ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଭାରତର ସେନସସ୍ ୨୦୨୭ ପାଇଁ ଚାଲୁଥିବା ସ୍ୱୟଂ-ଗଣନା (Self-Enumeration) ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ଲୋକମାନଙ୍କ ଭଳିଆ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ମିଳୁଛି। ଭାରତର ରେଜିଷ୍ଟ୍ରାର ଜେନେରାଲ୍ ଓ ସେନସସ୍ କମିଶନରଙ୍କ ଅନୁସାରେ, ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ୫.୭୨ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ପରିବାର ସ୍ୱୟଂ-ଗଣନା ସୁବିଧାକୁ ବ୍ୟବହାର କରିଛନ୍ତି। ଏହା ଦେଶର ପ୍ରଥମ ଡିଜିଟାଲ୍ ସେନସସ୍ ପ୍ରତି ବୃଦ୍ଧିଶୀଳ ଆଗ୍ରହକୁ ପ୍ରକାଶ କରୁଛି।

ସ୍ୱୟଂ-ଗଣନା ପ୍ରକ୍ରିୟା ମାଧ୍ୟମରେ ପରିବାରଗୁଡ଼ିକ ଅନଲାଇନ୍ ପୋର୍ଟାଲ୍ ଦ୍ୱାରା ନିଜର ତଥ୍ୟ ଦେଇପାରୁଛନ୍ତି, ଯାହା ଏକ ଶୀଘ୍ର, ସହଜ ଓ ସୁବିଧାଜନକ ଉପାୟ ଭାବେ ପରିଚିତ ହେଉଛି।

ଏହି ସମୟରେ ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ‘ହାଉସଲିଷ୍ଟିଂ ଏବଂ ହାଉସିଂ ସେନସସ୍ (HLO)’ ଚାଲିଛି, ଯାହା କିଛି ରାଜ୍ୟ ଓ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳରେ ପରୀକ୍ଷାମୂଳକ ଭାବେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି। ଯେଉଁ ଅଞ୍ଚଳରେ ସ୍ୱୟଂ-ଗଣନା ସୁବିଧା ଉପଲବ୍ଧ ଅଛି, ସେଠାରେ ନାଗରିକମାନଙ୍କୁ ଅଧିକ ସଂଖ୍ୟାରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ଆହ୍ୱାନ କରାଯାଇଛି।

ସେନସସ୍ ୨୦୨୭ ଭାରତର ୧୬ତମ ସେନସସ୍ ଓ ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ ୮ତମ ସେନସସ୍ ହେବ। ପ୍ରଥମଥର ପାଇଁ ଏଥିରେ ଡିଜିଟାଲ୍ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ମାଧ୍ୟମରେ ସ୍ୱୟଂ-ଗଣନାର ବିକଳ୍ପ ଦିଆଯାଇଛି। ସେନସସ୍ ଦୁଇଟି ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ କରାଯିବ।

ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଘରର ସ୍ଥିତି, ସୁବିଧା ଓ ପରିବାରର ସମ୍ପତ୍ତି ସମ୍ପର୍କିତ ତଥ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ କରାଯିବ। ଏହା ଏପ୍ରିଲ୍ ରୁ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୬ ମଧ୍ୟରେ ୩୦ ଦିନିଆ ଅବଧିରେ କରାଯିବ।

ଦ୍ୱିତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ‘ପପୁଲେସନ୍ ଏନ୍ୟୁମେରେସନ୍’ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୨୭ରେ କରାଯିବ, ଯେଉଁଥିରେ ଜନସାଂଖ୍ୟିକ, ଶିକ୍ଷା, ଆର୍ଥିକ, ଅବସ୍ଥାନ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଇତ୍ୟାଦି ସମ୍ପର୍କିତ ତଥ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରାଯିବ। ଏହି ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଜାତି ଗଣନା ମଧ୍ୟ କରାଯିବ ବୋଲି କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଛନ୍ତି।

କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ସେନସସ୍ ୨୦୨୭ ପାଇଁ ୧୧,୭୧୮.୨୪ କୋଟି ଟଙ୍କାର ବଜେଟ୍ ଅନୁମୋଦନ କରିଛି। ଏହି ଡିଜିଟାଲ୍ ଉଦ୍ୟମ ଦେଶର ତଥ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ ପ୍ରଣାଳୀକୁ ଆଧୁନିକ ଓ ସୁବିଧାଜନକ କରିବାରେ ସହାୟକ ହେବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି।