆୟ ଗଠନ ଏକ ପ୍ରମୁଖ କାରଣ ବୋଲି ରିପୋର୍ଟ ଦର୍ଶାଇଛି।

୬ ଲକ୍ଷରୁ ୩୬ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କାବାର୍ଷିକ ଆୟ କରୁଥିବା ମଧ୍ୟମ ଆୟ ବର୍ଗର ପରିବାରଙ୍କ ଅଂଶ ଗତ ଏକ ଦଶନ୍ଧିରେ୨୯%ରୁ ବଢ଼ି ୫୩%ହୋଇଛି। ୨୦୩୦-୩୧ ସୁଦ୍ଧା ଶୀର୍ଷ ୧୦୦ ସହରରେ ଏହି ବର୍ଗର ଅଂଶ ପ୍ରାୟ **୬୦%**ରେ ପହଞ୍ଚିପାରେ।

ସେହିପରି ବାର୍ଷିକ୩୬ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କାରୁ ଅଧିକ ଆୟକରୁଥିବା ଉଚ୍ଚ ଆୟ ବର୍ଗର ପରିବାରଙ୍କ ଅଂଶ ମଧ୍ୟ ୩%ରୁ ବଢ଼ି୧୨%ହୋଇଛି।

ଅର୍ଥାତ୍ ଭାରତର ଉପଭୋକ୍ତା ଶକ୍ତି କେବଳ ମୁମ୍ବାଇ, ଦିଲ୍ଲୀ କିମ୍ବା ବେଙ୍ଗାଲୁରୁ ଭଳି ବଡ଼ ସହରରେ ସୀମିତ ନାହିଁ।ଚଣ୍ଡିଗଡ଼, ତିରୁବନନ୍ତପୁରମ, ସୁରତ, ଅହମଦାବାଦ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଛୋଟ-ମଧ୍ୟମ ସହର ମଧ୍ୟ ଦେଶର ନୂଆ ଉପଭୋକ୍ତା ଅର୍ଥନୀତିରେ ନିଜର ଭୂମିକା ବଢ଼ାଉଛନ୍ତି।